Afinada "Kritik 6 Ay" Həyəcan: Türkiyənin Hərəkətlərinə Qarşı 5 Maddə Təcili Fəaliyyət Planı

İyulun 7-8-də Ankarada keçirilən NATO-nun tarixi Sammitinin əks-sədaları qonşu Yunanıstanda da səslənməkdə davam edir. Türkiyənin zirvədən əldə etdiyi diplomatik qazanclar və müdafiə sənayesindəki strateji addımları Afinada dərin narahatlıq mənbəyinə çevrilib. Yunanıstan mərkəzli müdafiə və strategiya portalı Pentapostagma, qarşıdakı 6 aylıq dövrün Türkiyə-Yunanıstan əlaqələrinin gələcəyi üçün son dərəcə kritik olduğunu ifadə edərək, Afina hökumətinin təcili addım atması lazım olduğunu yazıb.

F-35 Təchizatı və Egeydə Balansların Dəyişməsi Riski

Yunanıstan hərbi təhlillərində ABŞ-la apardığı danışıqlar nəticəsində Türkiyənin F-35 proqramına qayıtma ehtimalı ən böyük təhdid ssenarisi hesab olunur. Təhlillərə görə, hazırda ABŞ-dakı hərbi bazalarda saxlanılan 6 ədəd F-35 döyüş təyyarəsinin qısa müddətdə Türkiyəyə çatdırılması gündəmdədir. Ötən illərdə Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələrinin pilotları bu təyyarələrlə bağlı geniş təlim keçdikləri üçün, mümkün çatdırılma halında reaktivlərin çox tez istifadəyə verilə biləcəyi iddia edilir.

F-35 döyüş təyyarələrinin aşağı görünürlük (gizli) və inkişaf etmiş şəbəkə mərkəzli döyüş qabiliyyətinin Egey dənizindəki hava üstünlüyünü tamamilə Türkiyənin xeyrinə çevirə biləcəyi bildirilir. Bu təyyarələrin Yunanıstan hərbi elementlərinin elektron xəritəsində və hava hücumundan müdafiə sistemlərinin sıxışdırılmasında kritik rol oynayacağı vurğulansa da, ABŞ və İsrailin İrana qarşı əməliyyat strategiyalarında da oxşar metodun tətbiq edildiyi xatırladılır.

"Mavi Vətən" Qanunu və Diplomatik Seçki Təqvimi Qrupu

Yunanıstan mediasının daha bir iddiası prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın qarşıdan gələn qanunvericilik dövründə Türkiyə Böyük Millət Məclisinə (TBMM) təqdim etməyi planlaşdırdığı xüsusi qanun layihəsidir. Bu qanun layihəsinin Türkiyənin Egey və Şərqi Aralıq dənizindəki iddialarını və Mavi Vətən doktrinasını hüquqi dövlət siyasətinə çevirəcəyi iddia edilir. Belə bir addımın gələcəkdə mümkün ikitərəfli danışıqlarda Ankaranın hüquqi əlini xeyli gücləndirəcəyi təxmin edilir.

Digər tərəfdən, Yunanıstan, İsrail və ABŞ-da oktyabr ayından etibarən başlayacaq kritik seçki təqvimlərinin Afinanın qərar vermə mexanizmlərini ləngidə biləcəyi və bu vəziyyətin Türkiyə tərəfindən strateji üstünlüyə çevrilə biləcəyi ilə bağlı narahatlıqlar ifadə edilir. Müdafiə sənayesi sahəsində Türkiyənin S-400 hava hücumundan müdafiə sistemlərini Avropa ilə ortaq şəkildə alınması planlaşdırılan yerli istehsal SİPER və SAMP/T sistemləri ilə əvəz etmək səyləri yaxından izlənilir.

5-Maddə Afina üçün Fövqəladə Hallar Tədbirləri Paketi

Pentapostagma, Türkiyənin hərəkətlərini tarazlaşdırmaq üçün Yunanıstan hökumətinin təxirə salınmadan həyata keçirməli olduğu 5 maddəlik fövqəladə tədbirlər planı təklif etdi:

1. Qlobal lobbiçilik fəaliyyətlərinin səfərbər edilməsi:Yunanıstanın bütün diplomatik, siyasi və hərbi kanallarından istifadə etməklə; Türkiyənin F-35 proqramına qayıtmasının qarşısını almaq üçün ABŞ-dakı yunan lobbisi, yəhudi lobbisi, diaspora ünsürləri və Fənər Rum Patriarxlığının koordinasiyalı şəkildə lobbiçilik etməli olduğu iddia edilir.

2. F-35 Alternativ Planı və İsrail Formulu: Əgər Türkiyənin F-35-ləri almasına mane olmaq mümkün deyilsə, Yunanıstanın sifariş etdiyi 20 F-35-dən ilk 6-nın təcili çatdırılması tələb edilməlidir. Bu mümkün deyilsə, əsas diqqət İsraildən F-35-lərin icarəyə götürülməsinə və ya İsrail Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus F-35 ADIR təyyarələrinin müvəqqəti olaraq Yunanıstan bazalarında yerləşdirilməsinə yönəldilir.