ABŞ-nyň Eýrana edýän hüjümlerini togtatmak baradaky gizlin hasabat: Karary üýtgeden möhüm harby we logistik sebäpler

ABŞ bilen Eýranyň arasynda birnäçe hepde bäri güýçlenýän harby dartgynlyk köşeşse-de, Waşington administrasiýasy tarapyndan howa operasiýasynyň duýdansyz togtadylmagynyň möhüm jikme-jiklikleri aýan boldy. ABŞ-da ýerleşýän Axios tarapyndan paýlaşylan maglumata görä, karar kabul etmekde harby güýçleriň Ak tamyň hasabaty aýgytlydy.

20 göterim maksat üçin uly söweş gerek

ABŞ-nyň Merkezi serkerdeliginiň (CENTCOM) serkerdesi admiral Bred Kuper Eýranyň we Hormuz bogazynyň töwereginde iki hepde dowam eden güýçli bombaly hüjümiň harby netijeliligiň iň ýokary çägine ýetendigini öňe sürdi. Kuper prezident Donald Trump-a bu etapdan soň amallaryň bes edilmegini maslahat berdi. Serkerdebaşy tarapyndan taýýarlanan bu strategiki baha, Trumpyň raýat we harby işgärleriniň pikirleri bilen bilelikde Ak tamyň anna güni bomba hüjümlerini togtatmak kararyna esas döretdi.

Pentagon , Baş işgärler we Ak tam ugradylan hasabatda Eýran goşunynyň Hormuz bogazynda söwda we harby deňiz hereketini bozmak üçin güýjüniň ep-esli gowşandygyny öňe sürdi. Kesgitlenen nyşanalaryň ep-esli böleginiň üstünlikli ýok edilendigini bellän Kuper, galan 20 göteriminiň häzirki howa zarbalary bilen däl-de, eýsem has giň gerimli we göni sebit urşy bilen ýok edilip bilinjekdigini aýtdy. Serkerdäniň pikiriçe, Waşington sebitde täze söweş başlamagy maksat edinmeýän bolsa, häzirki operasiýalary şol bir tempde dowam etdirmekde harby logika ýok.

Watan paýnamalarynda möhüm dereje we logistik çäkler

Harby maksatlara ýetmek operasiýalary bes etmegiň ýeke-täk sebäbi däl. Bu kararda ABŞ-nyň goranyş senagatynyň ok-däri ätiýaçlyklarynyň azalmagy hem möhüm rol oýnady. Harby çeşmelere esaslanýan “Axios” -yň habaryna görä ABŞ-nyň Baş sekretary general Dan Keýn Goranmak ministri Pit Hegset we prezident Trump bilen ýapyk mejlislerinde çynlakaý duýduryş berdi. Keýn, esasanam “Patriot” howa gorag roketalaryna we saklaýjy ulgamlara edilýän basyşlaryň Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň sebitdäki harby bazalaryny we ýaranlaryny goramak ukybyna howp salýandygyny aýtdy.

Ozal Nýu-Timesork Taýms gazetinde-de şuňa meňzeş talap öňe sürüldi we ok-däri ätiýaçlyklarynyň ep-esli azalmagy sebäpli ABŞ-nyň Eýrana garşy harby operasiýalaryny giňeltmek meýilnamalaryndan ýüz öwürmelidigi ýazyldy. Bu ugurdaky soňky wakalar bu harby derňewleri hem tassyklaýar. ABŞ anna gününden bäri Eýranyň nyşanalaryna hüjüm etmese-de, Eýran ar alyş çärelerini üç gije saklady. Eýran goşunynyň metbugat sekretary Muhammet Ekremi Nia Tähranyň harby doktrinasynyň ikitaraplaýyn esaslara esaslanýandygyny aýtdy we ABŞ-nyň hüjümleri bes edilenden soň öz işini togtatandygyny tassyklady.

Diplomatiýa tablisasy gaýtadan dikeldilýär: Trump-Netanýahu sammitine ähli gözler

Diplomatik kanallar harby dymmagyň kölegesinde ýene işjeňleşdi. Eýranyň ýokary derejeli resmisi “Roýter” habar gullugyna beren interwýusynda Waşington bombalanmagy bes etse hüjüm etmejekdiklerini, ýöne täze hüjüm tolkunyna derrew jogap berjekdiklerini aýtdy. Bu etapda, Waşington we Tähran administrasiýalarynyň Pakistan we Katar tarapyndan taýýarlanan täze gepleşik taslamasyna jogap berendigi öwrenildi. Diplomatik çeşmeler Eýranyň pakistan araçylaryna gepleşik stolundan doly çykmandygyny, gepleşikleri diňe wagtlaýyn doňdurandygyny habar berdi. Mundan başga-da, Ummanyň töwellaçylygy astynda geçirilen Hormuz bogazynda howpsuz deňiz transportyny döretmek baradaky gepleşiklerde anyk öňegidişlik gazanyldy.

Sebit diplomatiýasynyň geljegi üçin iň möhüm öwrülişik sişenbe güni Ak tamda geçiriljek Donald Trump bilen Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahunyň arasyndaky ikitaraplaýyn sammit bolar. Netanýahunyň bu ýygnakda Trump-dan Eýrana garşy harby basyşyny ýeňilleşdirmezligi haýyş etjekdigi mälim edildi. Netanýahu "Fox News" habar gullugyna beren interwýusynda Eýranyň ýadro programmasynyň bir gezek bes edilmelidigini aýtdy we diplomatiýa arkaly gazanylyp bilinjek halatynda bu maksada goldaw berjekdigini aýtdy, ýogsam harby güýçler ýaly ähli mümkinçilikler stoluň üstünde galar. Eastakyn Gündogarda üç gün dowam eden ümsümlik täze diplomatik prosesiň gapysyny açan hem bolsa, taraplaryň indiki ädimi sebitdäki ähli deňagramlylygy kesgitlär.