Aİ Maliyyə Bazarlarında "Sərt Düzəliş" Siqnalı: ESMA-dan İnvestorlara Kritik Xəbərdarlıq

Avropa Birliyinin (Aİ) maliyyə nəzarəti orqanı olan Avropa Qiymətli Kağızlar və Bazarlar Təşkilatı (ESMA) qlobal bazarlarda hadisələri sarsıdacaq kritik hesabat dərc edib. Qurumun 2026-cı il üçün ikinci risk monitorinqi hesabatında maliyyə bazarlarının bu günə qədər mövcud zəifliklərə qarşı müqavimətinin yanıltıcı ola biləcəyi vurğulanıb və yaxın gələcəkdə sərt bazar korreksiyasının baş verə biləcəyi xəbərdarlığı edilib. Hesabatda bildirilirdi ki, texnologiya şirkətlərinin son dərəcə yüksək qiymət verməsi, artan geosiyasi gərginlik, davamlı inflyasiya təzyiqləri və iqtisadi artımın zəifləməsi kimi amillər maliyyə sistemini ciddi sınaqdan keçirib.

Makroiqtisadi reallıqlarla bazar optimizmi arasında uçurum genişlənir

ESMA hesabatında, xüsusilə texnologiya və süni intellektə yönümlü sektorların güclü performansının investorların optimizmini artırdığı və bazar qiymətləndirmələrində sürətli bir canlanma gətirdiyi ifadə edildi. Lakin ekspertlər vurğulayırlar ki, bu, maliyyə zəifliyinin aradan qalxması demək deyil. Hesabatda pisləşən makromaliyyə şərtləri ilə yüksək bazar qiymətləndirmələri arasındakı fərqin getdikcə dərinləşdiyi qeyd edilib və qeyd olunub ki, iqtisadi risklər reallaşarsa və ya investorların inamı birdən sarsılırsa, bazarlarda sərt və qəfil korreksiyalar qaçılmaz olacaq.

Geosiyasi Gərginliklər, İstiqraz Bazarı və Kripto Aktiv Təhdidləri

Hesabatda qlobal geosiyasi risklərin bazarlara dalğalanan təsirindən də bəhs edilib. Yaxın Şərqdə münaqişələrin başlanmasından sonra kəskin enişlər yaşayan birjaların sonrakı dövrdə bu itkiləri kompensasiya etdiyi və münaqişədən əvvəlki səviyyələrin üzərinə yüksəldiyi xatırladılıb. Digər tərəfdən, istiqraz bazarlarında borclanma şərtləri və dövlət istiqrazlarının "təhlükəsiz sığınacaq" xarakteri ilə bağlı narahatlıqların artdığı, dövlət istiqrazlarının gəlirləri və risk mükafatlarının yüksəliş trendində olduğu vurğulanıb. Bildirilib ki, kriptovalyuta bazarlarında struktur zəiflikləri bütün maliyyə sisteminə yayılma riskinə qarşı diqqətlə izlənilməlidir. Bazar infrastrukturlarının son dalğalanmalara davamlı olduğu, lakin qabaqcıl süni intellekt texnologiyalarının əməliyyat risk xəritəsini dəyişdirərək kibertəhlükələri daha qabarıq hala gətirdiyi bildirilib. Bildirilib ki, Aİ-də kütləvi təklif (IPO) fəaliyyəti sönük qalsa da, korporativ istiqrazların emissiyası güclü kursunu qoruyub.

ESMA prezidenti Verena Rossun İnvestorlara "Diqqət" çağırışı

Hesabatın nəticələrini qiymətləndirən ESMA prezidentiVerena Ross bazarlardakı mövcud vəziyyətlə bağlı çox tənqidi mesajlar verdi. Ross, "Geopolitik gərginliyin artmasına və zəifləyən iqtisadi mənzərəyə baxmayaraq, investorların optimizmi yüksək qiymətləndirmələri dəstəkləməyə davam edir. Bu boşluq nə qədər geniş olarsa, ani bazar korreksiyası riski də o qədər çox olar" dedi. Həm fərdi, həm də institusional investorların son dərəcə ehtiyatlı davranması lazım olduğunu vurğulayan Ross, bütün bazar iştirakçılarını mümkün sərt düzəliş ssenarilərinə qarşı hazır olmağa və dözümlü olmağa dəvət etdi.