TCMB Başkanı Karahan’dan Sıkı Para Politikası Mesajı

Karahan, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın dezenflasyon hedeflerini desteklemek amacıyla sıkı para politikası ve makroihtiyati önlemleri kararlılıkla sürdüreceğini açıkladı.

TCMB 94. Olağan Genel Kurul Toplantısı'nda konuşan Karahan, 2025 yılı başından itibaren makroekonomik gelişmeleri özetleyeceğini belirtti. Ayrıca, para politikası uygulamaları ve jeopolitik gelişmelerin piyasalara etkisini sınırlamak için alınan tedbirlerden bahsedeceğini söyledi. Konuşmanın son bölümünde ise 2025 yılı kurumsal faaliyetlerine değineceğini ifade etti.

Fiyat istikrarının sürdürülebilir büyüme ve toplumsal refah için bir ön koşul olduğunu vurgulayan Karahan, TCMB'nin misyonunun sürdürülebilir fiyat istikrarını sağlamak ve finansal istikrarı desteklemek olduğunu belirtti. 2025 yılındaki faaliyetlerin de dezenflasyon sürecini sürdürmek ve kalıcı hale getirmek amacıyla yürütüldüğünü dile getirdi.

2025 yılında küresel ekonomi üzerinde uzayan belirsizliklerin etkili olduğunu ifade eden Karahan, bu ortamın yatırım, ticaret ve finansal koşullarda baskı oluşturduğunu belirtti. Yüksek belirsizliğe rağmen küresel iktisadi faaliyetin dirençli bir görünüm sergilediğini, ancak küresel büyümenin tarihsel ortalamaların altında kaldığını söyledi. Hizmet sektöründeki toparlanma ve dijitalleşme odaklı verimlilik artışının büyümeyi desteklediğini ekledi.

Küresel ölçekte dezenflasyon sürecinin devam ettiğini gözlemlediklerini belirten Karahan, küresel ticaret politikalarındaki belirsizlikler ve enerji fiyatlarındaki dalgalanmaların enflasyonist baskı oluşturduğunu ifade etti. Bu durum altında merkez bankalarının daha temkinli bir faiz politikası izlediklerini ve küresel finansal koşulların sıkı kaldığını aktardı.

2026 yılının şubat ayı sonunda Orta Doğu'da başlayan gerilimin enerji fiyatlarında hızlı artışa neden olduğunu belirten Karahan, enerji piyasasında yüksek oynaklıkların devam ettiğini söyledi. Gelişmeler karşısında hızlı bir şekilde gerekli önlemleri aldıklarını belirtti.

Küresel değerlendirmelerin ardından yurt içi makroekonomik gelişmelere değinen Karahan, 2025 yılının ilk çeyreğinde finansal koşullardaki sıkılığın yurt içi talebi zayıflattığını ifade etti. Özel tüketimin yıllık büyümeye katkısının önceki yılın altında kaldığını, büyümenin temel sürükleyicisinin hizmetler sektörü olduğunu söyledi. Sanayi ve inşaat sektörlerinin de büyümeye katkı verdiğini, tarımsal üretimdeki gerilemenin ise tarım katma değerini düşürdüğünü belirtti. 2025 yılında ekonomik faaliyetin ılımlı seyrettiğini ve yüzde 3,6 büyüme kaydedildiğini açıkladı. 2026 yılı verilerinin, talep koşullarının dezenflasyon sürecine destek verdiğini gösterdiğini ekledi.

2025 yılında cari işlemler dengesinin 30,2 milyar ABD doları açık verdiğini belirten Karahan, enerji dengesindeki iyileşmeye rağmen altın dengesi ve çekirdek dış ticaret dengesindeki bozulmanın dış ticaret açığında artışa neden olduğunu ifade etti. 2026 yılının şubat ayı itibarıyla 12 aylık birikimli cari açığın 35,4 milyar ABD dolarına yükseldiğini belirtti.

Dezenflasyon sürecinin 2025 yılında da devam ettiğini, tüketici enflasyonunun bir önceki yıla göre 13,5 puan gerileyerek yılı 30,9 seviyesinde tamamladığını açıkladı. Yıl boyunca toplam talep koşullarının dezenflasyonist bir seyir izlediğini, don ve kuraklık gibi etkenlerin ise gıda fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturduğunu belirtti.

2025 yılında enflasyon beklentilerinde gerileme olduğunu ifade eden Karahan, özellikle hane halkı ve firmaların beklentilerinde düşüş görüldüğünü belirtti. Manşet enflasyonu olumsuz etkileyen kira ve eğitim kalemlerinde kayda değer düşüşler yaşandığını, ancak geçmiş enflasyona endeksleme nedeniyle bu kalemlerin seviyelerinin manşet enflasyonun üzerinde seyrettiğini söyledi.

