TCMB Başkanı Karahan: Savaşın Enflasyona Etkisi Kararlılığımızı Zayıflatmaz

Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonu, 1211 sayılı 'Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu' çerçevesinde Merkez Bankası'nın faaliyetlerini değerlendirmek amacıyla AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş'un başkanlığında toplandı. Toplantıya, CHP'li milletvekilleri Mustafa Kemal Atatürk'ün yer aldığı '5 bin Türk Lirası' ve Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in resmi bulunan '500 Türk Lirası' banknotlarıyla katılım sağladı. CHP Malatya Milletvekili Veli Ağbaba, 200 liralık banknotlar, 1 Euro ve dolarlarla Merkez Bankası'nın Türk lirasının değerini koruma ve fiyat istikrarı sağlama görevini eleştirerek, "Bakın, 1 Euro 50 lira oldu. En büyük banknotumuz 200 lira; bu bizim için bir gurur meselesi. Ancak, kötü yönetim sonucu 200 lira 5 dolardan daha az değere sahip. Bu durumu kim sorumlu? Eğer, 'Mehmet Şimşek, Berat Albayrak, Lütfü Elvan ya da Nurettin Nebati' dersek eksik kalır çünkü hepsinin atamasında Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın imzası var. Dünyada bizim kadar Merkez Bankası Başkanı değiştiren başka bir ülke yok. 2020'den itibaren 5 Merkez Bankası Başkanı değişti ancak asıl bakılması gereken atamalar değil, atayan kişi olmalı" ifadelerini kullandı.

'PARA POLİTİKASI ARAÇLARIMIZI KULLANMAYA DEVAM EDECEĞİZ'

Toplantının ilerleyen saatlerinde TCMB Başkanı Fatih Karahan söz aldı. Karahan, son dönemdeki jeopolitik gelişmelere dikkat çekerek, ABD-İsrail ve İran arasındaki savaşın enflasyona olan etkilerini vurguladı. "Enerji kaynaklı etkilerin kısa vadede süreceğini öngörüyoruz. Bu etkilerin orta vadeli enflasyon görünümü üzerindeki yansımaları ise para politikası duruşumuzla şekillenecek. Savaş dezenflasyon sürecini olumsuz etkilese de kararlılığımız devam ediyor. Para politikası araçlarımızı fiyat istikrarını sağlamak için kullanmayı sürdüreceğiz. Küresel ticaret belirsizliği azalırken, jeopolitik riskler artmış durumda. Küresel ekonomik görünümdeki mevcut belirsizlik, jeopolitik gelişmeler nedeniyle artış gösterdi. Şubat sonunda başlayan çatışmalar sonucu enerji fiyatları hızla yükseldi. Hürmüz Boğazı’nın kapanması küresel enerji arzı için risk yaratıyor" dedi.

'TALEP KOMPOZİSYONU ENFLASYONLA MÜCADELEYİ DESTEKLİYOR'

Jeopolitik gelişmelerin emtia fiyatlarını artırdığını ve enerji dışı fiyatların yükselmesiyle küresel büyümenin yavaşlayacağını belirten Karahan, Türkiye'nin dış talebinin zayıflayacağını öngördüklerini ifade etti. Türkiye'deki ekonomik gelişmelerden bahseden Karahan, "Talep kompozisyonu dezenflasyon sürecini desteklemiştir. Sıkı para politikamızın hedeflenmiş bir sonucu olarak, talep kompozisyonunda dengeli bir seyir devam etmektedir. 2025 yılında tüketimin büyümeye katkısı, 2023 yılına kıyasla belirgin bir şekilde azalmış, yatırımların katkısı ise sürmüştür. Küresel ticareti sınırlayan tarife ve korumacı önlemler nedeniyle 2025 yılında net ihracatın katkısı negatif olsa da, sıkılaştırma öncesine göre daha dengeli bir tablo mevcut. Şubat ayı itibarıyla sanayi üretimi yatay seyrederken, hizmet üretimi artış göstermiştir. 2025 yılının üçüncü çeyreğinde düşen sanayi üretimi, sonraki iki çeyrekte yatay bir eğilim izlemiştir" şeklinde konuştu.

'ENFLASYON YÜKSEK SEYREDİYOR'

Karahan, Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) Nisan ayı enflasyon rakamlarıyla toplam enflasyon oranını paylaşarak, "Mayıs 2024’te ulaşılan zirveye kıyasla, enflasyonda belirgin bir düşüş olmasına rağmen, enflasyon yüksek seyrini korumaktadır. Enflasyonun ana eğiliminde hafif bir artış gözlenmektedir. Enflasyonun yakın dönemdeki seyrini değerlendirmek amacıyla ana eğilim göstergelerine başvuruyoruz. Yıllık enflasyon, geçmiş dönem artışlarını yansıttığı için, yakın dönem görünümünü yeterince temsil edemeyebilir. Göstergelerin son 3 aylık ortalamaları, enflasyonun ana eğiliminde hafif bir yükselişe işaret ediyor. Enflasyon çekirdek gruplarda gerilerken, gıda ve enerjide yükselmiştir. İlk 4 aydaki fiyat artışlarına baktığımızda, geçen yıla oranla enflasyonun temel mal ve hizmet gruplarında yavaşladığını, ancak gıda ve enerjide yükseldiğini görüyoruz. Yılın ilk aylarında gıda grubu enflasyona yükseltici yönde katkıda bulundu" dedi.

'ENFLASYON BEKLENTİLERİ BEKLENEN DÜZEYE DÜŞMÜYOR'

Savaşın enflasyonist baskıyı artırdığını ancak hizmet enflasyonundaki düşüşlerin sürdüğünü belirten Karahan, "Bir önceki toplantımızla bu dönemi kıyasladığımızda, enflasyon beklentilerinin arzu ettiğimiz düzeyde gerilemediğini görüyoruz. Beklentiler, halen enflasyon tahminlerimizin üzerinde seyretmektedir. İlk aylarda gıda fiyatları yüksek seyretti; sonrasında ise Orta Doğu'daki gelişmeler, enflasyon görünümü üzerinde belirsizlik yarattı. Bu durum enflasyon beklentilerinde bozulma yarattı. Jeopolitik gelişmelerin olası ikincil etkileri kritik öneme sahip. Gerilimin süresi, enflasyon görünümü açısından büyük bir risk faktörüdür. 2026 yılı ocak ayında, para politikası adımlarımızı gözden geçirdik ve politika faizini 100 baz puan indirerek yüzde 37'ye çektik. Ancak, şubat sonunda Orta Doğu’da başlayan gerilim, belirsizlikleri artırarak ham petrol, doğal gaz ve emtia fiyatlarında dalgalanmalara ve yükselişlere neden oldu. Bu unsurların enflasyon görünümü üzerindeki olası etkilerini sınırlamak amacıyla bazı tedbirler aldık" diye açıkladı.

Karahan, savaşın etkilerini sınırlandırmak için sıkı para politikası duruşunu sürdüreceklerini ve Merkez Bankası'nın güçlü rezerv pozisyonunu koruyacağını belirtti.

KOMİSYON TOPLANTISI SÜRÜYOR

Karahan'ın sunumunun ardından, toplantı milletvekillerinin ekonomiye ilişkin görüşleriyle devam etti.