2026-cı ildə Türkiyə boğazlarında ödənişlər yenidən artacaq

Türkiyə boğazları tranzit ödənişləri1 iyul 2026-cı il tarixindən etibarən əhəmiyyətli bir artım görəcək. Nəqliyyat və İnfrastruktur Naziri Uraloğlu, bu ödənişlərin 'qızıl frank' ifadəsində müəyyən ediləcəyini və yenilənəcəyini açıqladı. Hər il iyulun 1-də edilən bu tənzimləmə ölkə iqtisadiyyatına töhfə verməyi hədəfləyir.

Ödənişlərin tarixi

1936-cı ildə imzalanan Montrö Boğazları Konvensiyası Türk boğazlarından keçən gəmilərdən alınacaq rüsumların əsasını təşkil edir. 1983-2022-ci illərdə gəmilərdən xalis ton üçün 0,80 dollar toplanırdısa, bu rəqəm 2022-ci ildə Prezidentin Fərmanı ilə 4,08 dollara yüksəldi. 1 iyul 2023-cü ildə bu ödəniş 4,42 dollara, 2024-cü ildə isə 5,07 dollara yüksəldi. 2025-ci il üçün bu rəqəm 5,83 dollar olaraq təyin olundu.

Yeni Rüsum Tarifi və İqtisadi təsirlər

2026-cı il üçün edilən tənzimləmə ilə Türk boğazlarından keçən gəmilərdən alınacaq ödəniş 6,70 dollar olacaq. Bu yeniliklər dövlət xəzinəsinə daxil olan valyuta gəlirlərini artırmaq məqsədi daşıyır. Uraloğlu, bu tənzimləmələrin xəzinəyə daha çox valyuta daxil olmasını təmin edəcəyini ifadə etdi.

Ödənişlərin İqtisadi Katkısı

Uraloğlu, gəmi keçidlərindən əldə edilən gəlirin ölkənin iqtisadi quruluşuna əhəmiyyətli töhfələr verdiyini vurğuladı. O, 2021-2022-ci illər arasında bu keçidlərdən 38 milyon dollar gəlir əldə edildiyi halda, 2024-2025-ci illərdə bu rəqəmin 223 milyon dollara çatdığını bildirib. 2025-2026-cı illərdə isə 254 milyon dollar gəlir gözlənilir. Bu artım ölkə iqtisadiyyatına verilən valyuta daxilolmalarını gücləndirmək məqsədi daşıyır.

Montreux Konvensiyası və Ödəniş Maddələri

Montreux Boğazları Konvensiyasına əsasən, boğazlardan keçən gəmilərdən üç əsas maddə əsasında rüsum alınır. Zəng etmədən üzən gəmilərdən sağlamlıq müayinəsi, mayak və xilasetmə xidmətləri üçün ödəniş tələb olunur. Bu sistem illər ərzində ölkə iqtisadiyyatına mühüm töhfələr verib.

Gələcək Gözləntilər və Məqsədlər

Uraloğlunun açıqlamalarına görə, bu yeniləmə və artımlar ölkəmizə verilən valyuta daxilolmalarını artırmaq və dövlət gəlirlərini gücləndirmək məqsədi daşıyır. Bu şəkildə Türkiyə iqtisadiyyatına töhfələrin daha da artacağı gözlənilir.

Önümüzdəki illərdə Boğazlardan gələn gəlirlərin artması Türkiyənin iqtisadi güclənməsində mühüm rol oynayacaq. Bu çərçivədə atılan addımlar bundan sonra da ölkəmizin iqtisadi yüksəlişinə töhfə verəcək.