Netanýahunyň Trump-a garşy alyp barýan söweş basyşy we sebitdäki netijeleri

Ysraýylyň premýer-ministri Netanýahunyň Eýrana garşy harby operasiýany täzeden başlatmak üçin ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump-a garşy intensiw lobbiçilik işleri alyp barýandygy öňe sürülýär. "Finansal Taýms" gazetiniň habaryna görä, Netanýahunyň her gün Trump-a jaň edip, urşy höweslendirmäge synanyşýandygy we sebitdäki arap we musulman liderleriniň bu ýagdaýa aladalary ünsi çekýär. Beýleki tarapdan, Trump-nyň Eýrana garşy harby hüjümiň ýerine ykdysady gabawy ileri tutýandygyny we konflikti bes etmek üçin oňyn pursata syn edýändigi aýdylýar.

Netanýahunyň Eýrana edýän harby basyşy

Iňlis metbugatynda görkezilen maglumatlara görä, Netanýahu Eýrana garşy harby operasiýalary täzeden başlatmagy maksat edinýär. Şeýle-de bolsa, çeşmeler häzirki wagtda bu meselede Trump-a üstünlikli basyş mehanizminiň ýokdugyny nygtaýarlar. ABŞ-nyň prezidenti Trump sosial ulgamda eden çykyşynda Katar, Saud Arabystany, BAE, Bahreýn we Kuweýt ýaly Aýlag ýaranlarynyň häzirki ýagdaýy saklamagy makul bilýändigini we täze harby operasiýa zerurlygynyň ýokdugyny aýtdy.

ABŞ-nyň goranyş býudjetinde 219-njy madda çekişmesi

ABŞ-nyň Wekiller palatasynyň agzasy Ro Hanna ABŞ we Ysraýyl goşunlarynyň birleşmegini göz öňünde tutýan 2027-nji ýyldaky goranyş býudjet kanunynyň 219-njy maddasynyň ýatyrylmalydygyny öňe sürdi. Göz öňünde tutulýan makala 2030-njy ýyla çenli ABŞ-nyň harby maksatnamalaryna raketa goranyşy we emeli intellekt ýaly 10 dürli ugurda Ysraýyl tehnologiýalaryny goşmagy maksat edinýär. Hanna köplük gazanjak demokratlaryň bu makaladan geçmeli däldigini aýtdy we kanun taslamasynyň ýatyrylmagyny isledi.

27-nji oktýabrda Ysraýylda geçirilen saýlawlardan soň hökümet gurmak prosesi dowam edýärkä, Netanýahunyň parlamentdäki jynsparaz sözleri syýasy krizise sebäp boldy. Ashaşaryň lideri Eisenkot bu sözler bilen Likud partiýasy bilen gepleşikleri ýatyrdy. Şol bir wagtyň özünde ABŞ-nyň Angliýanyň howa bazasyndaky tanker uçarlaryny Eýrandan gelýän howplar sebäpli Germaniýa ýaly beýleki ýurtlara ewakuasiýa edendigi habar berildi.

Ysraýylda saýlawdan soňky hökümet gurmak baradaky tagallalar we Netanýahunyň Eýrana edýän harby basyşlary sebitdäki diplomatik we harby deňagramlylyga täsir etmegini dowam etdirýär. ABŞ administrasiýasy Eýran bilen gepleşikleriň oňyn dowam edýändigini we konfliktiň ýakyn wagtda gutarjakdygyny çaklasa-da, Ysraýylyň içerki syýasatyndaky dartgynlyk hökümet gurmak işini kynlaşdyrýar. Degişli amallary yzarlamak isleýänler ABŞ-nyň Wekiller palatasyndaky goranyş býudjet gepleşiklerine we Ysraýylda koalisiýa gepleşiklerine tomaşa edip bilerler.

Eýranyň we Ysraýylyň okunda strategiki deňagramlylygy üýtgetmek

Netanýahunyň harby herekete geçmegine garamazdan, ABŞ administrasiýasynyň ykdysady basyş usullaryny ileri tutmagy Ysraýylyň sebitde izolýasiýa howpuny ýokarlandyryp biler. Trump-nyň Aýlag ýurtlary bilen utgaşykly strategiýany ýöretmek meýli, Ysraýylyň Eýrana garşy birtaraplaýyn harby hereket etmek mümkinçiligini çäklendirýän faktor hökmünde tapawutlanýar.

Goranmak býudjetiniň we harby integrasiýanyň geljegi

ABŞ-nyň goranyş býudjetindäki 219-njy maddanyň ýatyrylmagy Ysraýylyň tehnologiki integrasiýa meýilnamalaryny bozup biler. Demokratlaryň bu kanuna garşy çykmagy, sebitdäki harby deňagramlylygy üýtgedip biljek ABŞ-Ysraýyl harby hyzmatdaşlygynyň uzak möhletleýin syýasatynyň üýtgemegine yşarat edip biler.