UNESCO'da 'Uluslararası Sıfır Atık Günü' Etkinliği Gerçekleştirildi

30 Mart'ta kutlanan 'Uluslararası Sıfır Atık Günü' çerçevesinde UNESCO'da düzenlenen etkinlikte, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın, günün dördüncü yılına ilişkin bir video mesajı izletildi.

Etkinlik boyunca, Sıfır Atık Hareketi ve gıda israfına dair iki farklı video sunumu yapıldı. Katılımcılar ayrıca 'Dünya için bir adım' adlı sergiyi gezme fırsatı buldu.

Küresel Sıfır Atık İyi Niyet Beyanı, davetliler tarafından çevrim içi olarak imzalandı.

Gıda İsrafının Azaltılması: Hızlı İlerleme Sağlanabilecek Bir Alan

Türkiye'nin UNESCO nezdindeki Daimi Temsilcisi Büyükelçi Gülnur Aybet, dünyada yılda 2 milyar tondan fazla şehir atığının üretildiğini belirtti. Eğer bu trend sürerse, 2050 yılında bu miktarın 3,8 milyar tona çıkabileceğini ifade etti.

Aybet, atık kirliliğinin insan sağlığını tehdit ettiğini, ekonomik kayıplara sebep olduğunu ve ekosistemler üzerinde ağır bir yük oluşturduğunu vurguladı.

Atıkların iklim değişikliği üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çeken Aybet, sürdürülebilir bir ekonomi için Sıfır Atık yaklaşımının hiç olmadığı kadar önemli hale geldiğini söyledi.

2017'den bu yana Türkiye'nin Sıfır Atık stratejisini uluslararası arenada öncelikli konular arasına yerleştirdiğini ve küresel işbirliğini güçlendirdiğini aktardı.

Büyükelçi Aybet, Emine Erdoğan'ın himayesinde başlatılan ulusal Sıfır Atık Girişimi'nin 2022'de BM Genel Kurulu'nda Türkiye'nin liderliğinde ve 105 ülkenin desteğiyle kabul edildiğini hatırlattı. 30 Mart'ın Uluslararası Sıfır Atık Günü ilan edilmesinin bu hareketi küresel bir boyuta taşıdığını belirtti.

Bu yılki Uluslararası Sıfır Atık Günü'nün gıda israfına odaklandığını söyleyen Aybet, her yıl yaklaşık 1 milyar ton gıdanın israf edildiğini ve bunun dünya çapında yüz milyonlarca insanın açlık ve gıda güvensizliğiyle karşı karşıya olduğu bir dönemde özellikle endişe verici olduğunu ifade etti.

Küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 8 ila 10'unun gıda atıklarından kaynaklandığını belirten Aybet, Türkiye'nin sıfır atık yaklaşımının iklim eylemleriyle entegre edilmesi gerektiğine inandığını dile getirdi.

Aybet, gıda israfının azaltılmasının hızlı ilerleme kaydedilebilecek bir alan olduğuna değindi. Türkiye'nin ev sahipliğinde yapılacak olan BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'nın (COP31) bu çerçevede pratik ve erişilebilir çözümleri desteklemek için bir fırsat olacağını vurguladı.

Türkiye'nin küresel Sıfır Atık Girişimi'nde öncülerden biri olarak çevre diplomasisinde yapıcı ve sonuç odaklı bir yaklaşımla sorumluluklarını yerine getirmeye hazır olduğunu belirtti. "Dayanışma ve kolektif sorumluluk bilinci ile daha adil, dirençli ve sürdürülebilir bir dünya inşa edebileceğimize inanıyoruz." dedi.

Tek Gezegenimiz Var

UNESCO Genel Konferansı'nın 43. Oturumu Başkanı Büyükelçi Khondker Mohammad Talha, "Dünya, 7 milyar insanına yetecek olandan fazlasını üretiyor." ifadesini kullandı.

"Tek gezegenimiz var." diyen Talha, insanlığın bu gezegenin kaynaklarının sonsuzmuş gibi davrandığını belirtti.

Türkiye'nin, Emine Erdoğan'ın girişimleriyle atık ve çevresel değişim konularında paradigma değişikliği hedeflediğini vurgulayan Talha, sınırlı kaynaklara sahip bir gezegende sıfır atık yaklaşımının artık bir seçenek değil zorunluluk olduğunu ifade etti.

Sıfır Atık Girişimi'nin Önemi

UNESCO Yürütme Kurulu Başkanı Nasser Bin Hamad Al Hinzab, her gün dünya genelinde 1 milyon tondan fazla gıdanın israf edildiğini belirtti.

Al Hinzab, aynı zamanda 700 milyon insanın hala açlıkla karşı karşıya olduğunu vurgulayarak, gıda israfının dünya çapındaki sera gazı emisyonlarının yaklaşık yüzde 10'unu oluşturduğunu söyledi.

Gıda İsrafı: Acı Verici Bir Paradoks

UNESCO Genel Direktör Yardımcısı Lidia Arthur Brito, Uluslararası Sıfır Atık Günü kapsamında bu yıl gıda israfına dikkat çekildiğini belirtti. "Gıda israfı bizler için son derece acı verici bir paradoksu hatırlatıyor. Yüzbinlerce insan açlık ve gıda güvensizliğiyle karşı karşıyayken, diğer yandan ciddi miktarda yenilebilir gıda her gün çiftliklerde, pazarlarda, evlerde ve tedarik zincirlerinde kaybediliyor veya israf ediliyor." dedi.

Brito, gıda israfının tüm sektörleri etkilediğini ve yeryüzündeki kaynakların sürdürülebilir bir şekilde yönetilmesinin ve çevre normlarının birbirine bağlı konular olduğunu dile getirdi.

Tarım sektörünün, yeryüzündeki tatlı su kaynaklarının yaklaşık yüzde 70'ini kullandığını belirten Brito, "Gıda israf edildiğinde, onu üretmek için kullanılan su da israf edilmiş oluyor." diye ekledi.

Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) Sanayi ve Ekonomi Bölümü Direktör Yardımcısı Steven Stone, Türkiye'nin sıfır atık konusundaki liderliğinin önemini vurguladı.

Stone, "2022'de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'ndaki kararı gördüğümde beni etkileyen Genel Kurulun tüm ülkelerinin sıfır atık fikrini desteklemek için bir araya gelmesiydi. İlerlemeyi sağlayan liderlik tam olarak budur." dedi.

Steven Stone, sadece katı atıklar dikkate alındığında bugün atık yönetiminin maliyetinin 250 milyar doları aştığını belirtti.

Türkiye'nin UNESCO Daimi Temsilciliği nezdindeki Çevre ve Şehircilik Müşaviri Yusuf Demirgül de etkinlikte yer aldı.