Zeytinoğlu: AP'nin 2025 Türkiye Raporu'na Eleştiriler ve Öneriler

İktisadi Kalkınma Vakfı (İKV) Başkanı Ayhan Zeytinoğlu, Avrupa Parlamentosu'nun (AP) 2025 Türkiye Raporu hakkında kritik değerlendirmelerde bulundu. Zeytinoğlu, raporun Türk halkının Avrupa Birliği (AB) katılım sürecine dair beklentilerini yansıttığını belirterek, AB-Türkiye ilişkilerindeki yorgunluğa dikkat çekti. Raporda, Türkiye'nin AB üyeliğine yönelik sürecin 2018'den beri askıda olduğunun altı çizilirken, hukukun üstünlüğü ve demokratik standartlar gibi konuların önemine vurgu yapıldı.

AP Raporu ve Oylama Süreci

Avrupa Parlamentosu Genel Kurulu'nda görüşülen rapor, 381 olumlu oyla kabul edilirken, 107 karşı ve 171 çekimser oy kullanıldı. AP'nin raporunda, Türkiye'nin AB ile olan ilişkilerinde yaşanan gerilimin her iki tarafı da yıprattığı ifade edildi. İKV Başkanı Zeytinoğlu, bu durumun, hem AB'nin hem de Türkiye'nin dış politika farklılıklarından kaynaklandığını ve bu farklılıkların Avrupa'nın güvenlik mimarisiyle uyumsuz olduğunu belirtti.

AB-Türkiye Dış Politika Ayrılıkları

Rapor, Türkiye'nin dış politikada kendi önceliklerini belirlemesinin doğal olduğunu, ancak AB ile bu alandaki uyumsuzlukların Türkiye'nin adaylık sürecini olumsuz etkilediğini vurguluyor. Zeytinoğlu, AB'nin Türkiye'ye karşı dışlayıcı tutumunun bu uyumsuzlukların başlıca nedenlerinden biri olduğunu ileri sürdü. Raporda ayrıca, Doğu Akdeniz'deki gerilimler ve Türkiye'nin Yunanistan ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'ne karşı tutumu gibi konular eleştirildi.

Demokratik Reformlar ve AB Üyeliği

Türkiye'nin AB üyeliği sürecindeki duraksamanın, ülkedeki demokratik reformların yavaşlamasına bağlanması dikkat çekici bir nokta olarak öne çıkıyor. Zeytinoğlu, AB'nin aday ülkeler arasında eşit davranmadığını ve Türkiye'nin Avrupa kimliğinin sorgulanmasının müzakerelere zarar verdiğini belirtti. Ayrıca, Kıbrıs meselesinde AB'nin tek taraflı yaklaşımlarının Türkiye'nin üyelik sürecini sekteye uğrattığına dikkat çekildi.

Gümrük Birliği ve Ekonomik İşbirliği

Rapor, Türkiye ile AB arasındaki Gümrük Birliği'nin modernizasyonu ve ekonomik işbirliğinin derinleştirilmesi gerektiğini vurguluyor. Zeytinoğlu, ticaret, yatırım ve tedarik zinciri konularında işbirliğinin güçlendirilmesinin önemine işaret etti. Raporda, Gümrük Birliği'nin güncellenmesi sürecinde insan hakları ve uluslararası hukuka saygı gibi koşulların öne sürülmesinin düşündürücü olduğu belirtildi.

Vize Serbestliği ve İnsan Hakları

Vize serbestliği konusu da raporda ele alınan önemli başlıklardan biri. Zeytinoğlu, Türkiye'nin vize serbestliği yol haritasındaki kriterleri tamamlaması gerektiğini, bu kriterler tamamlandığında AP'nin vize serbestliği sürecini başlatmaya istekli olduğunu ifade etti. Raporda, Türk vatandaşlarının yaşadığı vize sorunlarının çözümü için teknik ve idari engellerin aşılması çağrısında bulunuluyor.

Türkiye-AB İlişkilerinde Gelecek Perspektifi

Zeytinoğlu, raporun olumlu önerilerinin Avrupa Komisyonu ve Konsey tarafından dikkate alınmasını umduklarını belirtti. Gelecekte AP'nin daha dengeli bir yaklaşım sergilemesi gerektiğini vurgulayan Zeytinoğlu, Türkiye'nin AB katılım sürecinin canlandırılması için sadece Türkiye'ye değil, AB ve üye devletlere de çağrıda bulunulması gerektiğini söyledi.