Türkiye'de 10 Yıllık Yasak Kalktı: İran Geriliminden Sonra Amonyum Nitrat Gübresi Serbest Bırakıldı

Tarım ve Orman Bakanlığı, son dönemde bölgedeki jeopolitik gelişmelerin ve savaş tehditlerinin artması nedeniyle tarımsal üretimde arz güvenliğini sağlamak için geniş kapsamlı bir önlem paketini devreye soktu. 81 il valiliğine gönderilen genelgeyle, 2016'dan bu yana el yapımı patlayıcı yapımında kullanılma ihtimali nedeniyle yasaklı olan amonyum nitrat gübresinin tarımda kullanılması tekrar serbest bırakıldı.

Hürmüz Boğazı'ndaki belirsizliklerin küresel gübre fiyatlarını etkilediği belirtilirken, Bakanlıktan alınan bilgiye göre, dünya petrolünün yüzde 20'si, üre gübresinin yüzde 25-35'i, amonyağın yüzde 25-30'u ve fosfatlı gübrenin önemli bir kısmı bu stratejik koridordan geçiyor.

GÜBRE VE HAM MADDE STOKLARI İÇİN SAVAŞ TEDBİRLERİ

Bu bölgenin güvenliği, gübre ve gübre ham maddelerinin büyük ölçüde bölge ülkelerinden sağlanması nedeniyle tarımsal üretimin devamlılığı için kritik öneme sahip.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının başladığı ilk andan itibaren Türkiye, gıda arz güvenliğini korumak ve tarımsal üretimin aksamaması için gerekli tüm önlemleri aldı.

Bu kapsamda, savaş riski ortaya çıktığı ilk andan itibaren Bakanlık, sektörle koordineli çalışmalar yürüttü. Türkiye, tarımsal üretimde ve sanayide kullanılmak üzere özel sektör aracılığıyla gübre ve gübre ham maddesi tedarik etti. Böylece üreticilerin bu dönemde ihtiyaç duyabileceği gübre stokları yeterli düzeye getirildi.

GÜMRÜK VERGİLERİ SIFIRLANDI

Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğindeki belirsizlik nedeniyle dünya genelinde gübre fiyatları yükselmeye başladı.

İlkbahar döneminde, güz ekimleri için üst gübre, yaz ekimleri için ise taban gübresinin yoğun kullanımı nedeniyle fiyat artışlarını kontrol altına almak ve çiftçilerin gübreye erişimini sağlamak amacıyla yeni önlemler alınıyor.

Bu kapsamda, alternatif ülkelerden uygun fiyatlı üre gübresi temin edilmesi amacıyla yüzde 6,5 olan gümrük vergisi sıfıra indirildi.

Üreticilerin gübreye erişimini sağlamak için amonyum nitrat ve kalsiyum amonyum nitrat gübrelerinin ihracatı durdurularak, bu ürünlerin yurt içinde kullanılmasına yönelik tedbirler alındı.

Gübre ve gübre ham maddelerini alternatif pazarlardan sağlamak amacıyla bu ürünlerin yoğun olduğu ülkelerle görüşmeler sürüyor.

AMONYUM NİTRAT GÜBRESİNE TARIMDA YEŞİL IŞIK

Bakanlık tarafından 81 il valiliğine gönderilen genelge ile amonyum nitrat gübresinin tarımda yeniden kullanımı onaylandı.

Bu karar, yerli üretim kapasitesini kullanmak ve üreticilerin daha uygun fiyatla gübreye ulaşmasını sağlamak amacıyla, kuru tarım koşullarına uygun, bitkinin kısa ve uzun vadede azot ihtiyacını karşılayan, 2016'dan beri tarımda yasaklı olan amonyum nitrat gübresinin tekrar kullanılmasını mümkün kılıyor.

8 Haziran 2016'da nitratlı gübrelerin (yüzde 33 amonyum nitrat, yüzde 26 kalsiyum amonyum nitrat, potasyum nitrat ve sodyum nitrat) el yapımı patlayıcı yapımında kullanılmasını önlemek amacıyla satışı ve sevkiyatı durdurulmuştu.

GENELGE 81 İLE GÖNDERİLDİ

Genelgeye göre, amonyum nitrat gübresinin satışı ve sevkiyatı 30 Mayıs'a kadar gerçekleştirilecek.

Gübre üreticileri ve ithalatçılarının dağıtıcılara yapacakları sevkler, Gübre Takip Sistemi (GTS) üzerinden takip edilecek. Gübre dağıtıcıları, sevklerin stok kabulünü yapmadan çiftçiye satışını tamamlayamayacak.

Çiftçi hak edişleri, Çiftçi Kayıt Sistemi'nde (ÇKS) yer alan arazi büyüklüğü ve ürün deseni dikkate alınarak GTS üzerinden yapılacak. Dağıtıcılar, amonyum nitrat gübresinin stok çıkışını satış esnasında gerçekleştirecek.

ÇKS kaydı ve GTS hak edişi olmayan çiftçilere amonyum nitrat gübresi satışı yapılmayacak.

İl ve ilçe el yapımı patlayıcı komisyonları, gübre dağıtıcılarının rutin denetimlerini yaparak kurallara uymayanlar hakkında Nitrat Azotu İçeren Kimyevi Gübrelerin Satışı, Nakli ve Stok Bildiriminin Kontrolüne Dair Tebliğ kapsamında Cumhuriyet savcılıklarına suç duyurusunda bulunacak.