Uluslararası Hizmet İhracatında Büyük Ölçekli Firmaların Baskın Rolü

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılına dair uluslararası hizmet ticareti istatistiklerini kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan verilere göre, hizmet ihracatının yüzde 8,7'si 1-9 çalışanı olan mikro ölçekli işletmeler tarafından gerçekleştirilirken, bu işletmeler hizmet ihracatı yapan tüm girişimlerin yüzde 74,3'ünü oluşturdu. Çalışan sayısı 10-49 arasında olan küçük ölçekli işletmelerin hizmet ihracatındaki katkısı yüzde 12,3 olarak belirlenirken, 50-249 çalışanı olan orta ölçekli firmalar yüzde 16,4'lük bir paya sahip oldu. Büyük ölçekli ve 250 veya daha fazla çalışanı olan firmalar ise hizmet ihracatında yüzde 62,3 gibi büyük bir paya sahipti ve bu tür firmalar toplam girişimlerin sadece yüzde 1,9'unu oluşturuyordu.

Hizmet ithalatı yapan firmalara baktığımızda, 1-9 çalışanlı mikro ölçekli işletmelerin, hizmet ithalatının yüzde 7,9'unu gerçekleştirdiği ve bu işletmelerin toplam ithalat yapan girişimlerin yüzde 53,2'sini oluşturduğu görüldü. 10-49 çalışanlı küçük işletmelerin ithalattaki payı yüzde 7,2 iken, 50-249 çalışanlı orta ölçekli firmalar yüzde 17,7'lik bir paya sahipti. Büyük ölçekli, 250 veya daha fazla çalışana sahip işletmeler ise hizmet ithalatının yüzde 56'sını üstlenerek dikkat çekti ve bu tür firmalar toplam ithalat yapan girişimlerin yüzde 4,6'sını oluşturdu.

ULAŞTIRMA VE DEPOLAMA SEKTÖRÜ İHRACATTA ÖNE ÇIKIYOR

Toplamda 60 milyar 913 milyon dolara ulaşan hizmet ihracatının, 40 milyar 252 milyon dolarlık kısmı ulaştırma ve depolama sektöründeki girişimlerden geldi. Bilgi ve iletişim sektöründe faaliyet gösteren firmalar 5 milyar 906 milyon dolar değerinde hizmet ihracatı yaparken, imalat sanayindeki firmaların katkısı 4 milyar 284 milyon dolar oldu. Finans ve sigorta sektöründe faaliyet gösteren girişimlerin hizmet ihracatı ise 2 milyar 929 milyon dolar olarak kaydedildi. Hizmet ithalatında ise toplam 48 milyar 462 milyon dolar değerindeki ticaretin 12 milyar 752 milyon doları imalat sanayinde faaliyet gösteren firmalar tarafından yapıldı. Toptan ve perakende ticaret sektöründeki firmalar 9 milyar 660 milyon dolarlık ithalat gerçekleştirirken, finans ve sigorta sektörü 3 milyar 826 milyon dolar değerinde hizmet ithal etti. Bilgi ve iletişim sektörü ise 2 milyar 728 milyon dolarlık ithalat yaptı.

YABANCI KONTROLLÜ GİRİŞİMLERİN İHRACATTAKİ PAYI

Hizmet ticaretinde taşıma hizmetleri en büyük paya sahip oldu. Bu alandaki ihracatın yüzde 90,2'si ve ithalatın yüzde 76,2'si Türkiye kontrolündeki girişimlerce yapıldı. Diğer iş hizmetleri ihracatında Türkiye merkezli firmalar yüzde 58,1'lik pay alırken, yabancı kontrollü firmalar yüzde 41,9'luk bir dilimle takip etti. Telekomünikasyon, bilgisayar ve bilgi hizmetleri ihracatında yabancı girişimlerin payı yüzde 51,4, ithalattaki payı ise yüzde 32,3 olarak belirlendi.