Almaniyada enerji durğunluğu: Təbii qaz anbarları boş qalır, hökumətə reaksiyalar

Almaniyada qış mövsümü yaxınlaşdıqca təbii qaz çənlərində doluluq səviyyəsi kritik səviyyədə qalır və bu, ölkədə böyük enerji böhranını alovlandırır. Hazırkı məlumatlara görə, hazırda ölkədə təbii qaz çənlərinin doluluq səviyyəsi 50 faiz təşkil edir. 1 Noyabra qədər qanuni olaraq 80 faiz doluluq səviyyəsinə çatmalı olduğu halda, hətta istisnalar nəzərə alınmaqla hesablanmış minimum 71 faizlik hədəf Alman Qaz Ötürmə Şəbəkəsi Assosiasiyası tərəfindən "demək olar ki, qeyri-mümkün" hesab edilir. Bu vəziyyət Berlin administrasiyasının enerji siyasətini sərt müzakirələrin mərkəzinə qoydu.

Hökumətin bazar yönümlü siyasətinə sərt reaksiya

Almaniya İqtisadiyyat və Energetika Nazirliyinin saxlama prosesində yalnız azad bazar dinamikasına əsaslanan strategiyaya əməl etməsi ölkədə təchizat təhlükəsizliyi ilə bağlı müzakirələrə səbəb oldu. Müxalifət qanadı və sənaye nümayəndələri iddia edirlər ki, hazırkı tədbirlər qış aylarında qazın fasiləsiz təchizatını təmin etmək üçün son dərəcə yetərli deyil. Ana müxalifətdəki ifrat sağçı Almaniya üçün Alternativ Partiyasının (AfD) həmsədri Alice Weidel hökuməti sərt sözlərlə hədəfə alaraq, "Obyektlər yarı boşdur və anbar səviyyəsi heç vaxt bu qədər aşağı olmamışdı. Hökumət həyata keçirdiyi yanlış və uzaqgörən siyasətləri ilə ölkənin təchizat təhlükəsizliyini birbaşa təhlükə altına qoyur" dedi.

Geosiyasi Risklər və Hörmüz Boğazı təhlükəsi

Qlobal miqyasda geosiyasi gərginlik Almaniyanın enerji dilemmasını da dərinləşdirir. Yaxın Şərqdə artan müharibə və Hörmüz boğazının bağlanması riski qlobal neft və təbii qaz nəqli zəncirini pozur və qiymətlərin yüksəlməsinə səbəb olur. Normal şəraitdə ucuz qiymətə qaz almağı və yay aylarında çənlərini doldurmağı qarşısına məqsəd qoyan idxalçı şirkətlər yüksək xərclər səbəbindən alışdan yayınırlar. Bu vəziyyət 2022-ci ildə Rusiya-Ukrayna müharibəsindən sonra anbarların milyardlarla avro dövlət resursları xərclənərək zorla doldurulduğu ağrılı böhran dövrünü xatırladır.

Müxalifət Yaşıllar Partiyasının Enerji Siyasəti sözçüsü Maykl Kellner də Hörmüz boğazındakı gərginlik səbəbindən bazar mexanizmlərinin işlək olmadığını bildirib. Kellner xəbərdarlığını belə bölüşüb: "Çənlərin öz-özünə tez doldurulacağına dair heç bir müsbət əlamət yoxdur. Qışda ciddi tədarükün kəsilməsinin qarşısını almaq üçün qazı xeyli baha qiymətlərlə idxal etməli ola bilərik".

Siyasi müdaxilə qaçılmazdırmı? Ekspertlərdən Təcili Zəng

Enerji bazarının aparıcı adları cari böhrandan çıxmaq üçün dövlətin müdaxiləsinin vacib olduğunu vurğulayırlar. Avropa Enerji Birjasının (EEX) İcraçı direktoru Tobias Paulun əlavə tədbirlər görülmədikcə çənləri doldurmağın mümkün olmadığını bildirib. Paulun, "Yay dövründə təbii qaz qiymətləri qış dövrü ilə müqayisədə daha baha olarsa, çənləri tək bazar dinamikası ilə doldura bilməzsiniz. Siyasi iradə təcili olaraq işə qarışmalı və prosesi dəstəkləmək üçün tamamlayıcı mexanizm yaratmalıdır" dedi.

Tənqidlərin artması və artan ictimai təzyiq qarşısında Almaniyanın İqtisadiyyat və Energetika Nazirliyi geri çəkilmək üçün siqnal verdi. Nazirlikdən verilən rəsmi açıqlamada vəziyyətin daha da pisləşəcəyi təqdirdə tez və effektiv şəkildə tətbiq oluna biləcək alternativ tədbirlər planlarının hazırlandığı bildirilib. Qonşu ölkələrdə anbar səviyyələri, LNG təchizatı imkanları, mövcud infrastruktur və enerji vəziyyətinin davamlı olaraq təhlil edildiyi bildirilsə də, mümkün bazar müdaxilələri ilə bağlı konkret yol xəritəsi hələlik paylaşılmayıb.