ABŞ-ın aralıq seçkilərinin nəticələri İsrail siyasətində sükutla qarşılandı

ABŞ-da keçirilən aralıq seçkilərdə Respublikaçıların Konqresdə çoxluğu itirməsi İsrail siyasətində geniş əks-səda doğurdu. İsrail mətbuatı seçkilərin nəticələrini həm ABŞ prezidenti Donald Tramp, həm də İsrail üçün əhəmiyyətli itki kimi qiymətləndirsə də, Baş nazir Binyamin Netanyahu və onun koalisiyadakı tərəfdaşları seçkinin nəticələri ilə bağlı hər hansı rəsmi açıqlama verməkdən çəkiniblər.

Netanyahu və onun koalisiya tərəfdaşları niyə susurlar?

İsrail hökuməti ABŞ-da İsrailə qarşı daha uzaq və tənqidi münasibət nümayiş etdirən yeni Konqres strukturunun formalaşması qarşısında susmağa üstünlük verdi. İsrail Xarici İşlər Nazirliyi digər ölkələrdəki seçki prosesləri ilə bağlı təbrik mesajları dərc etsə də, ənənəvi olaraq “ən yaxın müttəfiqi” hesab edilən ABŞ-da seçkilərin nəticələri ilə bağlı heç bir qiymətləndirmə paylaşmayıb. Proseslə bağlı səssiz qalanlar arasında hökumətlə yanaşı, sağçı müxalif siyasətçilər Qadi Eisenkot, Naftali Bennett və Aviqdor Liberman da var.

Müxalifət seçkinin nəticələri haqqında nə dedi?

ABŞ-da aralıq seçkilərin nəticələrini qiymətləndirən azsaylı adamlar arasında İsrailin keçmiş baş naziri, müxalifətin Birgə Siyahısının liderlərindən biri Yair Lapid və Demokrat Partiyasının lideri Yair Qolan da var. Yair Qolan, X hesabında etdiyi paylaşımda, "ABŞ-da açıqlanan ara seçkilərin nəticələri Netanyahunun həm Demokratlar, həm də Respublikaçılar üçün nə qədər zərərli bir fiqur olduğunu ortaya qoyur" dedi. Lapid və Qolan seçkilərin nəticələrinin İsrailə dəstəyi zəiflətdiyini və Netanyahunun siyasətinin bu dəstəyin itirilməsinə səbəb olduğunu müdafiə ediblər.

ABŞ-da aralıq seçkilərində Respublikaçıların Konqresdə çoxluğu itirməsi İsraildə hökumət və müxalifət arasında fərqli reaksiyalara səbəb olub. Baş nazir Netanyahu və koalisiya tərəfdaşları susmağa üstünlük versələr də, müxalifət liderləri Yair Lapid və Yair Qolan nəticələri tənqid edərək, bunu Netanyahunun xarici siyasət üstünlükləri ilə əlaqələndiriblər.

Beynəlxalq münasibətlərdə müttəfiq ölkələrin daxili siyasi dəyişiklikləri diplomatik proseslərin yenidən qiymətləndirilməsini tələb edir. İsrail hökuməti ABŞ Konqresindəki yeni balansdan asılı olaraq, xarici siyasət strategiyalarının yenilənməsi və ya mövcud diplomatik kanallardan istifadə etməklə münasibətlərin yenidən qurulması proseslərini izləyə bilər.

Nəticə

ABŞ-ın aralıq seçkilərinin nəticələrinin İsrail siyasətinə əks olunması Netanyahu hökumətinin Vaşinqtonla münasibətlərində yaşadığı çətinlikləri ortaya qoyur. Müxalifətin sərt tənqidi və hakimiyyətin susması belə qənaətə gəlməyə əsas verir ki, İsrail ABŞ-da siyasi dəyişikliklərə hazır deyil və ya bu dəyişiklik strateji risk kimi qəbul edilir.

Siyasi müşahidəçilər İsrailin ənənəvi müttəfiqi olan ABŞ-dakı bu dəyişikliyin Netanyahunun şəxsi siyasi gələcəyinə və İsrailin xarici siyasət manevr sahəsinə təzyiq göstərə biləcəyini qiymətləndirirlər. Hökumətin susması onu göstərir ki, daxili siyasi qütbləşmə xarici siyasətlə bağlı daha da dərinləşə bilər.

Mümkün təsirlər

ABŞ Konqresindəki yeni strukturun İsrailə xarici yardım və diplomatik dəstək proseslərinə təsir edəcəyi gözlənilir. Xüsusilə İsraili tənqid edən bir Konqres strukturu Netanyahu hökumətinin regional siyasətlərinə daha şübhəli münasibət bəsləyə bilər.

İsrailin daxili siyasətində müxalifətin seçki nəticələrini Netanyahunun uğursuzluğu kimi qələmə verməsi qarşıdan gələn siyasi debatlarda hökumətə təzyiqi artıra bilər. Bu vəziyyət İsraili ABŞ-la münasibətlərində yeni diplomatik dil axtarmağa məcbur edə bilər.

Fikirləriniz

ABŞ seçkilərinin nəticələrinin İsrailin xarici siyasətinə təsirlərini necə qiymətləndirirsiniz? Sizcə Netanyahu hökumətinin bu susqunluğu strateji bir gözləmədir, yoxsa diplomatik dalana? Fikirlərinizi şərhlərdə paylaşa bilərsiniz.