Tarihi Yağış Rekoru: 66 Yıl Sonra Gelen Sevindirici Haber

Türkiye bu yıl kış mevsiminde yağışlar bakımından oldukça bereketli bir dönem geçirdi. Şubat ayındaki yağışlar son 66 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Bu durum, çiftçilerin beklentilerini artırarak hububat üretiminde yüksek rekolte umutlarını güçlendirdi.

Kış aylarında yağan karların toprağı suya doyurması, özellikle buğday gibi temel ürünlerin verimliliği açısından kritik bir önem taşıyor. Bu olumlu gelişmenin ardından gözler, ürün verimliliğini etkileyecek olan Nisan ve Mayıs aylarındaki yağışlara çevrildi.

Haber7’ye konuşan Avrasya Tarım Ekonomistleri Derneği Başkanı Prof. Dr. Zeki Bayramoğlu, konuyla ilgili önemli açıklamalarda bulundu.

TOPRAĞIN NEM DENGESİ SAĞLANDI

Prof. Dr. Bayramoğlu, 2026 yılı verilerine dikkat çekerek, genel tabloyu hububat açısından olumlu olarak değerlendirdi. Türkiye genelinde kış yağışlarının etkili olduğunu belirten Bayramoğlu, “2026 Şubat ayında yağış miktarı 136,8 mm’ye ulaştı ve bu, ülke genelinde son 66 yılın en yüksek seviyesi oldu. 1 Ekim 2025’ten 28 Şubat 2026’ya kadar olan dönemde yağış miktarı Türkiye genelinde 387,7 mm’ye ulaşarak normalin %24, geçen yılın aynı döneminin ise %75 üzerinde gerçekleşti. Bu durum, özellikle kuru tarım alanlarında toprak nemi açısından büyük bir avantaj sağladı” şeklinde konuştu.

“SEZON OLUMLU BAŞLADI”

Bayramoğlu, yağışların yeterliliği konusundaki değerlendirmelerinde şu bilgileri verdi:

“Hububat açısından yağışlar yeterli düzeyde, hatta birçok bölgede oldukça güçlüydü.

Kış aylarında toprağa su depolanması açısından sezon olumlu başladı. Ancak, ürün verimliliğini belirleyecek olan son aşama henüz geçilmiş değil.

Buğday ve arpa için başaklanma ve tane doldurma dönemine denk gelecek Nisan-Mayıs yağışları hala kritik önemde.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün uzun vadeli tahminlerine göre, Nisan, Mayıs ve Haziran 2026 döneminde yağışlar ülke genelinde mevsim normalleri civarında, Nisan ayında ise Kıyı Ege ve Batı Akdeniz’in batısında normallerin üzerinde olabilir.

Buna karşın, ilkbahar sonu ve yaz başında sıcaklıkların çoğu bölgede normallerin üzerinde seyretmesi bekleniyor. Bu durum, geç dönemde buharlaşma stresini artırabilir.”

SEZONUN İYİ BAŞLANGICI: BAHAR YAĞIŞLARI BEKLENİYOR

Zeki Bayramoğlu, şu ana kadar yağışların zamanlamasının hububat için olumlu olduğunu belirtirken, şu detayları paylaştı: “Sonbahar-kış yağışları, bitkilerin kardeşlenme ve kök gelişimini destekledi, kıraç alanlarda çıkış ve bitki gelişimi güçlendi.

TMO’nun Ocak 2026 fenolojik değerlendirmesine göre, 1 Ekim 2025’ten 31 Ocak 2026’ya kadar olan kümülatif yağış 250,9 mm olarak kaydedildi; bu miktar normale yakın, ancak geçen yılın aynı dönemine göre belirgin şekilde daha yüksek.

Yetkililer, ilkbahar yağışlarının buğday ve arpa rekoltesi için belirleyici olacağını, şu ana kadar oluşan nem koşullarının beklentileri iyileştirdiğini belirtiyor. Bugün itibarıyla genel resim ‘iyi başlangıç + kritik bahar yağışı beklentisi’ şeklinde.”

YAĞIŞLAR İKİ KATINA ÇIKTI

Bölgesel farklılıklar olsa da genel gidişatın olumlu olduğunu belirten Bayramoğlu, şubat yağışlarında Ege, Akdeniz, İç Anadolu ve Doğu Anadolu’da normallerin ve geçen yılın iki katını aşan artışlar görüldüğünü ifade etti. Bayramoğlu, “5 aylık su yılı verilerinde Ege %33, Akdeniz %30, Doğu Anadolu %30, İç Anadolu %23, Güneydoğu Anadolu %15 normal üzerinde yağış aldı. İç Anadolu’da son 10 yılın, Ege’de son 11 yılın en yüksek 5 aylık yağışlarından biri kaydedildi. Ancak bazı yerel bölgelerde, özellikle Konya çevresinde, normalin altında yağışlar gözlemlendi. Yani ‘ülke genelinde iyi’ ama bazı bölgelerde homojen bir dağılım yok” dedi.

HUBUBATTA UMUT VERİCİ TABLO

İç Anadolu’da şubat yağışının 86,5 mm ile normalin çok üzerinde olduğunu belirten Bayramoğlu, kış mevsimi toplamının da normalin %47 üzerine çıktığını vurguladı.

