TİHEK'ten Vakıf Üniversitesi ve Ayrımcılık İddialarına Dair Açıklama

Ankara

Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), çeşitli basın kuruluşlarında yer alan bir vakıf üniversitesinde din ve inanç temelli ayrımcılığın yapıldığına dair iddialar hakkında bir açıklama yaptı.

Açıklamada, din ve vicdan özgürlüğünün hem ulusal hem de uluslararası hukuk tarafından koruma altına alındığı hatırlatıldı. Birleşmiş Milletler Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme'nin 18. maddesi ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 9. maddesi, herkesin düşünce, vicdan ve din özgürlüğüne sahip olduğunu ve bu özgürlüğün bireysel veya toplu olarak din veya inançlarını ifade etme hakkını içerdiğini vurgulamakta.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 10. maddesi, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep gibi sebeplerle ayrım gözetilmeksizin herkesin kanun önünde eşit olduğunu belirtir. 24. maddesi ise vicdan, dini inanç ve kanaat özgürlüğüne dikkat çeker ve bu özgürlüğün nasıl korunacağını açıklar.

“Demokratik Hukuk Devleti İçin Kabul Edilemez”

Açıklamada ayrıca, “6701 sayılı TİHEK Kanunu'nun 3. maddesi din ve inanç esaslı ayrımcılığı yasaklar. Eğitim ve öğretim hizmetleri sunan kurumların, bu hizmetlerden faydalanan kişilere karşı ayrımcılık yapmaması gerektiği vurgulanmıştır. Medyada yer alan din ve inanç temelli ayrımcılık iddiaları, demokratik bir hukuk devleti için kabul edilemez niteliktedir. TİHEK, bu tür iddiaları ciddiyetle ele almakta ve her birey için onurlu, eşit ve güvenli bir ortam yaratma misyonunu sürdürmektedir. İnsan haklarının korunması ve geliştirilmesi, kişilerin eşit muamele görme hakkının sağlanması ve ayrımcılığın önlenmesi için gereken işlemler titizlikle gerçekleştirilecektir.” denildi.

Erkek Müşterilere Damsız Giriş Yasağına Para Cezası

Öte yandan, geçtiğimiz yıl Şubat ayında İstanbul'daki bir etkinlik için bilet alan iki erkek, mekan girişinde “damsız giriş” yapılamayacağı gerekçesiyle geri çevrildi.

Bu kişiler, bilet kurallarında böyle bir kısıtlama olmadığını ve uygulamanın cinsiyet temelli ayrımcılık teşkil ettiğini belirterek TİHEK'e başvurdu. Başvuruda, işletmeye şikayette bulunulduğu ve erkeklerin alkol alarak rahatsızlık vereceği varsayımıyla girişlerine izin verilmediği belirtildi.

İşletme ise kadın-erkek eşitliğine aykırı bir tutum sergilemediğini ve kadınların güvenliği için hassas davrandıklarını öne sürdü. Ayrıca, geçmişte alkol tüketimi nedeniyle yaşanan taşkınlıkların sulh yoluyla çözüldüğü belirtildi.

İşletme, etkinlik kurallarında organizasyon şirketinin uygun görmediği kişileri bilet ücretini iade ederek içeri almama hakkına sahip olduğunu belirtti.

TİHEK, erkek müşterilere yönelik bu uygulamanın cinsiyet temelli ayrımcılık yasağını ihlal ettiğine karar vererek işletmeye 256 bin 357 lira idari para cezası kesti.

Kararın Gerekçesi

Kararda, Anayasa'nın 10. maddesi uyarınca herkesin kanun önünde eşit olduğu ve devlet organlarının bu ilkeye uygun hareket etmesi gerektiği vurgulandı. 6701 sayılı Kanun, her türlü ayrımcılığı yasaklarken, cinsiyet temelli ayrımcılığı da açıkça kapsar.

Kararda, “Erkeklerin kadınları rahatsız edeceğine dair düşünce toplumsal ön yargılardan kaynaklanmakta ve eşitsizliği derinleştirmektedir.” değerlendirmesi yapıldı.

Önyargı ve varsayımlarla erkek müşterilerin kadın olmadan içeri alınmamasının meşru olmadığı, güvenlik tedbirlerinin artırılması gibi alternatif önlemler düşünülmediği belirtildi. Bu nedenle uygulamanın somut olay adaleti açısından ölçüsüz olduğu ifade edildi.

Sonuç olarak, dosya incelendiğinde cinsiyet temelli ayrımcılık yasağının ihlali tespit edildi.