Tarihi Fotoğrafın Çekildiği Çanakkale'de Atatürk Anıtı Yükseliyor

Çanakkale Kara Savaşları sırasında, 17 Haziran 1915 tarihinde Binbaşı Haydar Mehmet Alganer'in cephede çektiği Mustafa Kemal Atatürk'ün meşhur fotoğrafının yer aldığı bölge, bugün Atatürk Anıtı'na ev sahipliği yapıyor. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Tarih Bölümü'nden Doç. Dr. Barış Borlat, "Mustafa Kemal’in Çanakkale Kara Harbi sırasında kullandığı iki önemli karargahının tam ortasında, tarihin sanki durduğu bir anın tanıklığı içerisindeyiz" ifadelerini kullandı.

Çanakkale Savaşları'nın yaşandığı Tarihi Gelibolu Yarımadası, Şehitler Abidesi, Seyit Onbaşı Heykeli, 57’nci Piyade Alayı Şehitliği, Conkbayırı, Çanakkale Destanı Tanıtım Merkezi, Kilitbahir Kalesi, Bigalı Kalesi ve Seddülbahir Kalesi gibi önemli noktalara ev sahipliği yaparak her yıl binlerce ziyaretçiye Çanakkale'nin ruhunu yaşatmaya devam ediyor. Gelibolu Yarımadası, Çanakkale Savaşları'nın izlerini taşıyan bir açık hava müzesi niteliğinde. Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı, bu alanı daha geniş kitlelere tanıtmak amacıyla yeni projeler geliştirmeyi sürdürüyor. Bu projelerden biri de, Atatürk'ün Çanakkale Muharebelerindeki rolünü anlatan ‘Mustafa Kemal Yolu’ projesi.

109 yıl sonra, Atatürk'ün tarihi fotoğrafının çekildiği noktada bir Atatürk Anıtı inşa edildi.

Çanakkale Savaşları sırasında, Gelibolu’da düşman kuvvetlerini durdurarak Anafartalar Kahramanı unvanını kazanan Mustafa Kemal Atatürk'ün, 17 Haziran 1915 tarihinde Binbaşı Haydar Mehmet Alganer tarafından çekilen ünlü fotoğrafının bulunduğu noktada, 109 yıl sonra Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı tarafından ‘Mustafa Kemal Yolu’ projesi kapsamında bir Atatürk Anıtı inşa edildi. Atatürk’ün cephedeki orijinal fotoğrafı ve fotoğrafı çeken fotoğraf makinesi, Alganer'in torunları tarafından 2007 yılında Çanakkale Deniz Müzesi Komutanlığına bağışlandı. Bu fotoğraf ve makine, müzenin en değerli eserleri arasında yer alıyor.

‘Mustafa Kemal Yolu’ projesi, Atatürk’ün Çanakkale Muharebelerindeki önemini vurguluyor

Çanakkale Savaşları’nın yaşandığı Tarihi Gelibolu Yarımadası'ndaki Eceabat ilçesine bağlı Bigalı köyü yakınlarında, Mustafa Kemal Atatürk’ün Çanakkale Savaşları’ndaki ilk karargâhı olan Bigalı köyü, ‘Mustafa Kemal Yolu’ projesi kapsamında, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı tarafından korunarak ziyaretçilere açıldı. Bu proje, Atatürk’ün Çanakkale Kara Muharebelerindeki rolünü anlatmayı ve savaş alanlarının kapalı mekanlardan çıkartılarak halka açılmasını hedefliyor. Tarihsel veriler ışığında, Mustafa Kemal Atatürk’ün Çanakkale’ye gelişinden başlayarak, kullandığı rotaları ziyaretçilere sunmayı amaçlayan proje, Tarihi Alanı bir açık hava müzesine dönüştürmeyi hedefliyor.

‘Mustafa Kemal Yolu’, Atatürk’ün Çanakkale’ye 25 Şubat 1915’te adım atmasından 18 Mart Zaferi'ne kadar olan 289 günlük süreci kapsıyor. Atatürk’ün 19. Tümen Karargahı’nı Maydos’ta kurmasıyla başlayan süreç, Bigalı, Kemalyeri, 180 Rakımlı Tepenin Güneyi, Düztepe’nin Güneyi ve Çamlıtekke'deki karargahları izleyen rotayı canlandırmalarla ziyaretçilere deneyimleme fırsatı sunuyor. Proje, Atatürk'ün Çanakkale Savaşları'ndaki rolünü anlatarak kara savaşlarının önemine dikkat çekiyor. Çocuklar için özel alanlar tasarlanırken, konaklamalı turlar için kamp alanları da oluşturuldu. 17 kilometrelik yol ziyarete açıldı.

Tarihin adeta donduğu o anın tanıklığı içerisindeyiz, tam da heykelin bulunduğu fotoğrafın çekildiği yerde duruyoruz

ÇOMÜ Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Barış Borlat, "Çanakkale Muharebeleri esnasında çekilen Mustafa Kemal Atatürk fotoğrafları arasında, hikayesini bildiğimiz nadir karelerden birinin sergilendiği alandayız. Tarih 17 Haziran 1915, saat dört civarı. Mustafa Kemal Atatürk, karargahında Binbaşı Haydar Mehmet Alganer’i ağırlıyor. Alganer, siperlere girmeden önce karargahın sıcak atmosferini hatıralarında anlatıyor. Mustafa Kemal’in karargahı, neredeyse bir ev havasında; içeride bir köpek ve bir kuzu var. Bir süre sonra iki silah arkadaşı, siperleri incelemek üzere dışarı çıkıyor. Alganer, ilk siperlerde askerlerin Kur’an okuduğunu, dua ettiğini ve namaz kıldığını gördüğünü ifade ediyor. Mustafa Kemal ile birlikte siperleri gezerken, 18. Alay ve 27. Alay siperlerini ziyaret edeceklerini belirtiyor ve Anafarta ovasını da gördüğünü aktarıyor. Mahmuz Sırt üzerinde düşman gözlemleniyordu. Alganer’in tarifine uyan bu nokta, şu an bulunduğumuz yer. Mustafa Kemal’in Çanakkale Muharebeleri esnasında çekilen fotoğrafı burada çekildi. Alganer, iki fotoğraf çektiğini söylüyor; bunlardan biri arkamızdaki heykel. Fotoğrafı çeken makine ise Çanakkale’de Çimenlik Kalesi’ndeki müzede sergileniyor. Bu makine, tarihin tanıklığını sunuyor. Bulunduğumuz alan, Mustafa Kemal’in Çanakkale Muharebesi sırasında kullandığı iki karargahın tam ortasında. 4 Haziran 1915’e kadar 180 rakımlı tepeyi kullanmış, ardından Kemal Dere’deki karargaha taşınmış. 8 Ağustos’ta Anafartalar Grup Komutanlığına atanarak Çamlıtekke’ye geçti. Şu an, Mustafa Kemal’in Çanakkale Kara Harbi sırasında kullandığı iki kritik karargahın ortasında, tarihin adeta durduğu anın tanıklığı içerisindeyiz, tam da heykelin bulunduğu fotoğrafın çekildiği yerdeyiz" dedi.