Uydu Görüntülerinde Kısıtlamalar: ABD ve İsrail'in İran ile Olan Gerilimi

Ankara

The Economist dergisinin yeni bir haberine göre, ABD ve İsrail ile İran arasında yaşanan çatışmaların ardından, ticari uydu görüntülerine erişimde kısıtlamalar uygulanmaya başladı. Bu durum, gazetecilerin ve araştırmacıların çatışma bölgelerini izleyebilme yeteneğini olumsuz etkiliyor.

Haberde, kimliğini gizli tutmak isteyen bir araştırmacının, 6 Mart'ta, İran'ın kıyı şeridine ait daha önce incelediği görüntülere artık erişemediği ifade edildi.

ABD merkezli Planet Labs şirketinin, Orta Doğu'daki yüksek çözünürlüklü uydu görüntülerinin paylaşımını, başlangıçta 4 gün geciktirdiği ve ardından bu süreyi 2 haftaya çıkardığı belirtildi. Şirketin geçmişte daha açık bir politika izlediği ancak son gerilimlerin ardından bu politikayı değiştirdiği vurgulandı.

Planet Labs, yaptığı açıklamada, hedeflerinin şeffaflık ve güvenlik arasında denge kurmak olduğunu belirtti. Şirket, uydu görüntülerinin müttefiklere veya sivillere zarar verecek saldırılarda kullanılmasını önlemek için bir sorumluluk taşıdıklarını ifade etti.

Haberde, Planet Labs'ın bu kararı kendi inisiyatifleriyle aldığı ve ABD yönetiminin uydu şirketleri üzerinde baskı kurduğu iddiaları da yer aldı.

ABD'nin, ticari uydu görüntülerine daha önce de kısıtlamalar getirdiği, özellikle İsrail'e ilişkin görüntülere dair kısıtlamaların 2020'de kaldırıldığı ve 2023'te Gazze'den gelen görüntülerin geciktirildiği hatırlatıldı.

Başka bir ABD merkezli uydu şirketi olan Vantor'un ise uzun zamandır ABD askeri üslerine ait görüntüleri yayınlamadığı ve 2022'den sonra Ukrayna'ya ait bazı görüntüleri kısıtladığı bilgisine yer verildi.

Uydu Geçiş Sıklığı ve Önemi

Çin merkezli Jilin-1 ve Siwei gibi şirketlerin de uydu görüntüleme alanında faaliyetlerini artırdığı belirtildi. Fransa ve Almanya'nın büyük hisselere sahip olduğu Avrupa firması Airbus'ın ise kendi gözlem uydularını işlettiği ifade edildi.

Uydu geçiş sıklığının, araştırmacılar ve gazeteciler için bölgedeki gelişmeleri takip etmede büyük önem taşıdığı vurgulandı.

Gerçek uydu görüntülerine erişimin gecikmesi veya engellenmesi, yapay zekayla oluşturulmuş sahte görüntülerin yayılma riskini artırabilir. Bu durum, sivil kayıpların ve saldırıların bağımsız bir şekilde doğrulanmasını zorlaştırabilir.

Savaşın Uzun Süreçli Etkileri

Middlebury Institute of International Studies'den Jeffrey Lewis, uydu görüntülerinin savaş hasar tespiti ve hedef belirleme için kullanılabileceğini belirtti. Son yıllarda görüntü kalitesinin ve miktarının arttığını da ekleyen Lewis, uzun süreli bir savaşın kimseyi hazırlıklı yakalamayacağını söyledi.

Haberde, araştırmacıların, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansının artık denetim gerçekleştirmediği bölgelerde İran'ın nükleer tesislerini izlemenin daha zor hale geldiğini belirttiği aktarıldı.