İstanbul'da Geleneksel Osmanlı Yayları Yeniden Üretiliyor

İstanbul Okçular Vakfı'nın atölyesinde, tarihi Osmanlı yayları 2000 yıllık geleneksel yöntemlere sadık kalınarak üretiliyor.

Proje, 2023 yılında başladı ve iki yıldan fazla süren çalışmalar sonucunda ilk yay, 25-29 Mayıs tarihleri arasında düzenlenen Fetih Kupası'nda görücüye çıktı. Yayın yapımında, akçaağaç, manda boynuzu ve tamamen organik hayvansal tutkallar gibi malzemeler kullanılıyor. Bu el işçiliği sonucu ortaya çıkan yaylar, geçmişin izlerini taşırken, modern teknolojiyle harmanlanan bir kalite sunuyor.

Osmanlı Yaylarının Üstünlüğü ve Üretim Aşamaları

Mürekkep yay yapım ustası Eren Başaran, Osmanlı yaylarının form ve kullanım kabiliyeti açısından diğer yaylardan üstün olduğunu belirtiyor. Tarih boyunca kısa ve manevra kabiliyeti yüksek yapıları nedeniyle atlı okçular için büyük avantaj sağlamış bu yaylar, şimdi yeniden canlandırılıyor. Başaran, geleneksel yayların yapım sürecinin uzun ve sabır gerektirdiğini, ortalama bir yay inşa süresinin bir yılı bulabileceğini ifade ediyor. Üretimde kullanılan malzemelerin elde edilmesi de dikkat ve titizlik gerektiriyor, bu da sürecin bir parçasını oluşturuyor.

Organik Malzemelerle Tarihe Saygı

Başaran, geleneksel Osmanlı yaylarının yapımında tamamen organik malzemeler kullanıldığını söylüyor. Yayın temel malzemeleri arasında akçaağaç veya benzer ağaçlar, manda boynuzu, aşil tendonları, hayvansal tutkallar ve ipek ipler yer alıyor. Yayın malzemeleri fabrikasyon olmadığından, bu doğal kaynaklara ulaşmak kaliteyi artırıyor. Türkiye'deki kaynakların sınırlı olması, yurt dışındaki kaynaklardan yararlanmayı zorunlu hale getiriyor. Osmanlı döneminde yay yapımı, yayı inşa ederken farklı coğrafyalardan bulunan malzemelerin yaratıcı bir şekilde kullanılmasına dayanıyordu.

Yay Yapımının Zorluğu ve Sabır Gerektiren Süreç

Geleneksel yay yapımı, sabır ve incelik gerektiren bir sanat. Bir yıl sürebilen yapım sürecinde, yaylar aşamalar arasında uzun süre bekletiliyor. Başaran, yay yapımında önemli olanın doğru malzemeyi, doğru şekilde kullanarak yayları oluşturmak olduğunu vurguluyor. Yanlış bir adım atıldığında, tutkalın kazınarak işlemin tekrarlanması gerekebiliyor, bu da süreci daha da zorlu hale getiriyor. Yapımın en kritik evrelerinden biri olan yay açma işlemi de dikkatle yapılmalı, aksi halde yay zarar görebiliyor.

Okçuluğa Meraklı Gençler İçin Davet

Eren Başaran, okçuluğa ilgi duyan gençleri, hem yay yapımı konusunda bilgi edinmeleri hem de okçuluk sporunu deneyimlemeleri için Okçular Vakfı'na davet ediyor. Geleneksel okçuluk, sadece bir spor değil, aynı zamanda kültürel bir mirasın yaşatılması açısından önemli. Gençler, burada hem Osmanlı yay yapım sürecinde ustalaşabilir hem de sportif anlamda kendilerini geliştirme fırsatı bulabilirler. .

Kaynak: AA