Ülkeler Enerji Tasarrufu İçin Önlemlerini Artırıyor

Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) "2026 Enerji Krizi Politika Takip Aracı" raporuna dayanarak yapılan bir analiz, dünya genelinde hükümetlerin enerji talebini azaltmak için çeşitli politikalar geliştirdiğini gösteriyor. Bu önlemler, hane halkını vergi indirimleri, sübvansiyonlar ve fiyat kontrolleri ile desteklemeyi de kapsıyor.

ABD ve İsrail'in İran'a karşı gerçekleştirdiği saldırılar, dünya petrol ticaretinin beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nda arz kesintileri yarattı. Bu durum, Brent petrolün varil fiyatında savaş öncesine kıyasla yüzde 50'ye varan bir artışa neden oldu.

Küresel çapta doğal gaz fiyatları da hızla yükseliyor ve birçok ülke bu duruma karşı talebi azaltacak önlemler alıyor.

Asya'da Tasarruf ve Kısıtlama Adımları

Asya'da, Orta Doğu'dan gelen petrol ve LNG'ye yüksek bağımlı ülkeler, enerji tüketimini sınırlamaya yönelik doğrudan önlemler alıyor.

Çin, Körfez ülkeleri ve İran'dan önemli miktarda ham petrol ithal ederken, rafine petrol ürünleri fiyatlarına geçici bir sınırlama getirdi.

Bangladeş'te kamu binalarında klima sıcaklığını 25 dereceyle sınırlama, üniversiteleri geçici kapatma, gereksiz aydınlatmayı azaltma ve toplu taşıma kullanımını artırma gibi önlemler alındı.

Endonezya, kamu çalışanlarına haftada bir gün uzaktan çalışma uygulaması başlattı. Ayrıca, kamu görevlilerinin seyahatleri sınırlandırıldı ve biyoyakıt üretim programı hızlandırıldı.

Hindistan, sanayi sektöründe doğal gaz kullanımını sınırlandırarak LPG yerine boru hattı gazının kullanımını teşvik etti ve ticari LPG'ye sınırlamalar getirdi. Ülkenin petrol ihtiyacının yarısından fazlası Orta Doğu'dan karşılanıyor.

Güney Kore, kamu kurumlarında araç kullanımına haftalık sınırlama getirirken, enerji yoğun sektörlerde tasarruf kampanyaları yürütüyor. Petrol fiyatları 120-130 dolar bandına çıktığında özel araç kullanımına kısıtlama getirilmesi planlanıyor.

Laos'ta kamu çalışanları için uzaktan çalışma ve vardiyalı sistem uygulanırken, okullarda eğitim süresi haftada 3 güne indirildi.

Filipinler, ulusal acil durum ilan ederek kamu çalışanları için 4 günlük çalışma sistemine geçti. Bazı şehirlerde öğrenci ve çalışanlara ücretsiz toplu taşıma imkânı sağlandı.

Myanmar, kamu görevlilerine haftada bir gün zorunlu uzaktan çalışma uygularken, araçlar için dönüşümlü kullanım ve "yakıt kotası" sistemi getirildi.

Sri Lanka, kamu kurumlarını haftanın belirli günlerinde kapatarak uzaktan çalışmayı teşvik ediyor. QR kodlu yakıt dağıtım sistemi devreye alındı.

Tayland, uzaktan çalışma ve çevrimiçi toplantıları teşvik ederken, kamu görevlilerinin yurt dışı seyahatlerini sınırlandırdı.

Vietnam, uzaktan çalışmayı yaygınlaştırırken, özel araç kullanımını azaltmaya yönelik kampanyalar başlattı. Singapur, enerji tasarrufu için verimli cihazların kullanımını öneriyor.

Afrika'da Enerji Tasarrufu Çabaları

Nijerya, sanayi kuruluşlarının enerji verimliliğine odaklanmasını isterken, Etiyopya yakıt sübvansiyonlarını artırarak enerji tasarrufuna çağrıda bulundu.

Mısır'da kamu çalışanları için uzaktan çalışma başlatıldı, kamu binalarında enerji kullanımı sınırlanırken, başkentte çalışma saatleri kısaltıldı.

Avrupa'nın Ekonomik Müdahale Araçları

Avrupa, enerji krizine ekonomik çözümlerle yanıt veriyor. Almanya, fiyat artışlarına günlük sınırlama getirirken, Fransa farklı sektörlere mali destek sağlıyor.

İspanya, enerji verimliliği yatırımlarına vergi indirimleri getirdi. İsveç, araç yakıt vergilerini geçici olarak düşürdü.

İngiltere, düşük gelirli ailelere yakıt desteği sunarken, İrlanda kırılgan gruplara yönelik destek programları başlattı.

İtalya ve Portekiz, yakıt vergilerinde indirime gitti.

AB, üye ülkelerden vatandaşlarını daha az araç kullanmaya, daha az uçuş yapmaya ve evden çalışmaya teşvik etmelerini istedi.

AB'de gaz ve petrol fiyatları ciddi şekilde artarken, çatışmanın fosil yakıt ithalatına maliyeti 14 milyar avro oldu.

Türkiye, akaryakıt fiyatlarındaki yükselişin tüketiciye yansımasını sınırlamak için eşel mobil mekanizmasını devreye soktu.

Latin Amerika ve Meksika'da Alınan Önlemler

Brezilya, yakıt vergilerini düşürürken, Şili kerosen fiyatlarını sabitledi.

Meksika, akaryakıt fiyatlarını sınırlamak için sektörle iş birliği yaptı. Barbados, elektrik sübvansiyonlarını artırdı.

Arjantin, yakıt vergisi artışlarını erteledi, biyoyakıt karışım oranlarını artırdı.

Avustralya, artan maliyetleri azaltmak için akaryakıt vergilerini geçici olarak yarıya indirdi ve kar marjlarını sınırladı.