Ysraýylyň oppozisiýa lideri Golan Netanýahuny agdarlyşykda aýyplaýar

Ysraýylyň oppozisiýa lideri Golan 2026-njy ýylyň 6-njy noýabrynda eden çykyşynda premýer-ministr Benýamin Netanýahunyň öz häkimiýetini saklamak üçin howpsuzlyk edaralaryny syýasy maksatlar üçin ulanýandygyny we agdarlyşyk meýilleşdirýändigini aýtdy.

Şin-Bet bilen Netanýahunyň arasyndaky gatnaşyk nähili tankyt edilýär?

Ysraýylyň Içerki aňtaw gullugyny nyşana alan Şin-Bet, Golan bu guramanyň Netanýahunyň arap partiýalaryna garşy alyp barýan kampaniýasyny goldaýandygyny aýtdy. “Shin-Bet” -iň başlygy Deýwid Zininiň premýer-ministriň öňünde baş egendigini öňe süren Golan, ýurduň milli howpsuzlygynyň häzirki wagtda döwlete däl-de, Netanýahua gönüden-göni hyzmat edýän adamlaryň gözegçiligindedigini aýtdy. 4-nji noýabrda metbugatda berlen aýyplamalara görä, Şin-Bet başlygy Zininiň Raam partiýasynyň lideri Mansur Abbas, Taal partiýasynyň lideri Ahmed Tiýbi, Balad partiýasynyň başlygy Sami Ebu Şehade we ady agzalmadyk parlament agzasy sorag etmek isleýändigi öňe sürüldi, ýöne bu mesele boýunça Baş prokuratura

anyk subutnama bermedi.

Golan milli gyssagly hökümet çagyryşy näme?

Golan Ysraýylyň möhüm öwrümden geçýändigini aýtdy we häzirki syýasy ýagdaýyň milli howpsuzlyk üçin çynlakaý howp salýandygyny aýtdy. Oppozisiýa lideri Netanýahunyň aljyraňňy hereket edýändigini öňe sürüp, üýtgeşme blogy hökmünde özleriniň uly jogapkärçiliginiň bardygyny aýtdy we gysga wagtda milli adatdan daşary ýagdaý hökümetini döretmek isleýändiklerini aýtdy. Şeýle hem, ABŞ-nyň harby kömegi azaltmak kararyna we Demokratlaryň Kongresiň aralyk saýlawlarynda üstünlik gazanmagynyň Waşington bilen Tel Awiwiň arasyndaky gatnaşyklarda täze dartgynlyga sebäp bolup biljekdigini duýdurdy.

Oppozisiýa lideri Golan, Netanýahunyň syýasy ambisiýalary üçin howpsuzlyk edaralaryny ulanýandygyny öňe sürdi we bu ýagdaýyň Ysraýylyň demokratik gurluşyna we howpsuzlygyna howp salýandygyny öňe sürdi. Şin-Betiň 4-nji noýabrda metbugatda habar berlişi ýaly käbir arap syýasatçylaryny sorag etmek haýyşy bilen başlanan pikir alyşmalar, Golanyň agdarlyşykda aýyplanmagy bilen syýasy krizise öwrüldi.

Ysraýyl syýasatynda bolup geçen bu wakalar howpsuzlyk býurokratiýasy bilen syýasy erkiň arasyndaky deňagramlylygy şübhe astyna alýar. Baş prokuraturanyň we kazyýet edaralarynyň gözegçiligi astynda ýurtda kazyýet işi dowam edýär we degişli döwlet edaralary tarapyndan geçirilen gözlegleriň netijesinde aýyplamalaryň takyklygy ýa-da derňew haýyşlarynyň kanuny esaslary aýdyň bolýar.

Netije

Golanyň aýdanlary, Ysraýylda howpsuzlyk edaralarynyň bitaraplygyna çynlakaý jemgyýetçilik we syýasy ynamsyzlygyň bardygyny görkezýär. Hususan-da, aňtaw bölümleriniň syýasy şahsyýetler bilen birleşmegi, döwletiň institusional gurluşyna bolan ynamy pese gaçyrýan element hökmünde tapawutlanýar.

Syýasy polýarlaşmagy çuňlaşdyrmak prosesinde premýer-ministr Netanýahunyň howpsuzlyk enjamlaryny öz peýdasyna ulanýandygy baradaky aýyplamalar Ysraýylyň demokratik işine uzak möhletleýin basyş döredip biler. Institusional garaşsyzlygy sorag astyna almak, döwlet dolandyryşy bilen howpsuzlyk bölümleriniň arasyndaky iýerarhiki we kanuny çäkleri täzeden kesgitlemegiň zerurlygyny döredýär.

Mümkin täsirler

Bu aýyplamalar Ysraýylda we hökümetdäki arap partiýalarynyň arasyndaky dartgynlygy güýçlendirip, irki saýlawlar ýa-da ýurtda hökümet krizisiniň ara alnyp maslahatlaşylmagyna sebäp bolup biler. Howpsuzlyk edaralaryna garşy bildirilýän şular ýaly aýyplamalar Şin-Bet ýaly möhüm bölümleriň işiniň kanunylygyny şübhe astyna alyp biler.

Şeýle içerki syýasy başagaýlygyň halkara arenasyndaky daşary syýasat kararlaryna, esasanam ABŞ bilen gatnaşyklaryna täsir etmegine garaşylýar. Waşington Ysraýylyň içerki syýasatynda bu polýarlaşmany ýakyndan yzarlar we harby we diplomatik kömek meselesinde has uzak pikir alar.