Ysraýylyň ýadro hüjümi Taker Karlson tarapyndan Eýrana garşy we Yemenemendäki çaknyşyklar

isturnalist Taker Karlson "X" sosial media platformasynda eden çykyşynda Ysraýylyň Eýranyň merkezindäki Kazma dagynda ýerleşýän ýadro baýlaşdyryş desgalaryna ýadro hüjüminiň mümkinçiligini göz öňünde tutýandygyny öňe sürdi. Şol döwürde Yemenemeniň Lahij welaýatynda hutiler tarapyndan saglyk merkezine raketa hüjümi netijesinde 20 parahat ýaşaýjynyň ölendigi ýa-da ýaralanandygy paýlaşyldy.

Ysraýylyň Eýrana garşy ýadro hüjümini öňe sürmegi näme?

Taker Karlson, Ysraýyl aňtaw gullugynyň Eýranyň ýadro baýlaşdyryş programmasyny täzeden başlandygyny öňe sürüp, Kazma dagynda ýerleşýän tunelleriň adaty ýaraglar bilen ýok edilip bilinmejekdigini öňe sürdi. Karlson: "Amerikan arsenalynda adaty ýarag takmynan 90 metr galyňlykdaky monolit granitine girip bilmez, baýlaşdyryş işleriniň geçiriljekdigi çak edilýän tunelleri ýok edip biler, ýeke-täk harby mümkinçilik ýadro hüjümi".

Netanýahunyň ABŞ administrasiýasyna edýän täsiri nähili bahalandyrylýar?

Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahunyň syýasy geljegini goramak üçin Donald Trump-a ýakyn durmaga synanyşandygyny öňe süren Taker Karlson, Netanýahunyň ABŞ-nyň Goranmak ministri Pit Hegset we CENTCOM serkerdesi admiral Bred Kupere basyş edýändigini öňe sürdi. Karlson, Netanýahunyň premýer-ministr wezipesini ýitirmezlik üçin bu söweşe mätäçdigini, başgaça derňewleriň we türme tussaglygynyň garaşýandygyny öňe sürdi.

Taker Karlsonyň aýyplamalary we Yemenemendäki konfliktler Eastakyn Gündogarda harby dartgynlygyň dürli ugurlarda güýçlenýändigini görkezýär. Ysraýyl bilen Eýranyň arasyndaky ýadro gepleşiklerinden başga-da, Hutileriň Yemenemendäki Lahij welaýatynyň saglyk merkezine eden hüjümi we Saud Arabystanynyň Dammam we Jizan şäherlerine howa zarbalary sebitdäki howpsuzlyk töwekgelçiligini ýokarlandyrýar. Hutileriň harby metbugat sekretary yaahýa Seri konfliktleriň barha giňeýändigini görkezdi we Jizanda irki duýduryş radaryna we harby ulag uçaryna zarba urandygyny aýtdy.

Halkara hukugynda we diplomatiýa işlerinde Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşiniň we döwletleriň arasyndaky gapma-garşylyklary çözmek üçin gepleşik guramalary işleýär. Nuclearadro ýaraglaryny ulanmak ýa-da raýat ilatly ýerlerine hüjüm etmek halkara ynsanperwer hukugynyň çäginde çynlakaý bozulmalar hasaplanýar we taraplaryň konfliktleri bes edip, diplomatik çözgütlere dolanmagyna garaşylýar.

Netije

Taker Karlsonyň öňe süren aýyplamalary Ysraýylyň içerki syýasy dinamikasy bilen sebitleýin howpsuzlyk strategiýalarynyň arasyndaky çylşyrymly gatnaşyklary görkezýär. Netanýahu administrasiýasynyň syýasy taýdan diri galmagyny goramak maksady bilen, Eýranyň ýadro kuwwatyna garşy harby gatyşmalar baradaky gepleşikler sebitdäki dartgynlygyň ýadro ölçeglerine çenli ýokarlanmagyndan aladalanýar.

Yemenemendäki hüjümler hutileriň sebitdäki konfliktlerdäki işjeň roluny we raýat nyşanalaryna hüjüm etmek ukybyny görkezýär. Bu ýagdaý Eastakyn Gündogardaky durnuksyzlygyň diňe bir Ysraýyl-Eýran liniýasynda däl, eýsem Yemenemen we Saud Arabystany ýaly giň geografiýada-da çuňlaşýandygyny görkezýär.

Mümkin täsirler

Ysraýylyň Eýrana garşy ýadro hüjümini ýa-da bu ugurdaky ritorikanyň köpelmegini göz öňünde tutýandygy baradaky aýyplamalary tassyklamak, dünýä energiýa bazarlarynda çynlakaý üýtgemelere we sebitdäki ýurtlaryň howpsuzlyk syýasatlaryna sebäp bolup biler. Bu ýagdaý ABŞ bilen Ysraýylyň arasyndaky diplomatik gatnaşyklaryň täzeden kesgitlenmegine we sebitdäki beýleki gatnaşyjylaryň goranyş strategiýalaryna göz aýlamagyna sebäp bolup biler.

Yemenemendäki konfliktleriň güýçlenmegi gumanitar krizisiň çuňlaşmagyna we sebitdäki bosgunlaryň hereketiniň ýokarlanmagyna sebäp bolup biler. Saud Arabystanyna garşy dowam edýän hüjümler Aýlag ýurtlarynyň howpsuzlyk çykdajylaryny ýokarlandyrmagyna we sebit bileleşiklerini üýtgedip biljekdigine sebäp bolup biler.