Tek Kullanımlık Plastiklere Veda: Yeni Dönem Başlıyor

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, çevre kirliliğini azaltmak amacıyla plastik çatal, bıçak, tabak, pipet ve kulak pamukları gibi tek kullanımlık ürünlerin satışını yasaklamaya yönelik bir yönetmeliği yıl sonunda yürürlüğe koymayı planlıyor. Bu adım, Sıfır Atık Hareketi çerçevesinde, depozito yönetim sistemi ile içecek ambalajlarının geri dönüşümünü teşvik eden Bakanlık tarafından atılan önemli bir çevresel adımı temsil ediyor.

Yönetmelik Hazırlıkları Tamamlanıyor

Geçtiğimiz yıl, 2025-2028 Ulusal Döngüsel Ekonomi Stratejisi ve Eylem Planı kapsamında Tek Kullanımlık Plastikler, Deniz Çöpleri ve Mikroplastikler Yol Haritası yayımlandı. Bu plan, tek kullanımlık plastiklerin ve deniz çöplerinin çevresel etkilerini en aza indirmeyi hedefliyor ve "AB Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi" ile uyum sağlamayı amaçlıyor. Yönetmelik hazırlıkları son aşamaya gelmiş durumda.

Plastik Ürünler Tarihe Karışıyor

Yönetmelik kapsamında çevreye zarar veren plastik çatal, bıçak, kaşık, yemek çubuğu, tabak, genleştirilmiş polistirenden gıda kapları, içecek kapları ve bardaklar gibi ürünlerin kullanımının sona erdirilmesi planlanıyor. Yönetmelik taslağı, yakında ilgili kurumların görüşüne sunulacak. Sivil toplum kuruluşları ve sektör temsilcilerinin geri bildirimleriyle düzenleme son halini alacak ve yıl sonunda uygulamaya konulacak.

1,5 Milyar Tasarruf Hedefleniyor

Tek kullanımlık plastik ürünlerin piyasadan çekilmesiyle, yıllık 1,5 milyon ton karbondioksit eşdeğerinde karbon salımı önlenecek ve yaklaşık 1,5 milyar liralık atık yönetim maliyetinden tasarruf sağlanacak.

Alternatif Ürünler Geliyor

Plastik ürünlerin yerine cam, porselen, ahşap ve karton gibi çevre dostu alternatifler sunulacak. Gelecekte, kısmen plastikten üretilen içecek bardakları ve gıda kapları, kargo poşetleri, ıslak mendiller ve yüzey temizleme havlularının da tüketimini azaltmak için çeşitli kısıtlama ve işaretleme önlemleri uygulamaya konulacak.

2022'de Plastikten Rekor Tüketim

Bakanlık, Türkiye İstatistik Kurumu ile işbirliği yaparak, bireylerin tek kullanımlık plastik ürünlere yönelik tutumlarını inceledi. Araştırma, katılımcıların %77,65'inin daha az plastik kullanmayı desteklediğini, %60,02'sinin ise bu ürünlerin yasaklanmasını onayladığını ortaya koydu. 2022'de Türkiye'de 710 bin ton tek kullanımlık plastik tüketildi.

Avrupa'da Plastik Yasakları Yaygınlaşıyor

Avrupa Birliği'nin 2019'da kabul ettiği "Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi" doğrultusunda birçok Avrupa ülkesi benzer yasakları uygulamaya koymuş durumda. Fransa, Almanya, İspanya ve Hollanda gibi ülkeler, plastik tüketimini azaltmak için çeşitli yasaklar ve vergilendirme uygulamaları başlattı. İrlanda ve İtalya gibi ülkeler ise direktifin ötesine geçerek daha katı önlemler alıyor.

Estonya, Letonya, Polonya, Slovenya ve Finlandiya da direktifi ulusal mevzuatlarına entegre etmek için çalışmalarını sürdürüyor. Bu ülkeler, plastik atıkların azaltılması ve geri dönüşüm projeleriyle çevresel etkileri en aza indirmeyi hedefliyor.