Sri Lanka'da Kan Donduran Keşif: İç Savaşın Ardından En Büyük Toplu Mezar Gün Yüzüne Çıktı

Sri Lanka’nın kuzeyindeki Jaffna yarımadasında yer alan Chemmani bölgesinde gerçekleştirilen kazı çalışmaları, ülkenin yakın tarihindeki en büyük insan hakları trajedilerinden birini yeniden gündeme taşıdı. Geçtiğimiz yılın şubat ayında bir krematoryum alanının genişletilmesi çalışmaları sırasında işçiler tarafından tesadüfen fark edilen insan kemikleri, geniş çaplı bir adli kazı sürecini başlattı. Ağustosta üçüncü aşaması tamamlanan kazılarda, aralarında bebek ve çocukların da bulunduğu tam 572 kişiye ait iskelet kalıntıları gün yüzüne çıkarıldı.

Chemmani’deki Kazılarda Kan Donduran Detaylar

Bölgede yürütülen titiz çalışmalarda sadece insan kemiklerine değil, kurbanların yaşamlarına ve katledildikleri anlara dair acı verici kişisel eşyalara da ulaşıldı. Toplu mezardan çıkarılan okul çantaları, bebek biberonları ve bilezikler gibi kişisel objeler, kurbanların savunmasız sivil halktan oluştuğunu gözler önüne serdi. Adli tıp uzmanları ve arkeologlar, bu bulguların Sri Lanka tarihinde şimdiye kadar tespit edilen en büyük toplu mezar alanı olduğunu kaydetti. Keşif, bölgedeki karanlık geçmişin aydınlatılması açısından kritik bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

Sri Lanka İç Savaşının Karanlık Geçmişi ve Jaffna Yarımadası

Ülkede 1983 ile 2009 yılları arasında yaşanan ve tam 26 yıl süren iç savaş, Tamil Kaplanları gerillaları ile Sinhalese egemenliğindeki merkezi hükümet güçleri arasında amansız çatışmalara sahne olmuştu. Bu kanlı süreçte yaklaşık 100 bin insan yaşamını yitirirken, çoğunluğu Tamil kökenli olmak üzere en az 23 bin kişi ise arkasında hiçbir iz bırakmadan kayboldu. Ordu güçlerinin 1995 yılında Jaffna Yarımadası’nın kontrolünü ele geçirmesinin ardından bölge yüksek güvenlikli askeri bölge ilan edilmiş ve bu dönemde binlerce sivilin zorla kaybedilmesinden güvenlik birimleri sorumlu tutulmuştu. Ancak dönemin hükümetleri bu iddiaları her defasında reddetmişti.

Uluslararası Soruşturma Çağrıları ve Adalet Arayışı

Chemmani'de ortaya çıkan yeni bulgular, onlarca yıldır kayıp yakınlarının akıbetini öğrenmek isteyen aileleri yeniden harekete geçirdi. Bölgede protesto gösterileri düzenleyen kayıp yakınları ve hak savunucuları, bağımsız bir uluslararası soruşturma yürütülmesini talep ediyor. İnsan hakları örgütleri, cesetlerin kıyafetsiz bir şekilde, son derece dar ve sığ çukurlara üst üste gömülmüş olmasının yargısız infaz iddialarını güçlendirdiğini vurguluyor. Sri Lanka İnsan Hakları Komisyonu da defin işlemlerinin geleneksel Hindu ritüellerine tamamen aykırı olduğunu, bu durumun yasa dışı infaz şüphelerini haklı çıkardığını bildirdi.

Devlet Başkanı Anura Kumara Dissanayake liderliğindeki mevcut hükümet, adli süreçle tam işbirliği içinde olduklarını ve kalıntılar üzerinde DNA analizleri dahil kapsamlı incelemelerin yapılacağını duyurdu. Ancak Tamil halkı ve yerel hak örgütleri, geçmişteki benzer soruşturmaların sonuçsuz kalması ve hükümetin uluslararası denetim mekanizmalarına karşı çıkması nedeniyle açıklamalara şüpheyle yaklaşıyor.