Yönetişim ve Eşitsizlik Üzerine Yeni Yaklaşımlar

İSMAİL ŞAHİN - Sabancı Center'da gerçekleştirilen törende, Sakıp Sabancı'nın vasiyeti doğrultusunda başlatılan Sakıp Sabancı Uluslararası Araştırma Ödülleri'nin 2026 yılı kazananları ilan edildi. Bu yılın teması 'Sınırlar Ötesi Yönetişimi Yeniden Düşünmek' olarak belirlenen ödül programında, Jüri Özel Ödülü'nü Cornell Üniversitesi'nden siyaset bilimci Prof. Dr. Peter J. Katzenstein aldı. Makale Ödülleri ise iki akademisyene verildi: Lincoln Üniversitesi'nden Doç. Dr. Barış Çaylı Messina, 'Gezegensel Muhalefet: Küresel Hareketler, Koruyucu Suçlaştırma ve Egemenliğin Tükenmişliği' başlıklı çalışmasıyla; Ankara Üniversitesi'nden Dr. Esra Demir ise 'Yapay Zekâ Düzenlemesine Avrupa Yaklaşımı: Temel Değerlerden Ödün Vermeden Teknolojik İnovasyonu Gerçekleştirmenin Olası Yolu' adlı çalışmasıyla ödüle layık görüldü.

Eşitlik ve Adaletin Önemi

Sabancı Üniversitesi Mütevelli Heyeti Üyesi Melisa Sabancı Tapan, yapay zekâ ve veri mimarisinin demokrasiden küresel düzene kadar birçok alanı etkilediğini belirtti. "Bu gücü adil bir şekilde yönetemezsek, mevcut bağlarımızı güçlendirmek yerine yeni eşitsizlikler yaratma riskiyle karşı karşıya kalırız" diyen Tapan, 2027 yılı için belirlenen ödül temasını 'Zekayı Düzenlemek: Dijital Çağda Demokrasi, Piyasalar ve Küresel Düzen' olarak açıkladı. Prof. Dr. Katzenstein, törende yaptığı konuşmada, cehalet ve belirsizlik kavramlarına odaklanarak, "Belirsizlikten korkuyoruz çünkü kontrolü kaybetmekten korkuyoruz. Her şeyin hesaplanabilir olduğuna inanıyoruz" dedi.

Geceleri Atılan Mesajlar

Katzenstein, ödül töreni öncesinde gazetecilere yaptığı açıklamalarda İran savaşı ve eski ABD Başkanı Donald Trump hakkında görüşlerini paylaştı. "Trump, hayatı boyunca 4.000 dava ile karşı karşıya kaldı ama her zaman kurtulmayı başardı" diyen Katzenstein, Trump'ın benzin fiyatlarının 4 doları aşmasıyla Amerikan halkının liderlerini sorgulamaya başladığını ifade etti. "Trump'ın mantığı geceleri uyumayıp saçma mesajlar atmak üzerine kurulu" diyerek dikkat çekici yorumlarda bulundu.

Senato ve Milyonerler

Teknoloji milyarderlerinin siyasetteki etkisi üzerine sorulan bir soruya yanıt veren Prof. Dr. Katzenstein, "Plutokrasi dediğimiz bir sistem var ve Refah Devleti bunu belli bir ölçüde sınırlıyor" dedi. 1980'lerde özellikle Reagan döneminde yapılan yasa değişiklikleriyle birlikte plutokrasinin daha belirgin hale geldiğini vurgulayan Katzenstein, Avrupa'ya giden milyarderlerin demokrasi için değil, mülkiyet hakları nedeniyle zenginliklerini korumak için gittiklerini söyledi. "Günümüzde ABD Senatosu ve Temsilciler Meclisi'nin üçte biri milyonerlerden oluşuyor ve sistemlerini kendi çıkarlarını koruyacak şekilde kullanıyorlar" diyerek önemli bir noktaya dikkat çekti.