EUewropa Bileleşiginiň maliýe bazarlarynda "gaty düzediş" duýduryşy: ESMA-dan inwestorlara möhüm duýduryş

Unionewropa Bileleşiginiň (EUB) maliýe gözegçilik guramasy bolan Secewropa Gymmatly kagyzlar we bazarlar guramasy (ESMA) dünýä bazarlarynda ýagdaýlary sarsdyrjak möhüm hasabat çap etdi. Institutyň 2026-njy ýyldaky ikinji töwekgelçilik gözegçiligi hasabatynda maliýe bazarlarynyň häzirki gowşak goralanlyga garşy garşylygynyň ýalňyş bolup biljekdigi nygtaldy we ýakyn wagtda bazarda berk düzedişleriň bolup biljekdigi duýduryş berildi. Hasabatda tehnologiýa kompaniýalaryna aşa ýokary baha bermek, geosyýasy dartgynlygy ýokarlandyrmak, inflýasiýanyň dowamly basyşy we ykdysady ösüşi gowşatmak ýaly faktorlaryň maliýe ulgamyny çynlakaý synagdan geçirendigi aýdylýar.

Makroykdysady hakykatlar bilen bazar optimizminiň arasyndaky boşluk giňelýär

ESMA hasabatynda esasanam tehnologiýanyň we emeli intellektual pudaklaryň güýçli öndürijiliginiň maýadarlaryň optimizmini güýçlendirendigi we bazar bahalarynyň çalt dikeldilendigi aýdyldy. Şeýle-de bolsa, hünärmenler munuň maliýe gowşaklygynyň ýok bolandygyny aňlatmaýandygyny bellediler. Hasabatda ýaramazlaşýan makrofin finans şertleri bilen ýokary bazar bahalarynyň arasyndaky tapawudyň kem-kemden çuňlaşýandygy bellendi we ykdysady töwekgelçilikler ýüze çyksa ýa-da maýa goýujylaryň ynamy birden sarsdyrylsa, bazarlarda gödek we duýdansyz düzedişleriň gutulgysyz boljakdygyny belläp geçdi.

Geosyýasy dartgynlyk, obligasiýa bazary we kripto aktiw howplary

Hasabatda global geosyýasy töwekgelçilikleriň bazarlara üýtgäp durýan täsiri hem agzaldy. Eastakyn Gündogarda konfliktler ýüze çykandan soň düýpli pese gaçýan bir stockalaryň indiki döwürde bu ýitgileriň öwezini dolup, çaknyşykdan öňki derejeden ýokarydygy ýatladyldy. Beýleki tarapdan, karz almak şertleri we döwlet obligasiýalarynyň "ygtybarly gaçybatalga" hökmünde häsiýeti bilen baglanyşykly aladalaryň, obligasiýa bazarlarynda ýokarlanýandygy we döwlet obligasiýalarynyň girdejileri we töwekgelçilik tölegleriniň ýokarlanýandygy aýdylýar. Kripto aktiw bazarlaryndaky gurluş gowşaklyklarynyň tutuş maliýe ulgamyna ýaýramak töwekgelçiligine ýakyndan gözegçilik edilmelidigi habar berildi. Şeýle hem, bazar infrastrukturasynyň soňky üýtgemelere çydamlydygy, ýöne ösen emeli intellekt tehnologiýalarynyň kiber howplary has görnükli edip, amaly töwekgelçilik kartasyny üýtgetendigi mälim edildi. Köpçülikleýin teklip (IPO) çäreleriniň EUB-de gowşak bolmagyna garamazdan, korporasiýa obligasiýalarynyň çykarylmagynyň güýçli ugruny dowam etdirendigi mälim edildi.

ESMA-nyň prezidenti Werena Rossyň maýa goýujylara "Seresaplyk" çagyryşy

Hasabatyň netijelerine baha berip, ESMA-nyň prezidenti Werena Ross bazarlardaky häzirki ýagdaý barada gaty möhüm habarlar berdi. Ross: "Geosyýasy dartgynlylygyň ýokarlanmagyna we ykdysady dünýägaraýşynyň gowşamagyna garamazdan, maýa goýujylaryň optimizmi ýokary bahalary goldamagy dowam etdirýär. Bu boşluk näçe giňelse, bazaryň duýdansyz düzedilmegi howpy şonça-da artar". Aýry-aýry we institusional maýadarlaryň hem gaty seresaplylyk bilen hereket etmelidigine ünsi çeken Ross, ähli bazar gatnaşyjylaryny mümkin bolan düzediş ssenariýalaryna taýyn we çydamly bolmaga çagyrdy.