ABŞ-ın İrana hücumlarını dayandıran gizli hesabat: Qərarı dəyişdirən kritik hərbi və logistik səbəblər

ABŞ və İran arasında həftələrdir artan hərbi gərginlik sakitləşsə də, Vaşinqton administrasiyasının hava əməliyyatını qəfil dayandırmasının arxasında duran kritik detallar üzə çıxıb. ABŞ mərkəzliAxiosun paylaşdığı məlumata görə, hərbi komandanlığın Ağ Evə təqdim etdiyi hesabatlar qərar vermə prosesində həlledici olub.

20 Faiz Hədəf üçün Böyük Müharibə Tələb olunur

ABŞ Mərkəzi Komandanlığının (CENTCOM) komandanı admiral Bred Kuper İran və Hörmüz boğazı ətrafında iki həftədir davam edən intensiv bombardmanın hərbi effektivliyin ən yüksək həddinə çatdığını müdafiə edib. Kuper prezident Donald Trampa bu mərhələdən sonra əməliyyatların dayandırılmasını tövsiyə edib. Komandir tərəfindən hazırlanan bu strateji qiymətləndirmə, Trampın mülki və hərbi heyətinin fikirləri ilə birləşərək, Ağ Evin cümə günü bombardmanları dayandırmaq qərarına zəmin yaratdı.

Pentaqon , Baş Qərargah və Ağ Evə göndərilən hesabatda İran ordusunun Hörmüz boğazında ticarət və hərbi dəniz nəqliyyatını sabotaj etmək gücünün xeyli zəiflədiyini iddia edib. Müəyyən edilmiş hədəflərin əhəmiyyətli bir hissəsinin müvəffəqiyyətlə məhv edildiyini qeyd edən Kuper, qalan 20 faizin indiki hava hücumları ilə deyil, yalnız çox daha geniş miqyaslı və birbaşa regional müharibə ilə məhv edilə biləcəyini vurğuladı. Komandirin sözlərinə görə, əgər Vaşinqton regionda yeni hərtərəfli müharibəyə başlamağı hədəfləmirsə, hazırkı əməliyyatları eyni tempdə davam etdirməyin heç bir hərbi məntiqi yoxdur.

Patriot Səhmlərində Kritik Səviyyə və Logistik Limitlər

Hərbi məqsədlərə nail olmaq əməliyyatların dayandırılmasının yeganə səbəbi deyil. ABŞ-ın müdafiə sənayesi sursat ehtiyatlarının kritik çökməsi də bu qərarda böyük rol oynadı. Axiosun hərbi mənbələrə əsaslanaraq verdiyi xəbərə görə, ABŞ Baş Qərargah rəisi general Den Keyn müdafiə naziri Pit Heqset və prezident Trampla bağlı qapılar arxasında keçirdiyi görüşlərdə ciddi xəbərdarlıqlar edib. Keyn qeyd edib ki, xüsusilə Patriot hava hücumundan müdafiə raketləri və ələ keçirmə sistemləri üzərində ehtiyat təzyiqi ABŞ-ın bölgədəki öz hərbi bazalarını və müttəfiqlərini qorumaq qabiliyyətini təhlükə altına qoya bilər.

Daha əvvəl New York Times qəzeti də oxşar iddia ilə çıxış etmiş və ABŞ-ın silah-sursat ehtiyatlarının ciddi azalması səbəbindən İrana qarşı hərbi əməliyyatları genişləndirmək planlarını dayandırmalı olduğunu yazmışdı. Sahədə baş verən son hadisələr də bu hərbi təhlilləri təsdiqləyir. ABŞ cümə günündən bəri İran hədəflərini vurmasa da, İran üç gecə cavab tədbirləri dayandırıb. İran ordusunun sözçüsü Mohammed Ekremi Nia Tehranın hərbi doktrinasının qarşılıqlılığa əsaslandığını bildirib və ABŞ-ın hücumları dayandırıldıqdan sonra öz əməliyyatlarını dayandırdıqlarını təsdiqləyib.

Diplomatiya masası yenidən qurulur: bütün gözlər Tramp-Netanyahu sammitində

Hərbi sükutun kölgəsində diplomatik kanallar yenidən aktivləşib. Reuters-ə danışan yüksək səviyyəli İran rəsmisi Vaşinqtonun bombardmanını dayandıracağı təqdirdə hücum etməyəcəklərini, lakin yeni hücum dalğasına dərhal cavab verəcəklərini bildirib. Bu prosesdə həmVaşinqtonunvəTehran rəhbərliyininPakistan və Qətərin hazırladığı yeni müzakirə layihəsinə reaksiya verdiyi öyrənilib. Diplomatik mənbələr bildirirlər ki, İran pakistanlı vasitəçilərə danışıqlar masasını tam tərk etmədiyini, sadəcə olaraq danışıqları müvəqqəti olaraq dondurduğunu çatdırıb. Bundan əlavə, Omanın vasitəçiliyi ilə Hörmüz boğazında təhlükəsiz dəniz daşımalarının yaradılması üzrə aparılan danışıqlarda konkret irəliləyiş əldə olunub.

Regional diplomatiyanın gələcəyi üçün ən kritik dönüş nöqtəsi çərşənbə axşamı Ağ Evdə baş tutacaq Donald Tramp və İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu arasında ikitərəfli sammit olacaq. Netanyahunun bu görüşdə Trampdan İrana qarşı hərbi təzyiqləri azaltmamasını tələb edəcəyi bildirilir. Fox News-a danışan Netanyahu İranın nüvə proqramına birdəfəlik son qoyulmalı olduğunu vurğulayaraq, diplomatiya yolu ilə əldə oluna biləcəyi təqdirdə bu hədəfə dəstək verəcəklərini, əks halda hərbi də daxil olmaqla bütün variantların masada qalacağını bildirib. Yaxın Şərqdə üç gündür davam edən səssizlik yeni diplomatik prosesə qapı açsa da, tərəflərin atacağı növbəti addım bölgədəki bütün balansları müəyyən edəcək.