Tendürek Dağı’nın Gizemli Kraterine Tarihi İniş: "Adeta Bir Cehennem Çukuru"

Van'ın Çaldıran ilçesi ile Ağrı'nın Doğubayazıt ilçesi sınırları arasında yükselen Tendürek Dağı, büyüleyici jeolojik yapısı ve gizemli krateriyle doğaseverlerin ilgisini çekmeye devam ediyor. Türkiye'nin en genç ve aktif volkanik alanlarından biri olan, kalkan tipi bu devasa volkanın büyük zirvesi 3 bin 533 metre yüksekliğe ulaşıyor. Yaklaşık 1100 metre çapında geniş bir genişliğe sahip olan kraterin derinliği ise tam 300 metreyi buluyor. En son 1855 yılında büyük bir patlamanın yaşandığı bu devasa krater, tarihi bir keşfe sahne oldu. Arkeolog, gezgin ve doğasever Onur Benli ile deneyimli dağcı Zayim Cemal Altay, zorlu bir tırmanışın ardından Tendürek'in derinliklerine inmeyi başardı.

Türkiye'nin En Genç Volkanında Heyecan Verici Keşif

Daha önce hava şartları ve coğrafi engeller nedeniyle görüntülenmesi son derece sınırlı olan krater tabanına inen iki arkadaş, bölgede önemli bilimsel gözlemlerde bulundu. Benli ve Altay, kraterin derinliklerinde aktif olarak devam eden fümerolik faaliyetleri yerinde inceledi. Yer altındaki magmatik hareketliliğin bir kanıtı olan kükürtlü gaz ve yoğun buhar çıkışlarını yüksek çözünürlüklü kameralarla kayıt altına alan ekip, adeta saklı kalmış bir dünyayı gün yüzüne çıkardı.

"Adeta Bir Cehennem Çukuru Gibiydi"

Krater tabanında karşılaştığı dehşet verici ve büyüleyici manzarayı anlatan Onur Benli, yaşadığı deneyimi şu sözlerle aktardı: "Ülkemizin en aktif yanardağı olarak bilinen Tendürek Dağı'nın kraterine indik. Hayatımda gördüğüm en ürpertici ve etkileyici manzaralardan bir tanesiydi. Burada çok önemli gözlemler yapmayı başardık. Daha önce varlığı bilinen ancak görsel olarak neredeyse hiç kaydedilmemiş olan Tendürek kraterinin fümerol, yani gaz ve buhar çıkışlarını yakından gözlemledik ve kayıt altına almayı başardık."

Fümerol bölgesinin fantastik bir film sahnesini andırdığını belirten Benli, "Bölge adeta bir cehennem çukuru gibiydi. Yerden sürekli gazlar yükseliyor, kaynar çamurlar ve kükürtlü gazlar etrafa yayılıyordu. Buhar çıkışlarının olduğu devasa yarıklar sanki bir ejderhanın ağzını andırıyordu. Kayaların arasından kükürtlü gazların sızdığını çıplak gözle görmek ve o keskin kokuyu solumak son derece etkileyiciydi" ifadelerini kullandı.

Aktif Gaz Bacalarında Sıcaklık 84 Derece Ölçüldü

Keşif esnasında sadece gözlem yapmakla kalmayan Onur Benli, krater tabanındaki termal hareketliliğin boyutunu anlamak için sıcaklık ölçümleri gerçekleştirdi. Gaz çıkışlarının yoğunlaştığı bacalarda ölçüm yapan Benli, "Gaz çıkışlarının olduğu bacalarda sıcaklığı 84 derece olarak ölçtüm. Krater tabanının farklı noktalarında da yer yer sıcaklık kaynaklarının ve sıcak su oluşumlarının bulunduğunu gözlemledik" diyerek yanardağın içten içe aktifliğini koruduğuna dikkat çekti.

Eşsiz Jeolojik Yapı Turizme Kazandırılıyor

Tendürek Dağı'nın barındırdığı bu olağanüstü doğal ve jeolojik özelliklerin Türkiye genelinde yeterince bilinmediğini ifade eden Benli, bölgenin geleceğine dair umut verici açıklamalarda bulundu: "Ülkemizde böyle bir doğa harikasının bulunduğu daha önce çok fazla bilinmiyordu. Ancak devletimizin çalışmalarıyla bölge yavaş yavaş turizme kazandırılmaya başlanıyor. Biz de bu az bilinen, gizemli coğrafyayı yakından görme ve gözlemlerimizi kayıt altına alma imkanı bulduk. En büyük amacımız, daha önce çok fazla insan tarafından görülmeyen bu eşsiz ve vahşi coğrafyayı tüm dünyaya tanıtabilmek."