Almaniyada siyasi zəlzələ: Merzdən "dərin şok" etirafı və AfD-nin rekord qələbəsi

Almaniyada siyasi səhnə Saksoniya-Anhalt əyalətində keçirilən seçkilərdən sonra sarsıldı. Berlində keçirilən Federal İdarə Heyətinin toplantısından sonra Xristian Demokratik Birlik Partiyasının (CDU) sədri Fridrix Merz Saksoniya-Anhalt əyalətinin baş naziri Sven Şulze ilə kameralar qarşısına keçərək, təəccüblü açıqlamalar verib. Seçki nəticələrini dəyərləndirən Merz bir partiya olaraq heyrətləndiklərini gizlətməyib və "Hamımız dərin şokdayıq. Qətiliklə belə bir vəziyyətlə qarşılaşacağımızı gözləmirdik" dedi.

Merz demokratik proseslərin nəticələrinə hörmət edilməli olduğunu bildirsə də, bunun heç bir şey olmamış kimi adi bir gündəmlə davam edəcəkləri anlamına gəlmədiyini vurğulayıb.

CDU tarixindəki ən ağır seçki məğlubiyyəti

Nəticəni partiyasının keçmişi ilə müqayisə edən Merz, "Bu, XDİ-nin illər, hətta onilliklər ərzində üzləşdiyi ən ağır seçki məğlubiyyətidir." Demokratiyanın əsasının seçicilərin öz siyasi seçimlərini sərbəst şəkildə dəyişmək imkanlarında olduğunu bildirən təcrübəli lider, buna baxmayaraq, konstitusiya həyat nizamı və ümumi qaydalarla bağlı qırmızı xətləri vurğuladı. "Müzakirəyə çıxarılmayan yeganə şey bizim birgəyaşayış qaydalarımız və konstitusiyamız tərəfindən təmin edilən fundamental dəyərlərimizdir" dedi Merz. Almaniyanın tarixi irsinə görə xüsusi məsuliyyət daşıdığını xatırladan XDİ lideri ölkənin demokratik və konstitusiya quruluşunu qorumaq əzmində olduğunu bir daha vurğulayıb.

"Təslim olmaq mənim üçün seçim deyil"

Bu tarixi vəziyyətdən sonra Merz bütün Almaniyada köklü islahatlara ehtiyac olduğuna diqqət çəkdi və hökumətin verdiyi qərarları və bu qərarların arxasında duran səbəbləri daha şəffaf və başa düşülən şəkildə ictimaiyyətə çatdırmalı olduğunu müdafiə etdi. Ölkəsinin gələcəyi ilə bağlı şəxsi məsuliyyət daşıdığını hiss etdiyini və bu məsuliyyətdən yayınmayacağını bildirən Merz liderlik kreslosunu tərk edib-etməyəcəyi ilə bağlı jurnalistlərin sualına dəqiq cavab verib. Özünün siyasi gələcəyi üçün mümkün "şəxsi nəticələri" hesab edib-etmədiyini soruşduqda Merz "Təslim olmaq mənim üçün heç vaxt seçim deyil" dedi və vəzifəsini davam etdirəcəyi mesajını verdi.

Saksoniya-Anhaltda AfD-dən tarixi səsvermə rekordu

Seçki nəticələrinin təfərrüatları araşdırıldığında ifrat sağçı Almaniya üçün Alternativ (AfD) partiyasının Saksoniya-Anhaltda tarixi bir uğura imza atdığı görünür. Əyalət seçki şurasının paylaşdığı müvəqqəti rəsmi məlumatlara görə, AfD səslərin 43,8 faizini toplayaraq böyük fərqlə seçki qutusunda birinci partiya oldu. Bu nisbətlə iqtidarı təkbaşına qurmaq üçün tələb olunan mütləq çoxluğu əldə edə bilməyən AfD, 2021-ci il seçkilərində əldə etdiyi 20,8 faiz səs nisbətini iki dəfə artıraraq əyalət parlamenti tarixindəki ən güclü performansını hələ də əldə etdi. Digər tərəfdən, böyük bir çöküş yaşayan CDU 2021-ci ilə nisbətən 19,9 bal itirərək 17,2 faiz səslə ikinci sıraya düşüb. Sosial Demokrat Partiyası (SPD) əvvəlki seçkilərlə müqayisədə səslərini 0,9 bal artıraraq 9,3 faizlə üçüncü yeri qoruyub.