Türkiye'nin Yükselen Bölgesel Gücü ve Yeni Düzen Arayışları

Asena Yatağan - İsrail'in önde gelen gazetelerinden Haaretz'te, Hayfa Üniversitesi Orta Doğu ve İslam Araştırmaları Bölümü uzmanı Elad Giladi'nin dikkat çeken bir analizi yayımlandı. “İran Savaşı: Bölgesel Dengeyi Değiştiriyor, ABD'nin Yerine Türkiye” başlığını taşıyan bu yazıda, Körfez ülkelerinin güvenlik politikalarını yeniden gözden geçirme çabaları öne çıktı. Analizde Türkiye'nin bu yeni düşüncenin merkezinde yer aldığı vurgulandı.

Dörtlü Zirve ve Yeni Stratejik İlişkiler

Son dönemde Türkiye'nin Suudi Arabistan, Mısır ve Birleşik Arap Emirlikleri ile ilişkilerinin stratejik bir zemine oturduğu ifade edilen makalede, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır ve Pakistan dışişleri bakanları arasında gerçekleşen dörtlü zirveye işaret edildi. Fidan’ın “Bölge ülkeleri kendi meselelerini çözmezlerse dış güçler müdahil olur” sözlerinin Körfez’de olumlu karşılandığı belirtildi. Türkiye'nin gelişmiş savunma sanayii, Körfez ülkelerine ABD dışında alternatif bir güvenlik kaynağı sağlıyor.

İsrail'in Yeni Düzen İçindeki Konumu

Analizde, savaşın Türkiye'nin etkisini artıracağı bir dönüm noktası olduğuna dikkat çekildi. İsrail ile İran arasındaki caydırıcılık dengesinin ötesinde, Körfez ülkelerinin ABD'ye olan güvenlik bağımlılığını azaltarak kendi iç dinamikleriyle bir düzen kurma arayışına başladıkları belirtildi. Körfez ülkelerinin İran konusundaki endişeleri İsrail ile benzer olsa da, İsrail ile aynı blokta görünmekten kaçındıkları ifade edildi. Bu durum, Türkiye merkezli yeni yapıda İsrail’in dışarıda kalmasına yol açabilir. Uzmanlar Türkiye'nin bu süreçteki rolünü Milliyet gazetesine değerlendirdi.

‘Türkiye Bölgenin Hakimi Olacak’

Emekli Büyükelçi Uluç Özülker, ABD'nin Türkiye’yi her geçen gün askeri ve stratejik açıdan ileriye giden bir müttefik olarak gördüğünü söyledi. Türkiye’nin bölgenin istikrarına katkıda bulunabilecek bir ülke olarak değerlendirildiğini belirtti.

Orta Doğu'da Dönem Değişimi

Orta Doğu'da büyük bir değişim yaşanacağını vurgulayan Özülker, İsrail Başbakanı Netanyahu'nun görevden ayrılabileceğini, ABD’nin bölgede yeni bir strateji belirlemesi gerektiğini ifade etti. ABD'nin Türkiye'yi bölgedeki ana oyuncu ve önemli bir iş birliği ortağı olarak kabul ettiğini söyledi. Türkiye'nin Orta Doğu’da yeni bir dönem başlatacak olan ülke olarak öne çıkacağını belirtti.

‘Barış İçin Türkiye Önemli Rol Oynayacak’

Özel Kuvvetler Komutanlığı kurucularından Emekli Albay Mithat Işık, Türkiye'nin coğrafi konumunun en büyük avantajı olduğunu belirtti. Türkiye’nin Orta Doğu, Balkanlar, Kafkaslar ve Afrika ile olan iyi ilişkileri sayesinde arabuluculuk rolü üstlenebileceğini ifade etti. Türkiye'nin tarafsız politikaları ile bölgesel barışa katkı sağlayacağını vurguladı.

‘İsrail ve ABD Güç Kaybediyor’

Dumlupınar Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Başkanı Prof. Dr. Hüsamettin İnaç, bölgede İsrail ve ABD ittifakının güç kaybettiğini söyledi. Savaşın geldiği noktada inisiyatifin İran’a geçtiğini ve bu boşluğu Türkiye’nin doldurabileceğini belirtti. ABD ve İsrail’in prestij kaybı yaşayacağını öne sürdü.

Türkiye’nin Yeni İttifak Potansiyeli

Türkiye’nin yeni bir bölgesel ittifak kurma potansiyeline sahip olduğunu belirten İnaç, Körfez ülkelerinin artık eski ittifak yapılarının kendilerini koruyamayacağını fark ettiklerini söyledi. İsrail’in artık bu yapıyı toparlayacak gücünün olmadığını ifade etti. Bölgedeki ülkelerin Türkiye liderliğinde yeni bir savunma paktı oluşturma yönünde ilerlediğini belirtti.