Türkiye'nin Arktik'teki Bilimsel Yolu

Türkiye, Arktik araştırmalarında öncü bir adım atarak 5. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi'ni başlattı.

Cumhurbaşkanlığı himayesinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın sorumluluğunda ve TÜBİTAK MAM Kutup Araştırmaları Enstitüsü'nün koordinasyonunda gerçekleşen bu sefer, deniz suyu, sediman, deniz buzu ve buzullardan elde edilen çevresel DNA (eDNA) analizleri ile iklim değişikliğinin etkilerini izlemeyi amaçlıyor.

Çevresel DNA çalışmaları ile bölgede yaşayan canlı türlerinin genetik izleri takip edilerek, ekosistemlerdeki biyolojik değişimlerin uzun vadeli olarak izlenmesi hedefleniyor.

Çevresel Değişimlerin İzinde

Bu araştırmalar, özellikle Atlantik su kütlelerinin kuzeye ilerlemesi ve boreal türlerin Arktik'e yayılması gibi büyük ölçekli çevresel değişimlerin izini sürüyor. CTD cihazları ile yapılan derinlik bazlı sıcaklık ve tuzluluk ölçümleri, deniz buzunun erime etkilerini belirlemekte önemli veriler sağlıyor. Doç. Dr. Erhan Arslan, Arktik'teki araştırmalarda, farklı disiplinlerin bir araya gelerek daha etkili bir izleme projesi oluşturduğunu ifade ediyor.

Biyoçeşitliliğin Akıllı Takibi

Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi katılımcılarından ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü Doktora Öğrencisi Bilge Durgut, "Arktik'te akıllı biyoçeşitlilik izlemeye doğru" başlıklı çalışmasıyla bu yılın projelerine katkı sunuyor.

Durgut ve ekibi, geçtiğimiz yıl Barents Denizi ve Svalbard çevresinden topladıkları örnekleri bu yıl tekrar toplayarak zaman içerisindeki değişiklikleri incelemekte.

Deniz Jeolojisi ve Fiziksel Ölçümler

Dokuz Eylül Üniversitesi'nden Doç.

Dr. Aslıhan Nasıf, Arktik'te deniz jeolojisi ve jeofiziği üzerine çalışmalar yaparak CTD ölçümleriyle suyun farklı derinliklerindeki sıcaklık, tuzluluk ve yoğunluk değerlerini takip ediyor. Bu veriler sayesinde, iklim değişikliğinin Arktik ekosistemleri üzerindeki etkileri yakından inceleniyor.

Disiplinlerarası İş Birliği

CTD ölçümleri, deniz bilimlerinde birçok disiplinin kullandığı ortak bir değer.

Nasıf, bu ölçümleri su kolonu boyunca hidrografik değişimleri anlamak için kullanıyor ve diğer bilim insanlarının aldıkları örneklerin spesifik koşullarını anlamada önemli bir rol oynuyor.

Türkiye'nin Arktik'teki bilimsel çalışmaları, bu disiplinlerarası iş birliği sayesinde dünya genelindeki iklim değişikliği etkilerini daha kapsamlı bir şekilde anlamayı amaçlıyor. .

Kaynak: AA