Trump'tan NATO'ya Sert Eleştiriler: Üyelikten Çıkma Sinyali

ABD Başkanı Donald Trump, NATO'ya yönelik eleştirilerini sürdürürken, İngiltere'nin The Telegraph gazetesine verdiği röportajda ülkesinin NATO üyeliğinden çıkma olasılığı üzerine çarpıcı açıklamalarda bulundu.

Trump, ABD'nin İran'a karşı başlattığı saldırıların ardından NATO üyeliğini yeniden değerlendirme ihtimali sorulduğunda, "Bunu yeniden değerlendirme aşamasını çoktan geçtik. NATO benim için hiçbir zaman cazip olmadı. Onların kağıttan bir kaplan olduğunu hep biliyordum, bu arada (Rusya Devlet Başkanı Vladimir) Putin de bunu biliyor." dedi. Ukrayna'daki savaşın bir tür "test" olduğunu söyleyen Trump, ABD'nin "kendi sorunları olmadığı halde" NATO'ya yardım ettiğini, ancak karşılığında yeterli destek göremediğini ifade etti.

‘Yeniden Değerlendirme Zamanı’

Trump, 28 Mart'ta İran'la "savaş" sürecinde NATO ülkelerinin kendileriyle dayanışma göstermediğini belirterek, "Onlar bizim yanımızda değilse biz neden onların yanında olalım?" diye sormuştu. Dışişleri Bakanı Marco Rubio da, NATO'dan bekledikleri desteği bulamadıklarını, çatışmaların ardından ittifakı yeniden gözden geçirmeleri gerektiğini belirtti. ABD'nin taleplerine rağmen Hürmüz Boğazı'na destek göndermeyen ya da üslerini kullanıma açmayan NATO müttefiklerini eleştiren Rubio, "Onlardan hava saldırıları yapmalarını istemiyoruz. Askeri üslerini kullanmaya ihtiyacımız olduğunda cevap 'Hayır.' oluyor. Bu durumda neden NATO'dayız?" ifadelerini kullandı.

Geçmişte de Benzer Sinyaller

Trump'ın NATO'dan ayrılma tehdidi Avrupa'da geniş yankı bulmadı. Zira Trump, başkanlığının ilk döneminde de benzer şekilde NATO'dan ayrılmayı düşündüklerini belirtmişti. Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Sözcüsü Anitta Hipper, Trump'ın açıklamaları üzerine, "Birlikte her zaman daha güçlüyüz ve bunun için NATO kilit önem taşıyor." dedi. İngiltere Başbakanı Starmer ise, "Savunma, güvenlik ve ekonomik geleceğimiz için Avrupa ile daha yakın bir işbirliği içinde olmamız gerekiyor." diye konuştu.

‘Ateşkes Talebi’

Trump, "İran'ın yeni liderinin kendisinden ateşkes talep ettiğini" iddia etti. Sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "İran'ın, seleflerine göre çok daha az radikal ve daha zeki yeni rejiminin başkanı, ABD'den ateşkes istedi." dedi ve Hürmüz Boğazı güvenli hale gelene kadar bu talebi değerlendireceklerini söyledi. İran’a yönelik saldırıların devam edeceğini belirten Trump, İran tarafından ateşkes talebinin kimin yaptığını açıklamadı.

Öte yandan İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Avrupa Birliği Konseyi Başkanı Antonio Costa ile telefon görüşmesinde, "gerekli koşullar sağlandığında ABD ve İsrail ile savaşı sonlandırma iradesine sahip olduklarını" belirtti. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise Trump’ın ateşkes açıklamalarının gerçeği yansıtmadığını söyledi.

NATO Zirvesi Ankara’da

Trump’ın, ABD’nin NATO’dan çekilme düşüncesini dile getirmesi ittifakın geleceğine dair tartışmaları alevlendirdi. Türkiye, Temmuz ayında önemli bir NATO Zirvesi'ne ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. Zirvede, NATO’nun geleceğine dair kritik kararların alınması bekleniyor. Türkiye en son 28-29 Haziran 2004’te İstanbul’da düzenlenen NATO Liderler Zirvesi’ne ev sahipliği yapmıştı.

