ABŞ-nyň aralyk saýlawlarynyň netijeleri Ysraýyl syýasatynda dymmak bilen garşylandy

ABŞ-da geçirilen aralyk saýlawlarda respublikanlaryň Kongresde köplügini ýitirmegi Ysraýylyň syýasatynda uly täsir galdyrdy. Ysraýylyň metbugaty saýlaw netijelerini ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump we Ysraýyl üçin möhüm ýitgi diýip häsiýetlendirse-de, premýer-ministr Benýamin Netanýahu we onuň koalisiýa hyzmatdaşlary saýlawyň netijeleri barada resmi beýanat bermekden saklandy.

Netanýahu we onuň koalisiýa hyzmatdaşlary näme üçin dymýarlar?

Ysraýylda hökümet ABŞ-da Ysraýyla has uzak we tankydy garaýyş görkezýän täze Kongres gurluşynyň döremeginiň öňünde dymmagy saýlady. Ysraýylyň Daşary işler ministrligi beýleki ýurtlardaky saýlaw prosesleri barada gutlag habarlaryny çap eden hem bolsa, adatça "iň ýakyn ýarany" hasaplanýan ABŞ-da saýlawlaryň netijelerine baha bermedi. Bu proses barada dymýanlaryň arasynda hökümetden başga-da sagçy oppozisiýa syýasatçylary Gadi Eisenkot, Naftali Bennet we Awigdor Liberman hem bar.

Oppozisiýa saýlawlaryň netijeleri barada näme diýdi?

ABŞ-nyň aralyk saýlawlarynyň netijelerine baha beren az sanly adamyň arasynda oppozisiýanyň bilelikde sanawynyň liderlerinden biri bolan Ysraýylyň öňki premýer-ministri airair Lapid we Demokratik partiýanyň lideri airair Golan bar. Xaýr Golan, X hasabynda ýazan ýazgysynda: "ABŞ-da yglan edilen orta aralyk saýlaw netijeleri Netanýahunyň demokratlaryň we respublikanlaryň öňünde näderejede zyýanlydygyny görkezýär" -diýdi. Lapid we Golan, saýlaw netijeleriniň Ysraýyla goldawy gowşadandygyny we Netanýahunyň alyp barýan syýasatlarynyň bu goldawyň ýitmegine sebäp bolandygyny öňe sürdüler.

ABŞ-nyň aralyk saýlawlarynda respublikanlaryň Kongresde köplügini ýitirmegi hökümet bilen Ysraýylyň oppozisiýasynyň arasynda dürli reaksiýalara sebäp boldy. Premýer-ministr Netanýahu we koalisiýa hyzmatdaşlary dymmagy makul bilseler-de, oppozisiýa liderleri airair Lapid we airair Golan Netanýahunyň daşary syýasaty ileri tutýan netijelerini tankytladylar.

Halkara gatnaşyklarynda soýuzdaş ýurtlaryň içerki syýasy üýtgemeleri diplomatik proseslere täzeden baha berilmegini talap edýär. Ysraýyl hökümeti ABŞ-nyň Kongresindäki täze deňagramlylyga baglylykda daşary syýasat strategiýalaryny täzelemek ýa-da bar bolan diplomatik kanallary ulanmak arkaly gatnaşyklary üýtgedip gurmak proseslerine eýerip biler.

Netije

ABŞ-nyň aralyk saýlaw netijeleriniň Ysraýylyň syýasatynda görkezilmegi Netanýahu hökümetiniň Waşington bilen gatnaşyklarynda başdan geçiren kynçylyklaryny görkezýär. Oppozisiýany berk tankytlamak we hökümetiň dymmagy Ysraýylyň ABŞ-daky syýasy üýtgeşmelere taýyn däldigi ýa-da bu üýtgeşmäniň strategiki töwekgelçilik hökmünde kabul edilýändigi barada netijä gelýär.

Syýasy synçylar, Ysraýylyň däp bolan ýarany ABŞ-daky bu üýtgeşmäniň Netanýahunyň şahsy syýasy geljegine we Ysraýylyň daşary syýasaty dolandyrýan sebitine basyş edip biljekdigini çaklaýarlar. Hökümetiň dymmagy, içerki syýasy polýarlaşmagyň daşary syýasatda hasam çuňlaşyp biljekdigini görkezýär.

Mümkin täsirler

ABŞ Kongresindäki täze gurluşyň daşary ýurt kömegine we Ysraýyl üçin diplomatik goldaw proseslerine täsir etmegine garaşylýar. Ysraýyly aýratyn tankytlaýan Kongres gurluşy, Netanýahu hökümetiniň sebit syýasatlaryna has soragly garaýyş alyp biler.

Ysraýylyň içerki syýasatynda saýlaw netijelerini Netanýahunyň şowsuzlygy diýip atlandyrýan oppozisiýa, ýakyn wagtda boljak syýasy çekişmelerde hökümete edilýän basyşy artdyryp biler. Bu ýagdaý Ysraýyly ABŞ bilen gatnaşyklarynda täze diplomatik dil gözlemäge mejbur edip biler.