Türkiye'de Ürün Güvenliği Denetimlerinde Yeni Dönem: Yapay Zeka Destekli Sistemler

AB ile Uyumlu Ürün Güvenliği Senaryosu

Avrupa Birliği (AB) ile yapılan Gümrük Birliği çerçevesinde, Türkiye de AB'nin ürün güvenliği sistemlerini benimsedi.

Bu adım, oyuncaklardan yapı malzemelerine, tıbbi cihazlardan anne bebek ürünlerine kadar geniş yelpazede ürünleri kapsayan ithalat denetimlerini içeriyor. Yüksek risk taşıyan ürünlerin denetim süreci sıkılaştırılırken, tehlikeli veya sağlığa zararlı ürünlerin ülkeye girişi engelleniyor. Böylece insan, hayvan ve çevre sağlığı korunurken, yerli üreticiler de haksız rekabetten korunmuş oluyor.

TAREKS ile Güvenli Ticaret

Dış ticarette ürün güvenliği denetimlerinin etkinliğini artırmak amacıyla TAREKS (Tek Noktadan Hizmet Arzı) sistemi devreye alındı.

2011 yılından bu yana TAREKS sayesinde denetlenen 49 milyar sanayi ürünü arasından, uygunsuz olarak değerlendirilen 424 milyonunun ülkeye girişi engellendi. Tarım ve Orman Bakanlığının da desteğiyle, tarım ve gıda ürünlerinde de benzer bir denetim süreci uygulanmakta.

e-Ticaret ve Ürün Güvenliği

Bakanlık, e-ticaret platformlarının ürün güvenliği mevzuatına uygun faaliyet göstermesini sağlamak amacıyla, Uzaktan İletişim Araçları Yoluyla Piyasaya Arz Edilen Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği'ni nisan ayında uygulamaya koydu. Bu yönetmelik, e-ticaret sitelerinin ve çevrim içi aracı hizmet sağlayıcılarının ürün listelemelerinde dikkat etmeleri gereken hususları belirliyor. Ürünlerin güvenlik işaretleri, üretici bilgileri gibi detayların sunulması zorunlu hale getirildi.

Yapay Zeka ile Denetim Kapasitesi Artıyor

Bakanlık, denetim kapasitesini artırmak ve kaynakları daha verimli kullanmak amacıyla yapay zeka destekli sistemler geliştiriyor. Bu yeni denetim altyapısı ile hem daha hızlı hem de hedefe odaklı ve önleyici denetimler yapılabilecek. Gerektiğinde, mevzuata aykırı ürünlerin internet ortamından kaldırılması sağlanacak ve bu süreç 24 saat içinde tamamlanmış olacak. Eğer bu kurala uyulmazsa, ürünler Erişim Sağlayıcıları Birliği tarafından erişime kapatılacak.

Güvenli Bir Piyasa Yapısı İçin Hızlı Adımlar

Bakanlık, otoritelere gelen geri bildirimlere dayanarak, hem ekonomiyi hem de tüketiciyi korumayı hedefleyen önlemler almaya devam ediyor. Özellikle yerli ekonomik işletmelerin, hem yurt içinden hem de yurt dışından gelen güvensiz ürünlere karşı korunması amaçlanıyor.

Bakanlık, gelecekte daha da gelişmiş denetim sistemleri ile ürün güvenliğini sağlamaya ve e-ticarette güvenli bir piyasa yapısını oluşturmaya kararlı bir şekilde devam edecek. .

Kaynak: AA