Uber İki Afrika Ülkesinden Tamamen Çekildi: 12 Yıllık Serüven Sona Erdi

Amerika Birleşik Devletleri merkezli küresel ulaşım ve teknoloji devi Uber, Afrika kıtasındaki operasyonlarında stratejik bir değişikliğe giderek Nijerya ve Uganda'daki faaliyetlerini 2 Eylül itibarıyla tamamen durdurdu. Bu karar, şirketin Nijerya'da 2014 yılından bu yana sürdürdüğü 12 yıllık, Uganda'da ise Haziran 2016'dan beri devam eden operasyonlarının resmen son bulması anlamına geliyor. Türkiye pazarında da aktif rol oynayan şirketin bu hamlesi, teknoloji ve ulaşım sektöründe geniş yankı uyandırdı.

Küresel Yeniden Yapılanma ve Otonom Araç Yatırımları

Uber yetkilileri tarafından yapılan açıklamalarda, bu radikal kararın sadece söz konusu iki ülkeyle sınırlı olduğu ve şirketin Afrika kıtasından tamamen çekileceği anlamına gelmediği vurgulandı. Uber; Mısır, Gana, Kenya ve Güney Afrika gibi diğer önemli Afrika pazarlarında faaliyetlerini kararlılıkla sürdüreceğini açıkladı. Ayrıca Nijerya'dan çekilme kararının arkasında herhangi bir siyasi baskı bulunmadığı net bir dille ifade edildi.

Bu karar, Uber'in dünya genelinde başlattığı büyük bir yeniden yapılanma süreciyle eş zamanlı olarak gerçekleşti. Fortune dergisinin aktardığı verilere göre şirket, toplam iş gücünün yaklaşık yüzde 10'una tekabül eden 3 bin 300 çalışanının işine son vermeyi planlıyor. Bu hamle, Uber'in 2020 yılından bu yana gerçekleştirdiği en büyük işten çıkarma operasyonu olarak kayıtlara geçti. Uber CEO'su, bu kararın çalışanların performansıyla ilgili olmadığını, şirketin organizasyonel yapısını ve önceliklerini yeniden şekillendirme ihtiyacından kaynaklandığını belirtti. Şirketin, geleceğin teknolojisi olarak görülen otonom araç yatırımlarına yönelmek amacıyla yaklaşık 10 milyar dolarlık devasa bir kaynak ayırmayı hedeflediği de gelen bilgiler arasında yer alıyor.

Artan İşletme Maliyetleri ve Sürücü Protestoları

Africa News tarafından paylaşılan analizlere göre, Uber'in Nijerya ve Uganda'da karşılaştığı en büyük zorlukların başında, sürücülerin hızla yükselen yakıt ve işletme maliyetleri geliyor. Özellikle Nijerya'da 2023 yılında benzin sübvansiyonlarının kaldırılması, ülkede genel yaşam ve ulaşım maliyetlerinin fahiş biçimde artmasına yol açtı. Bununla birlikte, platformun sürücülerden kestiği komisyon oranları konusundaki anlaşmazlıklar ve bu duruma tepki gösteren sürücülerin düzenlediği protestolar, operasyonların sürdürülebilirliğini ciddi şekilde sekteye uğrattı.

Ekonomik Etkiler ve Pazarın Geleceği

Nijerya'daki Olabisi Onabanjo Üniversitesi Ekonomi Profesörü Onabanjo Şerifuddin Tella, konuya ilişkin Nigerian Guardian gazetesine önemli değerlendirmelerde bulundu. Profesör Tella, Uber'in ülkeden çekilmesinin istihdam üzerinde bir miktar olumsuz etki yaratacağını ancak bu etkinin sanıldığı kadar büyük olmayacağını savundu. Sürücülerin kısa sürede bölgedeki diğer alternatif platformlara yöneleceğini belirten Tella, bu ayrılığın Nijerya'nın gayrisafi yurt içi hasılası (GSYH) üzerindeki makroekonomik etkisinin son derece sınırlı kalacağını öngördü.

Öte yandan, Nijerya'daki uygulama tabanlı ulaşım pazarının geleceği oldukça parlak görünmeye devam ediyor. Nigerian Guardian'ın paylaştığı verilere göre, ülkedeki dijital ulaşım pazarının büyüklüğünün 2025 yılında yaklaşık 450 milyon dolara ulaşması, 2032 yılına kadar ise bu rakamın katlanarak 1 milyar dolar seviyesini aşması bekleniyor. Uber her ne kadar bu potansiyeli yüksek pazardan çekilse de, yerel ve bölgesel diğer aktörlerin bu boşluğu doldurmak için rekabeti kızıştıracağı tahmin ediliyor.