Yapay Zeka Savaş Alanında Güç Dengesini Değiştiriyor

Ankara

Boğaziçi Üniversitesi Yönetim Bilişim Sistemleri Bölümü'nde öğretim üyeliği yapan ve aynı zamanda Boğaziçi Üniversitesi Siber Güvenlik Merkezi'nin (BÜSİBER) kurucusu olan Prof. Dr. Bilgin Metin, İran saldırısı öncesinde ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) ile yapay zeka firmaları arasında yürütülen görüşmeler hakkında bilgi verdi. Askeri alanda yapay zeka kullanımı ve bunun getirdiği etik sorunlar üzerine Anadolu Ajansı muhabirine açıklamalarda bulundu.

Metin, saldırının uzun süredir planlandığını ve gerekli altyapının hazırlandığını belirterek, yapay zeka şirketlerinin onayının operasyonu geciktirmediğini, bu süreçlerin paralel olarak yürütüldüğünü ifade etti. Pentagon'un, yapay zekanın sınırsız kullanım hakkı taleplerinin görüşmelerde önemli bir gerilim noktası oluşturduğunu vurguladı.

📲 Artık haberler size gelsin

Teknoloji firması Anthropic'in, ABD Savunma Bakanlığı karşısında iki önemli kırmızı çizgisi olduğunu söyleyen Metin, bunların tam otonom silah sistemlerinde ve kitlesel gözetimde yapay zeka kullanımına karşı çıkmak olduğunu belirtti. Bu tutumun, sivil kayıpların sorumluluğunu üstlenmeme isteğinden kaynaklandığını ve 1984 romanındaki Büyük Birader benzeri bir senaryodan kaçınmak istediklerini ifade etti.

Pentagon'un yıllardır uydu görüntüleri ve harita verileri gibi kaynakları yapay zekaya uygun hale getirdiğini belirten Metin, Palantir gibi şirketlerin de farklı formatlardaki askeri verileri bu sistemlere adapte edilebilir hale getirdiğini anlattı. Bu sayede askeri verilerin hızlı erişim için önceden işlenip bir kütüphane oluşturulduğunu, ancak sürekli değişen verilerin işlenmesinin daha karmaşık ve hata riski taşıdığını söyledi. Bu nedenle, 'anlaşma imzalandıktan hemen sonra yapay zeka sahada devreye girdi' ifadesinin gerçeği yansıtmadığını, çünkü stratejik ve istihbarat alanlarında zaten kullanıldığını belirtti.

Füze Saldırılarına Karşı Hızlı Tepki

ABD'nin mevcut yapay zeka sistemlerinin, istihbarat sentezi ve hedef tespiti hızını artırarak İran'ın hareketli hedeflerini daha hızlı tespit edebilme kapasitesine sahip olduğunu belirten Metin, bu sayede füze saldırılarına karşı savunma koordinasyonunun hızla optimize edilerek operasyonel üstünlük sağlandığını ifade etti.

Metin, verilerin doğru formata dönüştürülmeden yüksek doğrulukta sonuç elde etmenin mümkün olmadığını, bu nedenle yapay zekanın stratejik düzeyde güçlü bir araç olsa da canlı veri işleme veya otonom silah sistemlerinde hata riskinin arttığını belirtti. Anthropic'in temel endişelerinin de bu yönde olduğunu dile getirdi.

Metin, bir örnek vererek, trafik sıkışıklığına neden olan bir rota önerisi aldığınızda arkadaşınıza kızabileceğinizi ancak bir harita uygulamasına kızamayacağınızı söyledi. Pentagon'un da olası sivil kayıpları gibi hassas kararlarda yapay zekanın sorumluluk paylaşımını cazip bulduğunu, ancak Anthropic'in bu zincirin bir parçası olmak istemediğini belirtti.

“Tartışmalar Henüz Başladı”

Anthropic'in bu kararıyla Pentagon'dan gelen önemli bir iş teklifini reddettiğini belirten Metin, sosyal medyada birçok kullanıcının Pentagon ile anlaşma yapan OpenAI aboneliklerini iptal ettiğini ve etik yapay zeka ilkelerini savunan Anthropic Claude'a geçtiğini ifade etti.

Bilgin Metin, yapay zekanın tek başına iyi ya da kötü olmadığını, ancak kullanım amacının belirleyici olduğunu belirtti. Bu nedenle etik filtrelerle sunulması gerektiğini, aksi halde yapay zekanın sorumsuzca kullanılmasının ciddi sonuçlar doğurabileceğini söyledi. Bu tartışmanın henüz yeni başladığını ve devam edeceğini belirtti.

İranlılara Gönderilen ABD Mesajları

Siber uzayın, kara, deniz, hava ve uzaydan sonra beşinci savaş alanı olarak kabul edildiğini belirten Metin, bu durumun sadece bir metafor olmadığını, NATO gibi birçok savunma doktrininin siber alanı resmi bir savaş alanı olarak tanıdığını ifade etti.

Kritik altyapıların, bu yeni savaş alanının en kırılgan noktası olduğunu belirten Metin, sağlık sistemleri, enerji şebekeleri ve finansal altyapıların hedef alındığında doğrudan sivilleri etkilediğini söyledi. Son çatışmada iletişim kanallarının hedef alındığını ve İran'da reklam amaçlı SMS sistemlerinin ele geçirilerek ABD propagandası yapılması için kullanıldığını belirtti. Siber savaşların artık sadece sistemleri çökertmekle kalmayıp, zihinleri de hedef almaya başladığını ifade etti.

Boğaziçi Üniversitesi Siber Güvenlik Merkezi BÜSİBER'i 2017 yılında kurduklarını ve 8 yıl içinde 15 siber kamp düzenleyerek yaklaşık 2000 üniversite öğrencisine ücretsiz siber güvenlik eğitimi verdiklerini belirten Metin, bu alandaki farkındalığı artırmayı ve Türkiye'nin siber güvenlik kapasitesine katkı sağlayacak gençlere destek vermeyi amaçladıklarını söyledi.