Yumurta Fiyatlarında Yeni Dönem: YUM-BİR Başkanı İbrahim Afyon İdeal Koli Fiyatını Açıkladı

Türkiye'de gıda fiyatlarındaki hareketlilik yakından takip edilirken, son dönemde fiyat artışıyla gündeme gelen yumurta sektörüyle ilgili en yetkili ağızdan önemli açıklamalar geldi. Yumurta Üreticileri Merkez Birliği (YUM-BİR) Başkanı İbrahim Afyon, piyasada arz ve talep dengesinin yeniden kurulduğunu belirterek, önümüzdeki süreçte yumurta fiyatlarında olağanüstü bir artış öngörmediklerini müjdeledi.

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) tarafından açıklanan ağustos ayı verilerinde, market ve üretici fiyat farkı ile fiyatı en çok artan ürünün yumurta olması, kamuoyunda geniş yankı uyandırmıştı. Konuya ilişkin sektörel arka planı ve gerçek maliyet tablolarını paylaşan Afyon, fiyat dalgalanmalarının arkasındaki temel nedenleri kamuoyuyla paylaştı.

Üretim Maliyetleri ve Yaz Dönemindeki Kayıplar

Yaz aylarının başlangıcı olan mayıs ayında, kış dönemine kıyasla kahvaltı alışkanlıklarının değişmesi ve sıcak havalar nedeniyle yumurta tüketiminin doğal bir düşüş trendine girdiğini belirten İbrahim Afyon, bu süreçte tavuk sürülerinin gençleştirilmesi operasyonlarının da etkisiyle fiyatların dip yaptığını hatırlattı. Mayıs ayında üreticiden kolisi yalnızca 60 liraya çıkan yumurtanın, market raflarında 90 ila 110 lira arasında alıcı bulduğunu ifade eden Afyon, bu rakamların üreticiyi ciddi şekilde zarara uğrattığını vurguladı.

Küresel gelişmelerin de sektöre doğrudan yansıdığını dile getiren YUM-BİR Başkanı, Rusya ve Ukrayna arasında devam eden savaşın yem fiyatlarında küresel bir artışa yol açtığına dikkat çekti. Sektörün yaşadığı zorlu süreci özetleyen Afyon, şu ifadeleri kullandı: "Mayıs ayındaki fiyat düşüşünün ardından, haziranda üreticilerimizin bir kısmı hayvanlarını kesime göndermek zorunda kaldı. İhracat kanallarının kapalı olması ve satış fiyatlarının maliyeti karşılamaması nedeniyle üretimde geçici bir boşluk oluştu. Ancak şu an geriden gelen genç hayvanlarımız bu boşluğu tamamen kapattı ve üretim fazlamız oluştu. TZOB tarafından açıklanan artış verileri, aslında hazirandan temmuza sarkan gecikmeli rakamlardır. Şu an için böyle bir kriz ortamı yoktur. Havaların serinlemesiyle tüketim artmış, arz ve talep birbirini dengelemiştir."

"Zam" İfadesi Sektörü Rahatsız Ediyor

Yumurta fiyatlarındaki yukarı yönlü hareketlerin doğrudan "zam" olarak nitelendirilmesinin üreticiyi haksız bir itham altında bıraktığını söyleyen Afyon, devlet desteğinin önemine değindi. Yüzde 50 zarar eden bir üreticinin, fiyatları yüzde 50 artırdığında aslında sadece maliyetini kurtarmaya çalıştığını belirten Afyon, bu durumun bir kar artışı veya fahiş zam olmadığını savundu.

Üretim maliyetlerinin yaklaşık yüzde 80'ini yem girdilerinin oluşturduğunu vurgulayan YUM-BİR Başkanı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Rusya ile gerçekleştireceği diplomatik temaslar neticesinde yeniden işlerlik kazanacak bir tahıl koridorunun, yem maliyetlerini düşürmede kritik rol oynayacağına inandıklarını belirtti. Afyon ayrıca, kontrolsüz fiyat politikası uygulayan bazı semt marketlerine karşı tüketicileri uyararak, "En büyük ve en bilinçli denetçi tüketicinin kendisidir" dedi.

Sektörü ve Tüketiciyi Koruyacak İdeal Koli Fiyatı

Mevcut piyasa koşullarında yumurtanın adet bazında üreticiden çıkış fiyatının 3 lira seviyesinde olduğunu, ancak sürdürülebilir bir üretim için bu rakamın en az 4,5 lira olması gerektiğini belirten İbrahim Afyon, hem üreticiyi hem de tüketiciyi mağdur etmeyecek ideal fiyat formülünü açıkladı.

Afyon, ideal fiyat dengesine ilişkin şu hesaplamayı paylaştı: "Üreticiden 4,5 liraya çıkan bir yumurtanın market rafında 6 lira olması son derece makuldür. Bu hesapla, 30'lu bir koli yumurtanın market satış fiyatının 180 lira seviyesinde olması idealdir. Kilogram bazında bakıldığında ise 80-90 lira arasındaki bir fiyat ne vatandaşı yorar ne de üreticiyi zarara uğratır. Bu dengenin sağlanması durumunda olağanüstü bir fiyat artışı yaşanmayacaktır."

Son olarak piyasadaki "organik", "gezen tavuk" veya "köy yumurtası" gibi farklı etiketlerle yüksek fiyatlara satılan ürünlere de değinen Afyon, sertifikalı ve denetimli alternatif üretimlere saygı duyduklarını ancak besin değeri açısından tüm yumurtaların aynı derecede değerli ve besleyici olduğunu sözlerine ekledi.