Ege’de hem şubat hem de 5 aylık su yılının oldukça güçlü olduğunu ifade eden Bayramoğlu, 5 aylık toplamın 496,2 mm ile normalin %33 üzerinde olduğunu belirtti. “Güneydoğu Anadolu’da da geçen yıla göre tablo oldukça olumlu; 5 aylık dönemde yağış 387,3 mm ile normalin %15, geçen yılın aynı döneminin ise %100’den fazla üzerinde. Bu nedenle özellikle Güneydoğu ve İç Anadolu’daki kıraç hububat alanlarında geçen yıla göre daha umut verici bir tablo var” dedi.

BUĞDAYDA YÜKSEK REKOLTE BEKLENTİSİ

Bayramoğlu, mart sonu itibarıyla, buğday ve arpanın erken ve orta dönem gelişim aşamaları için yeterli nem sağlandığını belirtti ve şu değerlendirmelerde bulundu:

“Toprak profilinde su depolanması iyi durumda ve bu, kuru tarım yapılan buğday-arpa alanları için önemli bir avantaj. TMO çevresinde ve piyasa yorumlarında 2026 sezonu için ‘yüksek rekolte’ beklentisi dile getiriliyor.

Ancak kesin sonuçlar için erken: tane doldurma öncesi ve sırasında Nisan sonu-Mayıs yağışlarının dağılımı ile sıcak hava dalgalarının şiddeti belirleyici olacak. Bahar normallerin altında kapanırsa bugünkü olumlu tablo kısmen zayıflayabilir.

Hububat için şu an artış yönlü beklenti daha güçlü. TÜİK’in 2025 birinci tahminine göre buğday üretimi 19,6 milyon ton ile bir önceki yıla göre %5,8 düşüş, arpa üretimi ise 7,5 milyon ton ile %8,0 düşüş göstermişti. 2026 sezonu ise yağış rejimi bakımından 2025’in aynı dönemine göre belirgin biçimde daha elverişli başladı.

Bu nedenle, Nisan-Mayıs’ta ciddi bir kuraklık ya da yaygın don/ısı stresi yaşanmadıkça, özellikle buğday ve arpada 2025’e göre toparlanma ve artış beklemek daha makul görünüyor.

2025’E GÖRE DAHA İYİ BİR SEZON

Bayramoğlu, 2026 üretim tahmininin henüz yayımlanmadığını, ancak hububatta erken sezon beklentilerinin olumlu olduğuna işaret etti. “TMO’nun fenolojik raporları ve sektördeki değerlendirmeler, buğday ve arpada yüksek rekolte olasılığını artırdı. Bazı piyasa analizleri buğdayda çok güçlü bir artış olabileceğini öne sürse de bunlar resmi tahmin değil; güvenilir bir çerçevede söylenebilecek ifade, ‘2026’nın şu aşamada 2025’e göre daha iyi bir hububat yılı olma ihtimali yüksek’ şeklinde” dedi.

MEYVE-SEBZE İÇİN GEÇ DON RİSKİ

Bayramoğlu, meyve-sebzede ise ürün ve bölge bazlı ayrışma olasılığının daha yüksek olduğunu belirterek, yağış ve nemin yeterli olmasının tek başına olumlu bir sonuç vermeyeceğini, meyve ve sebzede fenolojik dönemin çok hassas olduğuna dikkat çekti.

Bayramoğlu, MGM’nin ilkbahar geç donlarının meyve ve sebze için ciddi bir risk oluşturduğunu ifade ederek, özellikle erken uyanan meyve ağaçları ile fide ve turfanda sebzelerin don zararına açık olduğunu vurguladı.

Ayrıca şubat ayının ülke genelinde normallerin 3,5°C üzerinde geçtiğini belirten Bayramoğlu, “Kış mevsimi de normallerin 1,9°C üzerinde gerçekleşti. Bu sıcak seyir bazı bölgelerde fenolojiyi öne çekip don riskini daha hassas hale getirebilir. Bu nedenle hububatta nem olumlu iken, meyve-sebzede ‘iyi yağış = kesin yüksek verim’ sonucu çıkarmak doğru olmaz” dedi.

GÜÇLÜ REKOLTE VE FİYATLARA ETKİSİ

Zeki Bayramoğlu, yağışlı sezonun en belirgin olumlu etkisinin, özellikle kuru alanlar ve sulamalı işletmelerde sulama ihtiyacıyla ilgili olduğunu belirtti. Hububatta rekolte güçlü gelirse, hasat döneminde arz artışı nedeniyle fiyat artış hızının yavaşlayabileceğine dikkat çeken Bayramoğlu, şu öngörülerde bulundu: “Kalite ve bölgesel verime bağlı olarak bazı ürünlerde daha yumuşak bir piyasa görülebilir.”

Buna karşın maliyet enflasyonu yüksek olduğu için fiyatlarda sert bir düşüş beklemek temkin gerektirir. Sebze-meyvede ise fiyat yönü daha belirsizdir: yağış/nem olumlu olsa bile don, hastalık baskısı veya bölgesel arz kaybı yaşanırsa fiyatlar yükselebilir.

Bu yüzden 2026’da en olası senaryo, hububatta nispeten rahatlayan bir piyasa, meyve-sebzede ise daha oynak fiyatlar görünümüdür. Bu çıkarım, mevcut yağış verileri, MGM’nin tahminleri ve güncel maliyet endeksi birlikte değerlendirildiğinde yapılan bir ekonomik yorumdur.”

Gübre Krizi İddialarına DMM’den sert yanıt: Her şey kontrol altında!