TİKA Başkanı Eren: Kalkınmada Kalite Desteği ve Bilgi Erişimi Öncelikli

Anadolu Ajansı'nın "Global İletişim Ortağı" rolünü üstlendiği, Antalya Diplomasi Forumu (ADF) 2026, Belek Turizm Bölgesi'ndeki NEST Kongre Merkezi'nde gerçekleştirildi. Forumda "Azalan Yardımlar, Değişen Paradigmalar: Yarının Ortaklıklarını Tasarlamak" başlıklı panel düzenlendi.

Panelin moderatörlüğü Hacettepe Üniversitesi Öğretim Üyesi Rahman Nurdun tarafından yapıldı. Panelde, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA) Başkanı Abdullah Eren, Bangladeş Başbakanı Dış İlişkiler Danışmanı Humaiun Kobir, BM Genel Sekreter Yardımcısı Muavini Mueller, BM Kalkınma Programı (UNDP) Başkan Yardımcısı ve Arap Devletleri Bölgesel Bürosu Direktörü Abdallah Al Dardari, Endonezya Uluslararası Kalkınma İşbirliği Direktörü Rina Setyawati ve Japonya Uluslararası İşbirliği Ajansı (JICA) Türkiye Ofisi Başkanı Daisuke Watanabe konuşmacı olarak yer aldı.

TİKA Başkanı Abdullah Eren, son iki yıl içinde resmi kalkınma yardımlarında önemli bir düşüş yaşandığını belirtti ve bu yardımların arka arkaya iki yıl boyunca yüzde 20 oranında azaldığını ifade etti. "Şu anki en önemli soru, ortak güvenin nasıl yeniden tesis edileceğidir." dedi.

Eren, Türkiye'nin bu süreçte resmi kalkınma yardımlarını artırdığına dikkat çekerek, "Önümüzdeki yıllarda yardımlardaki düşüşün devam etmesini bekliyoruz. Bu nedenle, kaynak transferi yerine kalite desteği, bilgiye erişim ve deneyim paylaşımını içeren bir ortaklık modeline geçmemiz gerektiğine inanıyorum." şeklinde konuştu.

Yerel kuruluşlarla işbirliği içinde çalışmanın önemine değinen Eren, "Yerelleştirme çok önemli. Yerel ortakların sadece uygulama değil, planlama ve karar alma süreçlerine de dahil edilmesi gerekiyor. TİKA olarak son 35 yıldır bunu yapmaya çalışıyoruz." dedi.

Abdallah Al Dardari, panelde yaptığı konuşmada, dünyanın çok taraflılığa ihtiyaç duyduğunu belirtti. Son dönemde çok taraflılıkta bir düşüş, güvensizlikte ise artış olduğunu ve BM'nin bu konuda reform yapması gerektiğini vurguladı.

BM'nin reform ihtiyacı olduğunu belirten Al Dardari, "Kalkınma için yenilikçi finansman yolları bulmalıyız. Resmi kalkınma yardımlarına güvenmek artık yeterli değil. İklim değişikliğiyle mücadele için resmi kalkınma yardımlarını ve yatırımları birleştirmeliyiz. Aksi takdirde, iklim değişikliğiyle kim mücadele edecek?" şeklinde konuştu.

Humaiun Kobir ise bugünün dünyasının 30 yıl önceki geleneksel yardım dünyasından farklı olduğunu ifade etti. "Parçalanmış bir dünyada yaşıyoruz. Dünya siyasi ekonomisinde değişiklikler var ve bu değişiklikler çıkarları da etkiliyor." dedi.

Krizlerdeki yardımların sürdürülebilirliği için yeni reformlara ihtiyaç olduğunu belirten Kobir, "Geleneksel yardım anlayışı artık geçerli değil. Bu nedenle yeni yöntemler geliştirmemiz gerekiyor." dedi.

Rina Setyawati, resmi kalkınma yardımlarının geleceği için ortaklıkların önemine değindi. "Geleneksel, bağışçı odaklı model artık yeterli değil. Daha eşit, hızlı ve sağlam temellere dayanan ortaklıklara ihtiyacımız var. Bu noktada üçlü işbirlikleri kritik öneme sahip." ifadesini kullandı.

Daisuke Watanabe, Türkiye ile Japonya arasındaki işbirliklerine vurgu yaptı. "Çok taraflılık genellikle çok taraflı kurumlarla ilgili olarak algılanıyor. Ancak ben, çok taraflılığın daha kapsamlı ve basit bir şekilde tarafların birlikte çalışması olarak anlaşılması gerektiğini düşünüyorum." dedi.

Paneldeki konuşmalar, kalkınmanın geleceği için yeni ve yenilikçi yaklaşımların önemine dikkat çekti ve mevcut paradigmaların değişmesi gerektiğine vurgu yaptı.