Germaniýadaky syýasy ýer titremesi: Merziň we AfD-iň rekord ýeňşinden 'çuňňur zarba' boýun alma

Saksoniýa-Anhalt ştatynda geçirilen saýlawlardan soň Germaniýadaky syýasy sahna sarsdyryldy. Berlinde geçirilen Federal Executiveerine ýetiriji geňeşiň mejlisinden soň, Hristian Demokratik Bileleşigi Partiýasynyň (CDU) başlygy Fridrih Merz Saksoniýa-Anhaltyň premýer-ministri Swen Şulze bilen kameralaryň öňünde peýda boldy we täsirli sözler aýtdy. Saýlawyň netijelerine baha beren Merz, partiýa hökmünde geň galandyklaryny gizlemedi we "Hemmämiz gaty aljyradyk. Elbetde, beýle ýagdaýa garaşarys" -diýdi.

Merz, demokratik prosesleriň netijelerine hormat goýulmalydygyny aýtdy, ýöne munuň hiç zat bolmadyk ýaly adaty gün tertibi bilen dowam etjekdigini aňlatmaýandygyny aýtdy.

CDU taryhynda iň agyr saýlaw ýeňlişi

Netijäni partiýasynyň geçmişi bilen deňeşdirip, Merz: "Bu, CDU-nyň soňky ýyllarda, hatda onlarça ýyl bäri başdan geçiren iň agyr saýlaw ýeňlişidir." Demokratiýanyň esasynyň saýlawçylaryň syýasy isleglerini erkin üýtgetmek ukybyndadygyny aýdyp, tejribeli lider muňa garamazdan konstitusiýa tertibi we umumy durmuş kadalary bilen baglanyşykly gyzyl çyzyklary görkezdi. Merz: "Jedelleşmeli däl ýeke-täk zat, bilelikde ýaşamak düzgünlerimiz we konstitusiýamyz bilen kepillendirilen esasy gymmatlyklarymyz". Taryhy mirasy sebäpli Germaniýanyň aýratyn jogapkärçiligiň bardygyny ýatladýan CDU lideri, ýurduň demokratik we konstitusion gurluşyny goramak kararyna gelendigini aýtdy.

"Taşlamak meniň üçin opsiýa däl"

Bu taryhy ýagdaýdan soň, Merz bütin Germaniýada düýpli özgertmeleriň zerurdygyny görkezdi we hökümetiň kabul eden kararlaryny we bu kararlaryň sebäplerini has aç-açan we düşnükli görnüşde halka ýetirmelidigini öňe sürdi. Merz öz ýurdunyň geljegi üçin şahsy jogapkärçiliginiň bardygyny we bu jogapkärçilikden ýüz öwürmejekdigini duýup, Merz journalistsurnalistleriň ýolbaşçy ýerinden aýryljakdygy baradaky soragyna anyk jogap berdi. Merz özüniň syýasy geljegi üçin bolup biläýjek "şahsy netijeleri" göz öňünde tutýarmy ýa-da ýokmy diýip soranlarynda, "Taşlamak meniň üçin asla mümkin däl" -diýip, borjuny dowam etdirjekdigini habar berdi.

Saksoniýa-Anhaltdaky AfD-den taryhy ses ýazgysy

Saýlaw netijeleriniň jikme-jiklikleri gözden geçirilende, Germaniýa üçin iň sag alternatiw (AfD) partiýasynyň Saksoniýa-Anhaltda taryhy üstünlik gazanandygy görünýär. Döwlet saýlaw geňeşi tarapyndan paýlaşylan wagtlaýyn resmi maglumatlara görä, AfD 43,8 göterim ses alyp, ses gutusyndaky ilkinji partiýa boldy. Bu nyrh bilen, diňe häkimiýet gurmak üçin zerur bolan mutlak köplüge ýetip bilmedik AfD, 2021-nji ýyldaky saýlawlarda gazanan sesleriniň 20,8 göterimini iki esse köpeltmek bilen, döwlet mejlisiniň taryhynda iň güýçli görkezijisini gazandy. Beýleki tarapdan, uly erişleri başdan geçiren CDU, 2021-nji ýyl bilen deňeşdirilende 19,9 bal ýitirdi we sesleriň 17,2 göterim bilen ikinji ýeri eýeledi. Sosial-demokratik partiýasy (SPD) öňki saýlawlar bilen deňeşdirilende seslerini 0,9 bal artdyrdy we 9,3 göterim bilen üçünji orny eýeledi.