Yabancı Türlere Karşı Yeni Önlemler: Yönetmelik Yürürlükte

Ankara

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından geliştirilen 'İstilacı Yabancı Türlerin Giriş ve Yayılmasının Önlenmesine Dair Yönetmelik', Resmi Gazete'de yayımlanarak resmen uygulanmaya başlandı.

Bu yönetmelik, biyolojik çeşitliliği, ekonomiyi ve insan sağlığını tehdit edebilecek istilacı yabancı türlerin ülkeye girişini ve yayılımını engellemeye yönelik alınacak önlemleri belirliyor.

Yönetmelik doğrultusunda, istilacı yabancı türlerin ülkeye kasıtlı veya kasıtsız giriş ve yayılımını engellemek için Ulusal İstilacı Yabancı Tür (UİST) Listesi oluşturulacak. Bu liste düzenli olarak güncellenecek.

Bir türün UİST Listesi'ne dahil edilmesi için, bilimsel ve teknik veriler ışığında ülke içinde yabancı tür olarak tanımlanması, mevcut ve gelecekteki iklim koşullarında karasal ve sucul ortamlarda yaşam alanı oluşturabilmesi ve çevreye yayılabilme potansiyelinin olması gerekecek.

UİST Listesi, Sucul ve Karasal İstilacı Yabancı Türler Teknik Danışma Grupları tarafından hazırlanacak ve Ulusal İstilacı Yabancı Türler Komisyonu'na sunulacak. Komisyonun onayladığı liste, Bakanlığın internet sitesinde yayımlanacak.

Risk Değerlendirmesi Yapılacak

UİST Listesi'ni oluşturmak için risk değerlendirmesi yapılacak. Türlerin biyolojik sınıflandırmaları, geçmiş istila kayıtları, doğal ve muhtemel yayılım bölgeleri ile potansiyel zararların maliyeti gibi faktörler göz önünde bulundurulacak.

UİST Listesi'ndeki türler, transit geçiş için dahi olsa kasıtlı bir şekilde taşınamayacak, ülke içinde herhangi bir yerde bulundurulamayacak, üretilemeyecek ya da ticarete konu edilemeyecek. İstisna olarak, imha amacıyla özel tesislere taşınabilecek.

UİST Listesi'ndeki türler üzerinde bilimsel veya tıbbi araştırmalar yapabilmek için üniversiteler ve ilgili kamu kurumlarına Komisyon tarafından izin verilebilecek. Ayrıca, danışma gruplarının uygun bulması halinde, üstün kamu yararı ve zaruret durumlarında istisnai izinler verilebilecek.

Beklenmedik kaçma veya yayılma durumlarında acil müdahale planları devreye girecek. Bu planlar, danışma grupları tarafından hazırlanacak ve Komisyon tarafından onaylanacak.

UİST Listesi'nin kabulünden sonra, 18 ay içinde bu türlerin ülkeye giriş ve yayılım yolları detaylı bir şekilde analiz edilecek. İstilacı türlerinin miktarı, geliş yolları ve olası zararları göz önünde bulundurularak öncelikli müdahale yolları belirlenecek.

Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, UİST Listesi'nin ilanından sonra 36 ay içinde istilacı türlerin mevcudiyetini belirlemek ve yayılmalarını engellemek için kapsamlı bir izleme sistemi kuracak. Bu sistem, türlerin kontrol altına alınmasını ve gerekirse imha edilmesini sağlayacak.