Üreticilere Haksız Kesinti Son Buluyor

MİTHAT YURDAKUL / ANKARA - Ticaret Bakanlığı, özellikle sebze ve meyve ticaretinde üreticilere karşı yapılan haksız uygulamalara karşı önemli bir adım attı. Bakanlık, perakende gıda sektöründe, üreticilerden alınan ürünlerin ödeme sürelerine uyulmaması ve çeşitli kesintiler yapılması konularında perakendecileri dikkatli olmaları yönünde uyardı. Artık perakendeciler, küçük üreticilerden aldığı ürünler için 30 gün içinde ödeme yapmak zorunda kalacak.

Tarım sektöründe üreticilerin karşılaştığı tahsilat problemleri Ticaret Bakanlığı'nın radarına girdi. Bakanlığa ulaşan şikayetlerde, çabuk bozulan sebze ve meyvelerin satışında yasal sürelerin aşılması, prim ve ücret adı altında yasal olmayan bedellerin alınması ve üreticilere zarar verici iade işlemlerinin gerçekleştirilmesi yer alıyordu. Bu şikayetler doğrultusunda Bakanlık, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB), Türkiye Alışveriş Merkezleri ve Perakendeciler Federasyonu, Türkiye Perakendeciler Federasyonu ve Gıda Perakendecileri Derneği'ne gönderdiği yazı ile perakendecilere uyarıda bulundu.

Bu kararlar çerçevesinde, üretici, kooperatif, üretici örgütleri, komisyoncu veya tüccardan mal alan perakendeciler, reklam, stant ve benzeri sebeplerle ödeme kesintisi yapamayacak. Ürünlerin doğrudan tanıtım ve teşhir edileceği özel konumlandırma hizmetleri dışında, prim ve bedel alınması yasaklanacak.

Çabuk bozulan sebze ve meyveler, satış yapılamadığı gerekçesiyle iade edilemezken, ürünlerde zayiat olduğu iddiasıyla ödemeler geciktirilemeyecek. Üreticiye yapılan ödemeler belirlenen süreler dahilinde gerçekleştirilmek zorunda olacak. Çabuk bozulan ürünlerde ödeme süresi, alacaklının küçük, borçlunun ise orta veya büyük ölçekli olması durumunda 30 günü aşamayacak. Diğer hallerde ise ödeme süresi azami 45 gün olacak. Bakanlık, haksız ürün iadesi gibi mevzuata aykırı uygulamalar için ceza uygulanacağını belirtti.

Üretici Borç Kıskacında

Edinilen bilgilere göre, çiftçiler ve tarım üreticileri, özellikle marketlere teslim ettikleri taze sebze ve meyvelerin ödemelerinin gecikmeli yapılmasından dolayı şikayetçi. Bu gecikmeler, üreticilerin borçlanmasına yol açıyor. Üreticilere, marketler tarafından çeşitli adlar altında kesinti faturaları kesilmesi, alacaklarından habersiz kesintiler yapılması ve marketlerde bozulan ya da satılamayan ürünlerin bedelinin üreticiden talep edilmesi şikayetlerin başında geliyor.

Ticaret Bakanlığı'nın uyarısıyla, tarımda üreticilerin nakit akışının rahatlatılması planlanırken, meyve-sebze üretiminde daha sağlıklı bir planlama yapılması ve bu sayede gıda fiyat istikrarına katkı sağlanması hedefleniyor.