Van’ın Doğusunda 250 Kilometrelik Fay Hattında Yıkıcı Deprem Riski: Uzmanlar Uyarıyor

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Harita Mühendisliği Bölümü’nden Prof. Dr. Hakan Kutoğlu, İngiltere'deki Leeds Üniversitesi ile birlikte gerçekleştirdikleri uydu radar çalışmalarıyla, Van’ın doğusunda önemli bir sismik hareketlilik tespit ettiklerini duyurdu.

Kutoğlu, 250 kilometre uzunluğundaki bu fay sisteminin homojen bir stres altında olduğunu ve benzer bir yıkım potansiyelinin 6 Şubat’taki Hatay depremleri gibi olabileceğini belirtti.

UYDU RADARIYLA GERGİNLİK HARİTASI ÇIKARILIYOR

Türkiye’nin deprem açısından oldukça aktif bir ülke olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Kutoğlu, bilinen 500'den fazla fay hattı olduğunu ve keşfedilmemiş daha birçok kırık bulunduğunu ifade etti.

Leeds Üniversitesi ile ortak yürütülen projeyle, radar interferometri tekniği kullanılarak Türkiye genelindeki yer kabuğu hareketlerinin sürekli izlenebildiğini söyleyen Kutoğlu, elde edilen veriler sayesinde sismik gerginlik haritalarının oluşturulduğunu belirtti. Van’ın hemen doğusundaki hattın yıllık bazda en yüksek stres birikimine sahip olduğunu vurguladı.

“250 KİLOMETRE UZUNLUĞUNDAKİ ALANDA BÜYÜK BİR DEPREM KAYDI BULUNMUYOR”

Bölgede daha önce birçok fay hattı tespit edildiğini, bunlardan birinin de Çaldıran Fayı olduğunu ifade eden Kutoğlu, bu fayın 1647 ve 1976 yıllarında kırıldığını ve 7.3 büyüklüğünde depremler ürettiğini hatırlattı.

Van bölgesinde 1881 ve 2011 yıllarında meydana gelen yıkıcı depremleri anımsatan Kutoğlu, hazırlanan haritalarda kırmızı bölgelerin yüksek gerilim taşıdığını, bu stresin yıllar içinde katlanarak arttığını belirtti. Çaldıran fayının kırılmasına rağmen 250 kilometrelik alanda büyük bir deprem kaydının bulunmadığını ifade etti.

6 ŞUBAT HATAY DEPREMİ GİBİ AYNI ANDA TETİKLENEBİLİR

Haritada 250 kilometrelik alanın homojen bir kırmızı tonuna sahip olmasının, tüm fay sisteminin birlikte çalıştığını gösterdiğini belirten Prof. Dr. Kutoğlu, uyarılarını şu sözlerle dile getirdi:

“Bu kırmızı bölge, homojen bir yüksek gerilim alanı olduğunu gösteriyor. Her yıl bu stres artarak devam ediyor. Çaldıran fayı burada kırılmış fakat hiçbir büyük deprem kaydı olmayan geniş bir alan var. Bu alanın 250 kilometrelik uzunluğu ve homojen kırmızı görünümü, sistemin birlikte çalıştığını gösteriyor. Bu da 6 Şubat 2023'te Hatay’da olduğu gibi 250 kilometrelik bir alanın aynı anda çalışabileceği anlamına geliyor. Bu bölgeye dikkat edilmeli ve gerekli önlemler alınmalı.”

2011 yılında Van’da meydana gelen depremin her şeyin sona erdiği anlamına gelmediğini vurgulayan Kutoğlu, o dönemdeki depremin yalnızca küçük bir alanı etkilediğini, ancak arka planda daha büyük bir mekanizmanın aktif olduğunu ve enerji biriktirdiğini belirterek sözlerini şöyle sürdürdü:

“2011’de burada bir deprem oldu ancak bu, her şeyin bittiği anlamına gelmiyor. O dönemki deprem, sadece küçük bir bölgeyi etkiledi. Fakat burada daha büyük bir sistem çalışmaya devam ediyor.”