Yapay Zeka Hukukta Dönüşüm Yaratıyor

Evrin Güvendik - TBMM Yapay Zeka Araştırma Komisyonu'nun kapsamlı raporunda, yapay zekanın hukuk ve adalet sistemlerinde nasıl kullanıldığına dair küresel örnekler incelendi. Rapor, çeşitli ülkelerdeki uygulamalardan örnekler sunuyor:

Arjantin-PROMETEA & ChatGPT: Buenos Aires Savcılığı 2017'de, yargı kararlarını tahmin edip taslak metinler oluşturabilen bir sistem geliştirdi. Bu sistem, hukuki karar taslaklarını hazırlama süresini 10 dakikaya indiriyor.

Brezilya-Victor Projesi: Federal Yüksek Mahkeme, olağanüstü temyiz başvurularını daha hızlı incelemek için 'Victor' adlı bir yapay zeka programını kullanıyor.

Önyargılı algoritmalar

ABD-COMPAS Risk Değerlendirme Sistemi: Bu yapay zeka tabanlı sistem, şartlı tahliye veya kefalet kararlarında kullanılıyor ve sanıkların sabıka kaydı, demografik bilgileri ve geçmiş davranışlarını analiz ederek suç işleme riskini değerlendiriyor. Ancak sistem, ırksal azınlıklara karşı önyargılı olmakla eleştiriliyor.

ABD-Lex Machina İçtihat Analiz Sistemi: Ticaret hukuku, patent ve sigorta gibi alanlarda kullanılan bu sistem, avukatlara dava stratejileri belirlemede yardımcı oluyor.

Dijital yargıçlar

Çin-İnternet Mahkemeleri ve Akıllı Mahkeme: 2017'den beri Hangzhou, Pekin ve Guangzhou'da internet mahkemeleri, tüm yargı süreçlerini çevrimiçi olarak yürütüyor. Yapay zeka destekli sanal yargıçlar mahkeme sürecini dijital ortamda yürütüyor.

Kanada-Blue J Hukuk Öngörü Sistemi: Özellikle vergi ve iş hukuku gibi karmaşık alanlarda karar vermeyi destekleyen bir sistem.

Hindistan-SUPACE Karar Destek Platformu: Bu platform, hâkimlerin binlerce sayfalık belgelere odaklanmadan önemli noktaları ve önceki kararları hızlıca görmelerini sağlıyor.

Robot avukatlar sahnede

ABD / İngiltere-DoNotPay: Ücretsiz bir chatbot olan bu sistem, basit hukuki konularda destek sağlıyor ve özellikle otopark cezalarına itiraz dilekçeleri hazırlayarak 100 binden fazla cezanın iptaline yardımcı oldu.

Singapur-iLAB Chatbot: Avukat tutma imkânı olmayan kişilerin adalete erişimini kolaylaştıran dijital bir danışman.

Çin-Hukuk Danışmanı: Mahkeme ve adliye binalarında halka rehberlik etmek için devreye alınan yapay zeka tabanlı hukuk danışmanları, basit hukuki soruları yanıtlayabiliyor.