Türkiye Genelinde Akıllı Sayaç Dönüşümü Mart Ayında Başlıyor

Ankara

Türkiye'nin elektrik dağıtım sistemine yeni bir soluk getirecek olan MASS projesi, yazılım, donanım ve iletişim altyapısı ile veri yönetimini daha etkin hale getirecek. Bu kapsamda, enerji sektöründe akıllı şebeke dönüşümünün bir parçası olarak ölçüm sistemleri uçtan uca akıllı bir yapıya kavuşturulacak.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından belirlenen yönergeler doğrultusunda, elektrik dağıtım şirketleri bu sistemi Türkiye genelinde kademeli olarak uygulamaya koyacak.

EPDK'den alınan bilgilere göre, mevcut geleneksel sayaçların akıllı sayaçlarla değiştirilmesi planı, kaynakların verimli kullanımını esas alıyor. En düşük maliyetle en çok sayacın dönüşümü sağlanacak şekilde bir önceliklendirme yapılacak.

Bu çerçevede, 10 yıllık periyodik kontrol süresi dolmuş ve yıllık tüketimi 10 megavatsaatin üzerinde olan sayaçlar, dönüşüm sürecinde öncelikli olarak ele alınacak. Ayrıca, sayaç panosunda 4 veya daha fazla sayaç bulunan yeni binalarda tüm sayaçların akıllı olması gerekecek.

Dağıtım şebekesinin izlenmesine yönelik belirlenen noktalar da akıllı sayaçlarla donatılacak ve bu sayede şebeke kesintileri ve gerilim kalitesi daha etkin şekilde izlenebilecek. Bu dönüşüm, elektrik dağıtım şirketleri tarafından gerçekleştirilecek.

50 Milyon Aboneyi Kapsayacak

Proje sayesinde, Türkiye genelindeki 50 milyonu aşkın elektrik abonesinin sayacının aşamalı olarak akıllı hale getirilmesi amaçlanıyor.

Başlangıçta yeni abone bağlantılarında akıllı sayaçlar kullanılacak. Mevcut abonelerde ise sayaçların kontrol süreleri doldukça değişim yapılacak. Eğer bir panodaki sayaçların %70'inin süresi dolmuşsa, tüm sayaçlar akıllı sayaçlarla değiştirilecek.

Yıllık tüketimi 10 megavatsaatin üzerindeki sanayi ve ticarethane abonelerinin sayaçları da 1 Ocak 2028'e kadar kademeli olarak değiştirilecek.

2026 sonuna kadar yaklaşık 6 milyon sayacın sisteme dahil edilmesi ve 1 Ocak 2028 itibarıyla tüm sayaçların %100 yerli ve milli yazılım altyapısıyla akıllı hale getirilmesi hedefleniyor.

"Güçlü ve Şeffaf Bir Elektrik Altyapısı Hedefliyoruz"

EPDK Başkanı Mustafa Yılmaz, akıllı sayaç uygulamasının yalnızca bir teknik dönüşüm olmadığını, tüketici odaklı bir enerji yönetimi anlayışının parçası olduğunu belirtti.

Dijitalleşme sayesinde vatandaşların tüketim alışkanlıklarını daha bilinçli yönetebileceğini ifade eden Yılmaz, dağıtım şebekesinde hizmet kalitesinin artacağını belirtti ve ekledi:

"Akıllı sayaçların yaygınlaşması, kayıp-kaçakla mücadelede önemli katkı sağlayacak. Hedefimiz, güçlü, esnek ve şeffaf bir elektrik altyapısı oluşturmak. Bu dönüşümün, Türkiye'nin enerji piyasasında dijitalleşme vizyonunu daha ileriye taşıyacağına inanıyoruz."

"Tüketicilerden Ek Bir Ücret Alınmayacak"

Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (ELDER) Başkanı Barış Erdeniz, MASS programı dahilinde akıllı sayaçlar için tüketicilerden herhangi bir ücret alınmayacağını belirtti. Sayaç maliyetlerinin tüketiciye yansıtılmaması dönüşümün hızlanması açısından kritik önem taşıyor.

Erdeniz, akıllı sayaç dönüşümünün akıllı şebeke dönüşümünün önemli bir parçası olduğunu ve ülkenin enerji politikalarının uygulanmasını kolaylaştırdığını vurguladı. Bu süreci sadece sayaç yenileme olarak görmediklerini söyleyerek, "Dağıtım 2.0 vizyonumuzla uyumlu olarak elektrik dağıtım şebekesinin veriye dayalı yönetilmesini ve tüketicinin elektrik piyasası süreçlerine aktif katılımını hedefliyoruz," dedi.

Akıllı sayaç dönüşümünün tüketicilere fayda sağlayacağını belirten Erdeniz, tüketimin anlık izlenebilir hale gelmesiyle abonelerin enerji tasarrufu yapabileceğini ve faturalarını azaltabileceğini ifade etti.

Anlık Veri Takibi ile Maliyetler Azalacak

Giderek artan bir şekilde herkesin kendi elektriğini üretme eğilimine dikkat çeken Erdeniz, mevcut şebekelerin tek yönlü enerji akışına göre tasarlandığını ve çift yönlü akışa geçişin zaman alacağını söyledi.

"Bu süre zarfında dağıtım şirketleri gerekli yatırımları yapacaklar. Bu kapsamda akıllı şebeke de adım adım geliştirilecek. Amacımız, dağıtım şirketlerini sadece şebeke işletmecisinden sistem işletmecisine dönüştürmek. Bu dönüşüm gerçekleştiğinde herkesin kendi elektriğini üretebilmesi için önemli bir aşama kaydedilmiş olacak." dedi.

Erdeniz, MASS kapsamında anlık veri takibi sayesinde teknik ve teknik olmayan kayıpların hızlı bir şekilde tespit edilip müdahale edilebileceğine dikkat çekti ve ekledi:

"Teknik ve teknik olmayan kayıplarda sağlanacak iyileşme, dürüst abonelerin faturasına dolaylı yansıyan sistem maliyetini düşürecek. Aynı zamanda, teknik tarafta arıza/kalite sorunlarını hızlı tespit edip doğru noktaya hızlı ve doğru müdahale etme kapasitesi artacak; bu da operasyon maliyetlerini ve kesinti sürelerini azaltacaktır. Türkiye ölçeğinde kayıp-kaçakta küçük bir iyileşme bile yıllık bazda teravatsaat mertebesinde enerji tasarrufuna denk gelir. Bu, enerji maliyetlerinden işletme verimliliğine uzanan geniş bir alanda milyarlarca liralık potansiyel anlamına gelmektedir."