2025 yılında para politikası duruşunu dezenflasyonun gerektirdiği parasal sıkılığı sağlayacak şekilde belirlemeye devam ettiklerini ifade eden Karahan, enflasyon beklentileri ve fiyatlama davranışlarında iyileşme eğilimi gözlemlendiğini belirtti. Ocak ve mart aylarında politika faizini toplamda 500 baz puan indirdiklerini, ancak finansal piyasalardaki riskleri sınırlamak amacıyla mart ayında gecelik borç verme faiz oranını artırdıklarını söyledi.

Nisan ayında politika faizini yüzde 46'ya yükselttiklerini ve bir haftalık repo ihalelerine yeniden başlayacaklarını duyurduklarını belirtti. Sonraki dönemde enflasyon gelişmelerini dikkate alarak politika faizini indirdiklerini ve 2025 yılında toplamda politika faizini yüzde 38'e düşürdüklerini açıkladı. Parasal sıkılığın korunmasına önem verdiklerini vurguladı.

Para politikası kararlarını, parasal aktarım mekanizmasının desteklenmesi ve finansal istikrarın güçlendirilmesi amacıyla makroihtiyati adımlarla desteklediklerini belirtti. Kur Korumalı Mevduat hesaplarını sonlandırdıklarını ve kredi büyüme sınırlarında sıkılaştırıcı adımlar attıklarını açıkladı. Türk lirası mevduatını desteklemek amacıyla TL payı hedeflerinde güncellemeler yaptıklarını ifade etti.

2025 yılının değerlendirmesinden sonra 2026 yılına dair yurt içi makroekonomik gelişmelere değinen Karahan, yıllık tüketici enflasyonunun mart ayında yüzde 30,9 olarak gerçekleştiğini söyledi. Hava koşulları ve ramazan ayına özgü faktörlerin gıda fiyatları üzerinde etkili olduğunu belirtti. Kira ve eğitim kalemlerindeki azalan katılığın dezenflasyonu desteklediğini ifade etti.

İlk çeyrekte talep göstergelerinin ekonomik faaliyette yavaşlamaya işaret ettiğini belirten Karahan, jeopolitik gelişmelerin arz yönlü baskılar oluşturduğunu söyledi. Emtia fiyatlarındaki önemli yükselişin taşımacılık maliyetlerinde artışa neden olduğunu, eşel mobil uygulaması sayesinde ham petrol fiyat artışlarının yurt içi enflasyona yansımasının sınırlı kaldığını açıkladı. Türk lirasının istikrarlı seyrinin maliyet baskılarını sınırladığını ifade etti.

Ocak ayında para politikası adımlarını gözden geçirdiklerini ve politika faizini 100 baz puan indirerek yüzde 37 seviyesine getirdiklerini belirtti. Ancak, jeopolitik gelişmelerin enflasyon üzerindeki risklerini sınırlamak amacıyla tedbirler aldıklarını söyledi. Mart ayında bir hafta vadeli repo ihalelerine ara vererek ağırlıklı ortalama fonlama maliyetinin yüzde 40'ta oluşmasını sağladıklarını belirtti. Döviz piyasasının sağlıklı çalışması ve döviz kurlarındaki oynaklıkların engellenmesi amacıyla Türk lirası uzlaşmalı vadeli döviz satım işlemleri başlattıklarını ifade etti.

Devam eden süreçte enflasyon üzerindeki riskleri sınırlamak amacıyla sıkı politika duruşunu koruyarak mart ve nisan aylarında politika faizini sabit tuttuklarını belirtti. Para politikası kararlarını enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla almaya devam ettiklerini vurguladı. Jeopolitik gelişmelerin etkisiyle enflasyon görünümünde bozulma olması durumunda sıkılaştırmaya gideceklerini söyledi.

Konuşmasını kurumsal faaliyetlere değinerek tamamlayan Karahan, iktisadi birimlerin politikaları net bir şekilde anlamasının önemine değindi. 2025 yılında yalın, şeffaf ve çift yönlü iletişim politikası çerçevesinde kamuoyuyla bilgi paylaştıklarını belirtti. Veriye dayalı araştırmaları teşvik etmek amacıyla Veri Araştırma Merkezi projesini duyurduklarını ifade etti.

Teknoloji ve finansal altyapıyı etkin kullanma çalışmalarını sürdürdüklerini belirten Karahan, yapay zekâ modellerinin geliştirilmesi amacıyla altyapı oluşturduklarını ve FAST sistemi kapsamında ödemeler alanında çalışmalar yaptıklarını söyledi. Türk lirası banknot ve madeni paraların kesintisiz sağlanması için depoların sayısını artırdıklarını belirtti.

Sosyal sorumluluk anlayışı çerçevesinde akademik çalışmalara katkı sağladıklarını, finansal okuryazarlık ve eğitim alanındaki destekleyici uygulamaları sürdürdüklerini ifade etti.

Fiyat istikrarının sürdürülebilir büyüme ve toplumsal refah için ön koşul olduğunu vurgulayan Karahan, dezenflasyon sürecini kararlılıkla sürdüreceklerini belirtti. Konuşmasını sonlandırırken, tüm çalışma arkadaşlarına teşekkür etti ve katılımcılara saygılarını sundu.