Tarihi Erzurum Marşı'nın Yeniden Yorumlanması Büyük İlgi Topladı

Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği Erzurum Şubesi'nin düzenlediği 4. Olağan Genel Kurul'da, Erzurum’a sunulan üç önemli hediyeden biri olan tarihi Erzurum Marşı'nın yeniden seslendirilmesi ve kayda alınarak dijital platformlarda paylaşılması, şehirde büyük bir coşkuyla karşılandı.

Sosyal medya platformları Facebook, X ve Instagram'da paylaşılan milli marş, sadece iki gün içinde yaklaşık 500 bin izlenmeye ulaştı. Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği Erzurum Şubesi'nin Erzurum’a 10. yıl hediyelerinden biri olan bu marş hakkında bir açıklama yapan TDED Erzurum Şube Başkanı Murat Ertaş, "Erzurum Marşı'nı yeniden canlandırma projemiz, şehrin tarihini ve milli kültürünü yeni nesillere aktarma amacı taşımaktadır. Erzurum’un 12 Mart 1918’de düşman işgalinden kurtuluşunun 50 yıl öncesine dayanan bu marş, okullarda öğrencilere ezberletilmiş ve bazı milli gün törenlerinde okunmuştur. Ne yazık ki, bu marşın tarihi kaydı elimizde bulunmamaktaydı. Derneğimizin yaptığı araştırmalara ve dönemin tanıklarından edindiğimiz bilgilere göre Erzurum Marşı ile Kafkas İslam Ordusu'nun Marşı aynı melodiyle icra edilmiştir. Biz de bu melodiyi dijital teknolojiyle yeniden kaydettik. Müştak Sıdkı Dursunoğlu'nun (1 Temmuz 1891-5 Nisan 1975) sözlerini yazdığı Erzurum Marşı'nın müzik düzenlemesini TDED Erzurum Yönetim Kurulu Üyemiz Mustafa Uğurlu üstlendi, görsel düzenlemesi ise derneğimizin yönetim kurulu üyesi Hatice Nur Ertaş tarafından yapıldı. Bu marş, 1918 yılından İstiklâl Marşı'nın kabul edildiği 12 Mart 1921 tarihine kadar Erzurum'da ve doğuda milli marş olarak okutulmuştur. Hemşehrilerimize, şehrimize bir armağandır. Bu projenin bir parçası olmaktan mutluyuz, gururluyuz" dedi.

Erzurum Marşı'nın Tarihçesi

ERZURUM MARŞI, 12 Mart 1918’de Erzurum’un işgalden kurtuluşundan itibaren 12 Mart 1921’de TBMM’nin Mehmed Âkif Ersoy’un yazdığı İstiklâl Marşı’nı kabul etmesine kadar Erzurum’da okullarda, toplantılarda, törenlerde "milli marş" olarak okundu. 108 yıl önce de bu besteyle seslendirilen marşın melodisi, Nuri Paşa komutasındaki Kafkas İslam Ordusu’nun marşıyla aynıdır. Türk ordusu, Erzurum'u kurtardıktan sonra Kafkas İslam Ordusu ile birleşerek Bakü'yü de özgürleştirmiştir. Erzurum'un kurtuluşu, Azerbaycan'ın bağımsızlık müjdesidir. Erzurum, 12 Mart 1918'de özgürlüğüne kavuşurken, Azerbaycan ise iki ay sonra, 28 Mayıs 1918'de bağımsızlığını ilan etmiştir. Kafkasya yollarının iki merkezi olan Erzurum ve Gence, dil, müzik, kültür ve birçok alanda benzerlik gösterir. Erzurum işgal altındayken, Müslüman ahali Gence'den ve Bakü'den lojistik destek almıştır. 1918 yılında kurulan Kafkasya/Bakü İslam Hayriye Cemiyeti, Bolşevik-Taşnak güçlerinin Türk nüfusa yönelik katliamları sırasında Müslümanlara insani yardım sağlamak ve Kafkas İslam Ordusu’na destek olmak amacıyla faaliyet göstermiştir. Nuri Paşa komutasındaki ordunun Bakü'nün kurtuluşu operasyonuna lojistik ve moral desteğiyle katkıda bulunmuştur. Bakü'yü kurtaran taburun komutanı ise Erzurumlu Mürsel Paşa'dır. Kafkas İslam Ordusu'nun ve Erzurum Marşı'nın melodisi, yıllar sonra İzmir Marşı'nın da melodisi olarak kullanılacaktır. Bu konuda Murat Ertaş'ın 2012 yılında Beyazşehir Palandöken dergisinde yayımlanan bir makalesi bulunmaktadır.

ERZURUM MARŞI

Tarihler ağlar vatan yanarken

Eller öz vatanda nâra atarken

Ufukta ümidin nuru batarken

İlk sesi haykıran yüce Erzurum

Vatanı kurtaran yüce Erzurum

Bir küçük depreniş bir atlayışla

Ümitler aşlayan bir şahlanışla

Altıbin senelik bir yaşayışla

Canavar ağzını yırtan Erzurum

Kahramanlıklara vatan Erzurum

Vatana ümitsin, bayrağa rehber

Tarihin bağrında sesin inilder

Milli vicdan doğar, senden alır fer

İlk sesi haykıran yüce Erzurum

Vatanı kurtaran yüce Erzurum