Türkiye'de '.tr' Alan Adı Sayısı 1,3 Milyona Ulaştı

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun (BTK) pazar verilerine göre, Türkiye'deki '.tr' uzantılı alan adlarının yönetimi 1991 yılından bu yana Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) tarafından yürütülmekteydi. Ancak, 2008 yılında çıkarılan 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu ile bu süreçte önemli değişiklikler yapıldı. Bu kanun, internet alan adlarının tahsisini yapacak kurumun belirlenmesi ve alan adı yönetimi ile ilgili kuralların Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından düzenlenmesini içeriyordu.

7 Kasım 2010'da Resmi Gazete'de yayımlanan 'İnternet Alan Adları Yönetmeliği' ile birlikte '.tr' uzantılı alan adlarının tahsis işlemleri ve yönetimi BTK'ye devredildi. Bu kapsamda BTK, 14 Eylül 2022'de TRABİS adlı sistemi faaliyete geçirdi. İnternet alan adlarının daha etkin yönetilmesi için 10 Haziran 2023'te Resmi Gazete'de yayımlanan yeni tebliğ ile bazı güncellemeler yapıldı. Özellikle '.a.tr' uzantılı alan adlarının ilk tahsis işlemleri ve uygulanacak kurallar belirlendi.

Yeni düzenlemelere göre, kamu kurumları ve kamuya ait kuruluşlar mevcut alan adlarında öncelik hakkına sahip olacak. Ayrıca, 'gov.tr, edu.tr, tsk.tr, bel.tr ve k12.tr' gibi alan adları için ücret alınmayacak.

TRABİS sisteminin faaliyete geçmesinden önce Türkiye'de yaklaşık 460 bin aktif '.tr' alan adı bulunuyordu. 2022'den itibaren gerçekleştirilen yeni tahsislerle birlikte bu sayı 1,3 milyona yükseldi.

TRABİS kayıtlarında en büyük pay, 988 bin 743 ile 'com.tr' uzantılı sitelere ait. Bu uzantıyı 180 bin 62 ile '.tr', 29 bin 974 ile 'org.tr' ve 27 bin 386 ile 'net.tr' uzantılı siteler izliyor. Ayrıca, '.web', '.av', '.bel', '.edu' gibi belirli meslek gruplarına yönelik uzantılar da mevcut.

Bu alan adlarına sahip sitelerin %81,2'si Türkiye'de barındırılırken, %6'sı Almanya, %5,3'ü ABD, %2,1'i Fransa, %1,6'sı Hollanda, %0,9'u Kanada, %0,7'si İngiltere ve %2,2'si diğer ülkelerde bulunuyor.

İnternet Alan Adları Yönetmeliği kapsamında, BTK tarafından 'Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması' da oluşturuldu. Bu mekanizma, '.tr' uzantılı alan adlarıyla ilgili anlaşmazlıkların hızlı, etkin ve adil bir şekilde çözülmesine olanak tanıyor.

TR Alan Adları Uyuşmazlık Çözüm Merkezi, alan adlarının tahsisi, kullanımı veya ihlali nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlıklar için alternatif çözüm yolları sunuyor. Bu hizmet, Bilgi Teknolojileri ve İnternet Güvenliği Derneği (BTİDER), İstanbul Tahkim Merkezi (ISTAC) ve TOBBUYUM Arabuluculuk ve Uyuşmazlık Çözüm Merkezi tarafından sağlanarak, mahkemeye gitmeden anlaşmazlıkların çözülmesini hedefliyor.