Türk Dünyası İçin Tarihi Bir Miras: Bakü Türkoloji Kurultayı'nın Yüzyıllık Etkisi

Antalya Diplomasi Forumu'nun bir parçası olarak gerçekleştirilen "Bir Asırlık Dil ve Kimlik: Bakü Türkoloji Kongresi'nden Türk Entegrasyonuna" başlıklı panelde, 1926 yılında düzenlenen Bakü Türkoloji Kongresi'nin kalıcı etkileri ve Türk dünyasındaki dil birliği, kültürel kimlik ve modern kurumsal çabalar değerlendirildi.

Anadolu Ajansı'nın (AA) "Global İletişim Ortağı" olarak destek verdiği etkinlik, Belek Turizm Bölgesi'ndeki NEST Kongre Merkezi'nde yapıldı. Panel, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev'in de katılımıyla düzenlendi.

Panelde ayrıca Türk Akademisi Başkanı Prof. Dr. Şahin Mustafayev, Türk Kültür ve Miras Vakfı Başkanı Aktotı Raimkulova, Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY) Genel Sekreteri Sultan Raev, Türk Devletleri Parlamenter Asamblesi (TÜRKPA) Genel Sekreteri Ramil Hasan ve Türk Dil Kurumu (TDK) Başkanı Prof. Dr. Osman Mert yer aldı.

TDT Genel Sekreteri Ömüraliyev, Bakü Türkoloji Kurultayı'nın Türk dünyasının birleşmesine yönelik önemli bir adım olduğunu belirterek, tarihsel ve siyasi sebeplerle bu fikirlerin hayata geçirilmesinin uzunca bir zaman aldığını ifade etti.

Ömüraliyev, bu kurultayın Türk devletleri arasında sürdürülen yüksek düzeydeki diyaloğun başlangıcını oluşturduğunu vurguladı. Türk devletleri arasındaki artan işbirliğinin entegrasyon sürecine katkı sağladığını belirtti.

Türk Akademisi Başkanı Mustafayev, o dönemdeki Türk aydınlarının bu kurultayı büyük bir heyecanla karşıladığını ve Avrasya'daki tüm Türk halklarının temsilcilerini bir araya getirdiğini aktardı.

Mustafayev, kurultayın Türk halklarının ortak kültürü, dili ve geleceği hakkında fikirlerin tartışılmasına zemin sağladığını ve Türkoloji'nin gelişimine önemli katkılar sunduğunu belirtti.

Kurultayın, Türk halklarında kültürel bilincin oluşmasında büyük bir rol oynadığını dile getiren Mustafayev, bu etkinliğin entelektüel ve kültürel tarih açısından önemli bir yer tuttuğunu söyledi.

Türk Kültür ve Miras Vakfı Başkanı Raimkulova, vakfın Azerbaycan hükümetinin desteğiyle kurulduğunu belirterek UNESCO'nun 15 Aralık'ı Dünya Türk Dili Ailesi Günü olarak ilan etmesinin önemine değindi.

Raimkulova, bu adımın Türk dilinin ve mirasının uluslararası tanınırlığını artırdığını ifade etti ve vakfın bu doğrultuda çalışmalarına devam edeceğini söyledi.

TÜRKSOY Genel Sekreteri Raev, dilin kültürel hafızanın saklandığı bir sandık olduğunu belirtti ve dil üzerinden kurulan ortak geleceğin önemine vurgu yaptı.

Raev, Türk dünyasında ekonomik yükselişin devam ettiğini ve dil üzerinden daha güçlü bir birliktelik sağlanması gerektiğini dile getirdi.

TÜRKPA Genel Sekreteri Hasan, Antalya Diplomasi Forumu'nun Türk dünyasını bir araya getirdiği için Türkiye'ye teşekkür etti ve 1926'daki kurultayın katılımcılarının çoğunun zorlu koşullarla karşılaştığını hatırlattı.

Hasan, Türk devletlerinin artık bağımsız olduğunu ve ortak kararlar alabilme yetisine sahip olduklarını belirtti.

TDK Başkanı Mert, kültürel birliğin yazıda birlikle sağlanabileceğini vurgulayarak Türkiye'nin bu konuda öncülük ettiğini ifade etti.

Mert, ortak Türk alfabesinin hayata geçirilmesinin önemini belirtti ve bu adımın kültürel ögeleri daha görünür hale getireceğini söyledi.

Hacı Bayram Veli Üniversitesinden Prof. Dr. Ruhi Ersoy, Türkoloji'nin müfredatının güncellenmesi gerektiğini ve bu alanın daha geniş bir perspektiften ele alınmasının önemini vurguladı.