Ysraýylyň premýer-ministri Netanýahu we Ben-Gvir hökümet döretmek strategiýalaryny ara alyp maslahatlaşdylar

27-nji oktýabrda sişenbe güni geçirilen parlament saýlawlaryndan soň Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahu Jewishewreý güýç partiýasynyň lideri Itamar Ben-Gvir bilen duşuşdy we hökümet gurmak tagallalaryna baha berdi. Jewishewreý güýç partiýasynyň çeşmelerine esaslanýan “Yedioth Ahronoth” gazetiniň habaryna görä, düýn taraplar uzak ýygnak geçirdiler.

Sagçy hökümeti goramak üçin haýsy strategiýalar ýerine ýetirilýär?

Jewishewreý güýç partiýasy tarapyndan berlen beýanatda Netanýahu bilen Ben-Gwiriň arasyndaky duşuşygyň esasy ünsi häzirki sagçy hökümetiň goralyp saklanmagydygy aýdyldy. Beýanatda "Netanýahu bilen Ben-Gwiriň arasyndaky duşuşykda sagçy hökümeti gorap saklamagyň we" terrorçylary goldaýanlaryň "goldawy bilen çepçi hökümet gurmagyň öňüni almagyň ýollary ara alnyp maslahatlaşyldy" diýilýär. Iki at, Palestina Ysraýyl raýatlaryna wekilçilik edýän partiýalaryň goldawy bilen oppozisiýa blogunyň häkimiýete gelmek ähtimallygyna alada bildirdi.

Oppozisiýa blogy we saýlawyň netijeleri haýsy suraty çekýär?

27-nji oktýabrda sişenbe güni Ysraýyl mejlisinde geçirilen saýlawlaryň netijesinde Netanýahunyň dolandyryjy blogy 53 orna eýe boldy, Gadi Eisenkotyň ýolbaşçylygyndaky oppozisiýa blogy 48 oturgyçda galdy. Yusufusuf Jabbariniň ýolbaşçylygyndaky Bilelikdäki sanaw we Mansur Abbasyň Birleşen Arap sanawy (Raam partiýasy) jemi 19 orny eýeledi we mejlisde möhüm orny eýeledi. Häzirki oturgyç paýlanyşy sebäpli Netanýahunyň ýa-da Eisenkotyň özbaşdak hökümet gurmak üçin köplüge baryp bilmejege meňzeýär.

Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahu we Jewishewreý güýç partiýasynyň lideri Itamar Ben-Gvir düýn duşuşyp, 27-nji oktýabrda geçirilen saýlawlardan soň ýüze çykan çylşyrymly parlament arifmetikasynyň çäginde sagçy hökümet gurmak üçin duşuşdylar. Partiýalar Ysraýyl raýatlaryna wekilçilik edýän partiýalaryň goldawy bilen oppozisiýa blogunyň häkimiýete gelmeginiň öňüni almak üçin strategiki gepleşikler geçirdi.

Ysraýylyň syýasy ulgamynda hökümet gurmak prosesi prezident tarapyndan parlament köplügini üpjün edýän blogyň bellenilmegi bilen amala aşyrylýar. Saýlaw netijelerinden soň hiç bir toparyň özbaşdak hökümet gurmak üçin köplüge baryp bilmezligi koalisiýa gepleşikleriniň ähmiýetini artdyrýar, şol bir wagtyň özünde esasy partiýalaryň garaýşy bu prosesiň nähili netije berjekdigini kesgitleýän esasy faktor bolup durýar.

Netije

Saýlawyň netijeleri bilen açylan surat, Ysraýyl syýasatynda petiklemek howpunyň ýokarydygyny görkezýär. Netanýahu bilen Ben-Gwiriň arasyndaky duşuşyk sagçy ganatyň häkimiýetden ýüz öwürmezlik üçin ideologiki tapawutlary aýyrmak bilen hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmaga meýilli bolandygyny görkezýär.

Esasanam arap partiýalarynyň parlamentdäki esasy roly, hökümet döretmek prosesini Netanýahu we oppozisiýa üçin gaty kyn söwda şertnamasyna öwürdi. Bu ýagdaý, Ysraýyl syýasatynda uzak wagtlap näbelliligiň bolup biljekdigini görkezýär.

Mümkin täsirler

Hökümet döretmek prosesindäki bu päsgelçilik Ysraýylyň içerki we daşary syýasatynda wagtlaýyn durgunlyga sebäp bolup biler. Sagçy ganatyň hökümete barha artýan täsiri, palestinaly toparlar bilen gatnaşyklardaky dartgynlygyň ýokarlanmagyna sebäp bolup biljek syýasatlara ýol açyp biler.

Beýleki tarapdan, koalisiýa gözlemek başa barmasa, ýurduň gaýtadan saýlanmak mümkinçiligi hem öňe çykyp biler. Bu ýagdaýyň ykdysady durnuklylyga we sosial polýarizasiýa ýaramaz täsir etmegine garaşylýar.