11 ýaşly Elifsu üüksel, Hacettepe uniwersitetiniň çagalar hassahanasynda gyssagly ýürek transplantasiýasyna garaşýar

Antalýada ýaşaýan 11 ýaşly Elifsu üüksel, takmynan 3,5 ýyl ozal gara dodak we agyr ýadawlyk zerarly Antalýa okuw we gözleg hassahanasyna ýüz tutdy. Synaglaryň netijesinde üükseliň ýürek ýetmezçiligi diagnozy goýuldy we Ankaradaky Hacettepe uniwersitetiniň çagalar hassahanasyna iberildi. 2025-nji ýylda ýürek transplantasiýasy üçin nobata duran Elifsu üüksel, 5 aý ozal keseliniň ýokarlanmagy bilen ýürek transplantasiýasynyň sanawyna girizildi.

Elifsu üükseliň saglygy nähili ösdi?

Ene Hatice Gürbilek üüksel gyssagly göçürme prosesine girendiklerini, sebäbi gyzynyň öýken basyşynyň ýokarlanandygyny we ýürek keseliniň agyrdygyny aýtdy. Keselhananyň otagyny ýaşaýyş meýdanyna öwüren Elifsu, okuwyny hassahananyň içindäki synp otagynda dowam etdirmäge synanyşýar. Anne üüksel organ peşgeşleri baradaky nädogry maglumatlara ünsi çekdi we bu mesele boýunça jemgyýetde has köp düşünjäniň döredilmelidigini aýtdy.

Elifsu üükseliň arzuwlary we organ haýyr-sahawatyna çagyryş

Hacettepe uniwersitetiniň çagalar hassahanasynda göçürmä garaşýan Elifsu üüksel maşgalasy we doganlary bilen duşuşmak isleýändigini we ulalansoň suratkeş, lukman ýa-da polisiýa işgäri bolmak isleýändigini aýtdy. Pianino çalmagy, surat çekmegi we aýdym aýtmagy gowy görýändigini aýdan üüksel, organ peşgeşiniň möhümdigini görkezdi we hemmäni donor bolmaga çagyrdy.

Hatice Gürbilek üükseliň we Mustafa üükseliň gyzy Elifsu üüksel, 3,5 ýyllyk bejergiden soň ýürek dokumalarynyň tapylmagyna garaşyp, Hacettepe uniwersitetiniň çagalar hassahanasynda 5 aý keselhana ýerleşdirildi. Maşgala, gyzynyň saglygyny dikeltmek üçin organ peşgeş bermek baradaky çagyryşyny gaýtalaýar we transplantasiýa garaşýan beýleki çagalar üçin sosial habarlylygyň ýokarlanmagyna umyt baglaýar.

Türkiýede, organ transplantasiýasy Saglygy goraýyş ministrliginiň çäginde Milli organ we dokuma transplantasiýasyny utgaşdyrmak ulgamy arkaly amala aşyrylýar. Organlary bagyşlamak isleýän raýatlar iň ýakyn saglyk edaralaryna ýa-da welaýat saglyk müdirliklerine ýüz tutup "Organ haýyr-sahawat kartasyny" alyp bilerler. Bagyş edilen organlaryň ýaramlylygy, lukmançylyk ölçeglerini we gyssaglylygy göz öňünde tutup, bilermenler komitetleri tarapyndan bahalandyrylýar.

Netije

Elifsu üükseliň mysaly, organ peşgeşiniň durmuşa gönüden-göni täsir edýändigini we transplantasiýa garaşýan näsaglar üçin näderejede möhümdigini ýene bir gezek açýar. Lukmançylyk amallaryndan başga-da, maşgalalaryň psihologiki çydamlylygy we hassahanada diri galmak ugrundaky göreş organ transplantasiýasynyň diňe bir fiziki däl, eýsem sosial bejeriş prosesi bolandygyny görkezýär.

Jemgyýetde organ peşgeşleriniň ýokarlanmagy, şuňa meňzeş ýagdaýdaky çagalaryň hassahananyň gurşawyndan çykyp, adaty durmuşyna gaýdyp gelmeginiň ýeke-täk usulydyr. Bilimleriň we düşünjeleriň ýoklugyny ýeňip geçmek, transplantasiýa garaşýan hassalaryň durmuş derejesini ýokarlandyrjak iň möhüm faktor bolup durýar.

Mümkin täsirler

Jemgyýetde organ peşgeşleri barada has ýokary habarlylyk, Elifsu üüksel ýaly gyssagly transplantasiýa garaşýan näsaglaryň degişli organa ýetmek mümkinçiligini gönüden-göni artdyryp biler. Haýyr-sahawat mukdarynyň ýokarlanmagy hassahananyň reanimasiýa bölümlerinde garaşmagyň wagtyny gysgaldyp, has köp çaganyň sagdyn geljege ädim ätmegine mümkinçilik döredip biler.

Mundan başga-da, şeýle habarlaryň ýaýramagy organ peşgeşlerine garşy sosial garşylygy bozup, donorlaryň sanynyň yzygiderli köpelmegine sebäp bolup biler. Bu uzak möhletde transplantasiýa garaşýan hassalaryň sanawynda ýygnanmagy azaltmaga kömek edip biler.