Londra’da Hürmüz Toplantısı

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Hürmüz Boğazı'nın güvenli hale gelmesi için 35 ülkeyi Londra’da düzenlenecek toplantıya davet etti. Dışişleri Bakanı Yvette Cooper başkanlığındaki toplantıda, boğazın açılması için "tüm diplomatik ve siyasi seçeneklerin" değerlendirileceği açıklandı. Toplantıya İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, Hollanda, Japonya, Kanada, Güney Kore, Yeni Zelanda, Birleşik Arap Emirlikleri ve Nijerya gibi ülkelerin katılması bekleniyor.

‘Yakında İran’dan Ayrılacağız’

Trump, İran’a yönelik başlattıkları saldırılarla ilgili, hedeflerine ulaştıklarını ve yakında İran’dan "ayrılacaklarını" duyurdu. Beyaz Saray’daki bir toplantıda gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, artan petrol fiyatlarıyla ilgili "İran’dan ayrılmak için tek yapmam gereken şey bu ve çok yakında bunu gerçekleştireceğiz." dedi. İran’ın nükleer silah sahibi olmamasının savaşın "tek hedefi" olduğunu savunan Trump, bu hedefe ulaştıklarını vurguladı ve "İşimizi bitiriyoruz, belki iki hafta, belki birkaç gün daha uzatabiliriz." şeklinde konuştu. Trump, İran’ın "artık bir ordusu ya da donanmasının kalmadığını" da iddia etti.

Savaş Günlüğü

Netanyahu’ya Sert Eleştiriler

İsrail eski başbakanı ve ana muhalefet lideri Yair Lapid, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun İran’a karşı zafer kazanma kapasitesine sahip olmadığını savunarak stratejik başarısızlıklarını eleştirdi. “Zafer kazanmak bir yana İsrail’i içeriden parçalıyor.” diyen Lapid, Netanyahu’nun Orta Doğu politikalarının başarısız olduğunu ve stratejik bir kararlılığa ulaşamadığını belirtti. "7 Ekim öncesi Hizbullah Lübnan’dan roket atıyordu, bugün de atıyor. Hamas Gazze’yi kontrol ediyor ve on binlerce kişilik ordusu var. İran’ın başında Hamaney vardı, bugün de Mücteba Hamaney var. Net bir değişim yok!" dedi.

‘Hizbullah Desteği Sürecek’

İran lideri Mücteba Hamaney, ülkesinin, Lübnan’daki Hizbullah’a desteğinin süreceğini belirtti. Hizbullah Genel Sekreteri Şeyh Naim Kasım’ın taziye mektubunu yanıtlayan Hamaney, Hizbullah’ın bölgedeki rolüne dikkat çekti ve Tahran’ın politikasının "direniş eksenini desteklemek" üzerine kurulu olduğunu ifade etti. Hamaney, "Şehit liderin yolunu izleme konusundaki kararlılığımız, Siyonist-Amerikan düşmanına karşı direnişi desteklemeye dayanmaktadır." dedi.

Çeçenlerden Sahaya İneriz Mesajı

Çeçen savaş birlikleri, ABD’nin İran’a olası bir kara harekâtı başlatması durumunda Tahran yönetimiyle birlikte sahada yer almaya hazır olduklarını açıkladı. İran haber ajansı PressTV tarafından yayınlanan videoda, Çeçen savaş birliklerinin İran’a destek vermek üzere hazır beklediği ve olası bir ABD kara operasyonuna karşı İran güçleriyle koordineli hareket edileceği vurgulandı.

İsrail’e Misilleme

ABD ve İsrail’in saldırılarına karşı İran, savaşın başından bu yana gerçekleşen en kapsamlı misilleme dalgasını gerçekleştirdi. Başta Tel Aviv olmak üzere İsrail’in merkez bölgelerinde art arda siren sesleri ve patlamalar duyuldu, füze parçalarının isabet ettiği bölgelerde ağır tahribat meydana geldi. İsrail basını, misillemenin bugüne kadarki en kapsamlısı olduğuna dikkat çekerken, kentteki hava savunma sistemlerine rağmen bazı füzelerin yerleşim yerlerine ve otoyollara düştüğünü kaydetti.