Tüketici Derneklerinden Ayıplı Ürünler ve Dijital Dolandırıcılık Uyarısı

İstanbul

Dünya Tüketiciler Günü'nün yer aldığı hafta, her yıl "Tüketiciyi Koruma Haftası" olarak kutlanmaktadır.

Tüketici Birliği Federasyonu Genel Başkanı Mehmet Bülent Deniz, Anadolu Ajansı’na yaptığı açıklamada, geçtiğimiz yıl en fazla şikayet konusu olan başlıkların ayıplı ürün ve hizmetler, kargo mağduriyetleri ve sanal dolandırıcılık olduğunu belirtti. Deniz, "Geçen yıl tüketiciler, yaşadıkları alışveriş sonrası sıkıntılar nedeniyle adeta bir hak arayışı içine girdiler." dedi.

Vatandaşların, aldıkları ürün ve hizmetlerde karşılaştıkları sorunları çözmek için tüketici hakem heyetleri ve tüketici mahkemelerine başvurduğunu ifade eden Deniz, "Özellikle bankacılık sektöründe, iletişim ve enerji alanlarında yaşanan mağduriyetler de dikkat çeken şikayetler arasında yer aldı. Hesaplarını kullandıran birçok genç ve öğrenci, çoğu zaman dolandırıcılık zincirinin bir parçası haline gelmekten kaçınamadı ve mahkemelere başvurmak zorunda kaldı." şeklinde konuştu.

Deniz, federasyon olarak birçok sektörde yaşanan tüketici mağduriyetleri nedeniyle 2025 yılını "Denetle" yılı olarak ilan ettiklerini belirtti ve şöyle devam etti:

"E-ticarette alışveriş mağduriyetleri, internet ve SMS yoluyla gerçekleşen sanal dolandırıcılık vakaları, yasal olmayan şans oyunları ve bahis uygulamaları nedeniyle yaşanan kayıplar, 2025 yılına damgasını vurdu. Özellikle gıda sektöründe yaşanan ve izahı yapılamayan fiyat artışları tüketiciyi zora soktu. 2026 yılının ilk iki ayında şikayet konularında büyük bir değişiklik olmadığını gözlemliyoruz. Gıda fiyatlarındaki izah edilemeyen artışlar, bebek mamalarındaki toplatma kararları, özel hastanelerin mevzuatın belirlediği ücretlerin üzerinde ücret talep etmesi, bu yılın öne çıkan tüketici gündemleri arasında yer alıyor."

Deniz, mağduriyet yaşayan tüketicilerin hak arama yolları konusunda bilgilendirme faaliyetlerine her platformda aralıksız devam ettiklerini vurgulayarak, amaçlarının sadece bireysel sorunları duyurmak olmadığını, aynı zamanda toplumsal sorunlara dikkat çekerek kalıcı çözümler üretilmesine katkı sağlamak olduğunu belirtti.

"Dolandırıcılıktan Şüpheleniyorsanız Savcılığa ve İlgili Kurumlara Başvurun"

Tüketiciyi Koruma Derneği (TÜKODER) Genel Başkanı Aziz Koçal, "Tüketiciyi Koruma Haftası"nın, tüketicilerin haklarının hatırlanması, karşılaşılan sorunların görünür kılınması ve tüketici bilincinin artırılması açısından önemli bir fırsat sunduğunu ifade etti.

Koçal, şikayet konularında öne çıkan alanlara ilişkin şu bilgileri paylaştı:

"Online alışverişlerde ürün teslim edilmemesi veya yanlış ürün gönderilmesi, GSM ve internet abonelikleri, taahhüt ve cayma bedelleri, ayıplı ürün ve hizmet şikayetleri, finansal hizmetler ve kredi kartı işlemleri, mobilya ve beyaz eşya siparişlerinin gecikmesi veya teslim edilmemesi en çok şikayet edilen konular arasında yer aldı. 2026 yılının ilk iki ayında gelen başvurulara baktığımızda, sosyal medya üzerinden yapılan alışverişlerde dolandırıcılık ve ürün teslim edilmemesi, GSM, internet ve diğer abonelikler, iptaller, yenileme ve ücretlendirmeler, kargo ve teslimat gecikmeleri, fahiş fiyat artışları ve aynı ürünün farklı yerlerde çok farklı fiyatlarla satılması, ayıplı mal ve hizmetler, elektronik ürünlerde garanti ve servis sorunlarının öne çıktığını görüyoruz."

Sosyal medya üzerinden yapılan alışverişlerin tüketiciler için ciddi bir risk alanı olmaya devam ettiğini belirten Koçal, amaçlarının yalnızca bireysel sorunları çözmek olmadığını, aynı zamanda tüketici haklarının sistematik biçimde korunmasına katkı sağlamak olduğunu söyledi.

Koçal, tüketicilerin haklarını koruyabilmeleri için dikkat etmeleri gerekenleri şöyle sıraladı:

"Fatura, sözleşme ve ödeme belgelerini mutlaka saklayın. Özellikle sosyal medya üzerinden alışveriş yaparken güvenilir ve kayıtlı satıcıları tercih edin. Sorun yaşandığında önce satıcı ile yazılı iletişime geçin ve kayıt oluşturun. Çözüm sağlanamazsa tüketici hakem heyetine şahsen veya e-Devlet üzerinden başvurun. Dolandırıcılıktan şüpheleniyorsanız savcılığa ve ilgili kurumlara başvurun."

Günümüzde tüketici sorunlarının büyük bir kısmının dijital ortamda yaşandığını vurgulayan Koçal, e-ticaret ve sosyal medya üzerinden satışların hızla artmasının yeni tüketici mağduriyetlerini de beraberinde getirdiğini belirtti.

Koçal, dijital ortamda alışveriş yapan tüketicilerin özellikle satıcıların ticari unvanı, adresi ve iletişim bilgilerini kontrol etmelerinin, güvenilir ödeme yöntemlerini tercih etmelerinin ve alışverişle ilgili ekran görüntüsü, ödeme belgesi ve yazışmaları saklamalarının büyük önem taşıdığını vurguladı.