Türkiye'de Akıllı Sayaç Dönüşümü 1 Mart'ta Başlıyor: 50 Milyondan Fazla Aboneye Ulaşacak

Türkiye'nin enerji altyapısını modernize etme hedefiyle başlatılan MASS projesi, elektrik dağıtım sistemindeki verilerin entegre şekilde yönetimini sağlayarak, ülke genelinde akıllı şebeke dönüşümüne öncülük ediyor. Bu kapsamda, ölçüm sistemlerinin uçtan uca akıllı hale getirilmesi hedefleniyor.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından belirlenen kurallar çerçevesinde, elektrik dağıtım şirketleri bu yeni sistemi Türkiye genelinde kademeli olarak uygulamaya başlayacak.

EPDK kaynaklarından alınan bilgilere göre, geleneksel sayaçların akıllı sayaçlara dönüştürülmesi sürecinde kaynakların verimli kullanılması önemseniyor. Dönüşüm, en düşük maliyetle en fazla sayacın değiştirilmesini sağlayacak şekilde önceliklendiriliyor.

Öncelikle, on yıllık periyodik muayene süresi dolmuş ve yıllık tüketimi 10 megavatsaatin üzerinde olan sayaçlar ile dört veya daha fazla sayacı barındıran sayaç panoları dönüşümde öncelikli gruplar arasında yer alıyor. Yeni yapılarda ise, dört ve üzeri sayacı bulunan tüm panoların akıllı sayaçlarla donatılması zorunlu hale getiriliyor.

Mevcut düzenlemelerle, dağıtım şebekesinin izlenmesine yönelik belirlenen noktalardaki sayaçların da akıllı sayaçlarla değiştirilmesi planlanıyor. Bu değişim, kesintilerin ve şebeke gerilim kalitesinin daha etkili izlenmesine olanak tanıyacak. Değişim süreci, elektrik dağıtım şirketleri tarafından yürütülecek.

50 Milyondan Fazla Aboneye Ulaşacak

Projenin hedefi, Türkiye genelindeki 50 milyondan fazla elektrik abonesinin sayaçlarının kademeli olarak akıllı hale getirilmesi. İlk aşamada, yeni abonelik bağlantılarında akıllı sayaç kullanılacak. Mevcut abonelerde ise, muayene süreleri doldukça değişim gerçekleştirilecek. Bir panodaki sayaçların yüzde 70'inin süresinin dolması durumunda, tüm sayaçlar akıllı sisteme geçirilecek. Yıllık tüketimi 10 megavatsaatin üzerinde olan sanayi ve ticarethane abonelerinin sayaçları da 1 Ocak 2028'e kadar kademeli olarak değiştirilecek.

2026 sonuna kadar yaklaşık 6 milyon sayacın sisteme dahil edilmesi planlanırken, 1 Ocak 2028 itibarıyla tüm sayaçların yüzde 100 yerli ve milli yazılım altyapısıyla akıllı sisteme geçirilmesi amaçlanıyor.

“Güçlü, Esnek ve Şeffaf Bir Elektrik Altyapısı Hedefliyoruz”

EPDK Başkanı Mustafa Yılmaz, AA muhabirine verdiği demeçte, akıllı sayaç uygulamasının yalnızca teknik bir dönüşüm olmadığını, aynı zamanda tüketici odaklı enerji yönetimi anlayışının bir parçası olduğunu vurguladı.

Yılmaz, dijitalleşme sayesinde vatandaşların tüketim alışkanlıklarını daha bilinçli şekilde yönetebileceğini, ayrıca dağıtım şebekesinde hizmet kalitesinin artacağını söyledi. Bu dönüşümün kayıp-kaçakla mücadelede önemli bir rol oynayacağını ve Türkiye'nin enerji piyasasında dijitalleşme vizyonunu ileriye taşıyacağını belirtti.

“Akıllı Sayaçlar İçin Tüketiciler Ekstra Bir Bedel Ödemeyecek”

Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (ELDER) Başkanı Barış Erdeniz, MASS projesi kapsamında akıllı sayaçlar için tüketicilerden herhangi bir bedel alınmayacağını belirtti. Sayaç bedelinin tüketiciye yansıtılmaması, dönüşümün hızlanması açısından kritik önem taşıyor.

Erdeniz, bu dönüşümün akıllı şebeke dönüşümünün önemli bir parçası olduğunu ve ülkenin enerji politikalarının uygulanmasını kolaylaştırdığını ifade ederek, süreci yalnızca bir sayaç yenileme olarak görmediklerini söyledi. Dağıtım 2.0 vizyonlarıyla uyumlu olarak, elektrik dağıtım şebekesinin veriye dayalı yönetiminin, tüketicinin elektrik piyasası süreçlerine aktif katılımının bir aracı olarak görüldüğünü belirtti.

Erdeniz, akıllı sayaç dönüşümünün tüketicilere önemli faydalar sağlayacağını, tüketimin anlık görünürlüğü sayesinde abonelerin enerji tasarrufu yaparak faturalarını düşürebileceğini söyledi.

Anlık Veri Takibiyle Sistem Maliyetleri Düşecek

Her bireyin kendi elektriğini üretme eğiliminin arttığını belirten Erdeniz, mevcut şebekelerin tek yönlü enerji akışına göre tasarlandığını ve çift yönlü akışa geçişin zaman gerektirdiğini dile getirdi.

Bu süreçte, dağıtım şirketlerinin gerekli yatırımları yapacağını ve akıllı şebeke sisteminin adım adım geliştirileceğini ifade eden Erdeniz, amaçlarının dağıtım şirketlerini, şebeke işletmecisinden sistem işletmecisine dönüştürmek olduğunu söyledi. Bu dönüşümle herkesin kendi elektriğini üretebilmesine giden yolda önemli bir aşama kaydedileceğini belirtti.

Erdeniz, MASS projesi kapsamında anlık veri takibi sayesinde teknik ve teknik olmayan kayıpların hızlıca teşhis edilip müdahale edilebileceğini vurguladı. Bu iyileşmenin dürüst abonelerin faturalarına dolaylı yansıyan sistem maliyetlerini azaltacağını belirtti. Teknik arıza ve kalite sorunlarının daha hızlı tespit edilip müdahale edilmesiyle operasyon maliyetleri ve kesinti sürelerinin düşeceğini ifade etti. Türkiye ölçeğinde kayıp-kaçakta sağlanacak küçük bir iyileşmenin bile yıllık bazda teravatsaat mertebesinde enerji tasarrufuna karşılık geleceğini, bunun da enerji maliyetlerinden işletme verimliliğine uzanan geniş bir alanda milyarlarca liralık potansiyel anlamına geldiğini söyledi.